Entrusts 2027 Identity Fraud Report meldt dat deepfake-detecties wereldwijd met 165 procent en in Europa met 462 procent op jaarbasis zijn gestegen, waarbij Europa het grootste aandeel van de gemeten deepfake-activiteit had.
Voor Nederlandse fintechs, marktplaatsen en zorgplatforms die klanten volledig online aannemen, komt de beslissing daardoor bij drie vragen te liggen. Klopt het identiteitsdocument, is de persoon live aanwezig en bereikt het beeld de controle via de verwachte camera en het verwachte toestel? Als een aanmeldflow alleen het gezicht en document beoordeelt, kan de route zelf buiten beeld blijven. Extra controles kunnen tegelijk meer handmatige beoordelingen en afhakers veroorzaken.
Aanvallen richten zich op de invoer
Het rapport plaatst deepfakes naast een dalend percentage documentfraude. In 2026 kwam wereldwijd gemiddeld elke drie minuten een detectie van een deepfake binnen. In Entrusts dataset daalde documentfraude van 3,1 naar 2,5 procent, 19 procent lager dan een jaar eerder en het laagste niveau in acht jaar. Tegelijk bestaat bijna twee vijfde van de documentfraude uit middelzware aanvallen, tegenover ongeveer 2 procent in 2025. Die aanvallen vragen meer vaardigheden, beter gereedschap of extra controle. Zware documentfraude groeide 3,7 keer; het aandeel makkelijke pogingen zakte van 97,8 naar 59,8 procent.
Een deepfake maakt het beeld, een injectieaanval bepaalt hoe dat beeld bij de controle aankomt. Een virtuele camera kan vooraf opgenomen of AI-gemaakte video als live camerabeeld aanbieden. Een software-emulator kan een telefoon of computer nabootsen. Entrust rapporteert in 2026 224 procent meer injectieaanvallen dan een jaar eerder, sneller dan de groei van deepfake-detecties. Ook authentiek materiaal kan worden ingespoten: een gestolen foto is echt beeld van iemand, maar bewijst niet dat die persoon zelf de controle doorloopt.
Liveness en toestelsignalen beantwoorden andere vragen
Liveness vraagt of er tijdens de opname een live persoon aanwezig is, bijvoorbeeld door een beweging op verzoek. Devicesignalen beschrijven de camera, het toestel en de sessie waarmee het beeld binnenkomt. Ze kunnen aanwijzingen geven over een emulator of herhaald misbruik, maar bewijzen op zichzelf niet wie er voor het scherm zit. De twee controles vullen dus verschillende delen van dezelfde beslissing in.
Help Net Security meldt dat het fraudecijfer dat Entrust via device intelligence meet, 42 procent op jaarbasis is gestegen. Dat is een leveranciersmeting, geen telling van alle mislukte controles. In een aanmeldflow kan de combinatie van een documentcontrole, liveness en sessiesignalen bepalen of iemand direct doorgaat, een extra controle krijgt of naar een medewerker gaat. Een extra stap voor iedereen verandert de wachttijd en kan ook legitieme klanten tegenhouden.
Nederlandse zaken laten de grenzen zien
In een Nederlandse bankfraudezaak stond een paspoortscan met de foto van een vrouw naast een selfie van een man. Het OM verdenkt een man ervan digitale technieken te hebben gebruikt om controles bij online rekeningaanvragen te omzeilen, maar noemt geen software en stelt niet dat generatieve AI is gebruikt. De zaak toont een identiteitsmismatch, niet een bewezen deepfake-aanval of een vastgesteld defect in een specifieke livenessdienst.
De toestelcontrole is op zichzelf ook een keuze. NL Wallet wil vóór livegang alternatieven voor Apple- en Google-appattestatie beoordelen, maar heeft nog geen vervangende techniek of testresultaten genoemd. Appattestatie beoordeelt of een verzoek via de officiële wallet-app komt. Ze controleert niet of het gezicht bij een identiteitsdocument hoort. Een vertrouwde app en een geverifieerde persoon zijn daarmee verschillende signalen.
Entrust rapporteert ook fraude na de eerste accountcontrole: bij banken vormde accountovername 52 procent van de fraude, tegenover 48 procent bij nieuwe rekeningen. Bij betalingen vond 56 procent van de gemeten fraude plaats na onboarding. De cijfers leggen het beslismoment dus verder dan de aanmelding, bijvoorbeeld bij herstel van een account of een risicovolle wijziging.
De percentages volgen de meetroute
Entrust baseert het rapport op eigen gegevens van 1 september 2025 tot en met 31 augustus 2026, uit 195 landen en meer dan twintig bedrijfstakken. De stijging van 165 procent wereldwijd en 462 procent in Europa gebruikt dezelfde jaar-op-jaargrondslag. Het zijn detecties binnen Entrusts eigen systemen, geen telling van alle identiteitsfraude of een onafhankelijke test van een verificatieproduct. Europa had het grootste regionale aandeel, maar de snelste groei vond plaats in de Amerika’s, waar deepfake-activiteit 2.200 procent toenam. The Business Times meldt 116 procent groei in Azië-Pacific. Zonder aantallen per regio zegt zo’n stijgingspercentage niet waar de meeste aanvallen plaatsvinden.
iProov meldt dat injectieaanvallen op iOS in zijn eigen dreigingsmetingen jaarlijks 741 procent stegen. Die reeks is niet rechtstreeks vergelijkbaar met Entrusts wereldwijde deepfake-detecties. iProov telt iOS-injectieaanvallen; Entrust telt detecties binnen zijn identiteitscontroles. De cijfers wijzen op verschillende aanvalsroutes, maar vormen geen gezamenlijke marktmeting.
De controle vraagt ook welke gegevens de dienstverlener bewaart. IDScan bevestigde mogelijke toegang tot klantinformatie in zijn cloud, maar niet dat alle 153 miljoen rijbewijsscans uit dat incident kwamen. Entrusts rapport zegt niet hoeveel legitieme klanten extra controle kregen of hoe lang beeld- en apparaatgegevens worden bewaard. Meer signalen kunnen een route beter zichtbaar maken, maar maken bewaartermijnen en toegang door leveranciers onderdeel van dezelfde inrichting.
De verschuiving zit in de hele route van vertrouwen: het document, de camerainvoer, het toestel en wat er na de eerste login gebeurt. Entrusts gegevens laten zien dat identiteitsfraude ook na het aanmelden doorloopt. Voor digitale diensten komt de verificatiebeslissing daardoor op meerdere momenten in de klantrelatie terug, terwijl elk nieuw signaal ook een nieuwe grens trekt rond persoonsgegevens.
Veelgestelde vragen
Controle in je klantflow
Ik denk mee over je aanmeldproces, ontwerp de gegevensstroom en realiseer de koppelingen en automatisering eromheen. Waar het technisch kan, bouw ik self-hosted zodat je de regie over klantgegevens houdt.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
