Alisina NawabiDeutsche Telekom, Orange, Vodafone en Telefónica voeren volgens Bloomberg prille gesprekken over een gezamenlijk bod op Europees satellietspectrum, bedoeld om gewone smartphones verbinding te laten houden buiten het bereik van zendmasten. Besloten is er niets: drie van de vier weigerden commentaar, Deutsche Telekom reageerde niet.
De vraag is niet of satellietdekking op de telefoon er komt, maar onder wiens jurisdictie die straks valt. Een ploeg op een dijkvak, een chauffeur op een landweg, een monteur op zee: buiten het bereik van de masten is er nu niets, of Starlink. Gaat het Europese deel van de band naar een partij in Europese handen, dan verschuift die afhankelijkheid.
Voor Nederland zit daar een addertje onder het gras. De mobiele markt hier draait op KPN, Odido en VodafoneZiggo, met KPN en Odido allebei op 25 tot 30 procent van de mobiele telefonie in het eerste kwartaal van 2026, aldus de ACM. Geen van die drie zit aan tafel in Brussel. VodafoneZiggo draagt weliswaar de naam van een van de vier, maar Vodafone Group stapt er juist uit: Liberty Global neemt het belang van 50 procent over voor 1 miljard euro plus tien procent in de nieuwe Ziggo Group. Een Europese satellietdienst bereikt een Nederlandse monteur dus alleen via een groothandelsafspraak met een netwerk hier.
Dertig megahertz die in mei 2027 vrijkomt
Het gaat om de 2GHz-band voor mobiele satellietdiensten: een gepaarde 30 megahertz tussen 1980 en 2010 en tussen 2170 en 2200 megahertz. De rechten liggen sinds 2009 bij Inmarsat, nu Viasat, en Solaris, nu EchoStar, en lopen in mei 2027 af. De Europese Commissie nam op 27 mei 2026 een voorstel aan voor een EU-brede selectieprocedure die het besluit uit 2008 vervangt.
De voorgestelde verdeling is de kern van het verhaal. Twee derde van de band gaat naar commercieel gebruik, in gelijke delen voor EU-partijen en niet-EU-partijen, en het resterende derde deel is gereserveerd voor overheidsgebruik via IRIS², de constellatie van 290 satellieten die Europa als antwoord op Starlink bouwt. Het Europese commerciële deel is bedoeld voor een bedrijf met een meerderheid in Europese handen. Starlink en Amazons Kuiper mogen dus meedingen, maar hooguit naar een derde van de band. De verordening moet nog langs het Europees Parlement en de Raad.
Vier operators die al Amerikaans zijn ingekocht
Precies daar wringt het. Deutsche Telekom heeft al een afspraak met SpaceX voor direct-to-device via Starlink, en Vodafone bezit de helft van een joint venture met het Amerikaanse AST SpaceMobile, een 50/50-verhouding die niet als Europees gecontroleerd telt. Die onderneming, aangekondigd als SatCo en inmiddels Satellite Connect Europe, moet de satellietdiensten van AST exclusief aan Europese operators leveren en mikt op volledige geografische dekking van Europa.
Wat de dienst vandaag kan
Hoe direct-to-device er nu uitziet, laat het Britse O2 zien. Voor 3 pond per maand kunnen abonnees met een Samsung Galaxy S25 berichten sturen via WhatsApp en Facebook Messenger waar geen mast staat, een dienst op Starlink die het bereik van O2 met zes procentpunt naar 95 procent bracht. Tekst en kaartjes, geen video. Tweakers tekende daarbij aan dat Nederlandse providers een hogere dekking hebben dan Britse, dus de urgentie is hier kleiner.
Spectrum bezitten is geen constellatie bezitten
IRIS² gaat pas in 2029 draaien en mikt eerst op breedband, niet op telefoons. Het waarschijnlijke tussenscenario is dus een Europese licentiehouder die capaciteit inhuurt bij Amerikaanse satellieten. Dat patroon kent de cloud al, waar drie Amerikaanse aanbieders samen rond 70 procent van de Europese markt zitten terwijl Europese partijen op zo'n 15 procent blijven steken: Europese vlag, Amerikaanse infrastructuur.
En er zit een tweede wrijving in, waar The Next Web op wijst. Brussel blokkeert of verzwaart al twee decennia fusies tussen telecombedrijven, en zou nu een van de grootste samenwerkingen ooit tussen Europese operators moeten goedkeuren om zijn eigen soevereiniteitsregel te laten werken. Tot die knoop door is verandert er weinig voor wie buiten dekking werkt. Wat het Parlement en de Raad de komende maanden vastleggen bepaalt vooral wie er straks aan de knop zit als een telefoon op een dijk of een schip terugvalt op de ruimte.
Veelgestelde vragen
Werken waar het netwerk stopt
Of je mensen nu op een dak, een schip of een landweg staan: ik denk mee over hoe dat proces moet werken, ontwerp het, bouw het en automatiseer de koppelingen erachter. Self-hosted waar dat kan, zodat je niet afhankelijk bent van één leverancier.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
