Rechtbank houdt verdachte van bankfraude dertig dagen langer vast

De Amsterdamse rechtbank beveelt dertig dagen gevangenhouding van een 38-jarige man uit Almere op verdenking van bankoplichting en het omzeilen van digitale identiteitscontroles bij online rekeningaanvragen, meldt het OM.

Bij digitale rekeningopening bepaalt de combinatie van document, gezicht en verificatie-uitkomst wie toegang krijgt tot een betaalrekening. Het OM stelt dat de rekeningen in deze zaak daarna zouden zijn gebruikt om crimineel geld te ontvangen. Daarmee raakt de verdenking voor banken en fintechs aan fraudepreventie, witwascontrole en de betrouwbaarheid van onboarding op afstand.

Een mismatch bracht de bank op het spoor

De bank begon in mei 2025 een onderzoek na een intern signaal. Bij een geopende rekening stond een paspoortkopie met daarop een vrouw, terwijl de selfie een man toonde. De bank deed aangifte. Het OM publiceert geen aantal betrokken rekeningen of schadebedrag.

Volgens het OM zouden digitale technieken de ID-scan en andere verificatiemethoden hebben omzeild. De melding noemt vervalste identiteitsdocumenten, filmpjes met vervalste gezichtskenmerken en foto’s van anderen die zonder hun medeweten zouden zijn gebruikt. De rekeningen zouden daarna zijn gebruikt om crimineel geld te storten. Deze details zijn onderdeel van de verdenking.

De politie hield de man op 28 oktober aan. Op 9 november beval de raadkamer van de Amsterdamse rechtbank dertig dagen gevangenhouding. Naast oplichting verdenkt het OM hem van het vervalsen van legitimatiebewijzen, heling van persoonsgegevens en witwassen. De beslissing over voorarrest is geen uitspraak over schuld.

De OM-melding noemt geen software of maakproces. Ook zegt zij niet of generatieve AI is gebruikt of welke verificatie precies zou zijn gepasseerd.

Een eerder vonnis geeft schaal aan de zaak

Het OM meldt dat een medeverdachte in juni werd veroordeeld. De rechtbank stelde vast dat een 34-jarige Amsterdammer tussen maart en november 2025 47 bankrekeningen bij ABN AMRO opende met gemanipuleerde foto’s met biometrische kenmerken. Een deel van die rekeningen werd gebruikt voor bankhelpdeskfraude en contante opnames. De man kreeg dertig maanden cel, waarvan zes voorwaardelijk.

Het vonnis gaat over de veroordeelde medeverdachte. De huidige OM-melding zegt niet welke rol de 38-jarige bij die rekeningen zou hebben gehad en noemt de betrokken bank niet bij naam. De uitspraak over 47 met gemanipuleerde foto’s geopende ABN AMRO-rekeningen zegt ook dat de 34-jarige ruim 13.000 euro schadevergoeding aan de bank moet betalen, nadat die een slachtoffer vergoedde en onderzoekskosten maakte.

Identiteitsverificatie kent ook een opslagrisico. De negen Amerikaanse claims na het vermeende IDScan-lek met 153 miljoen rijbewijsscans gaan over blootgestelde documenten, niet over het passeren van bankcontroles. Ze raken wel aan dezelfde keten van digitale identiteitsverificatie en bewaren van persoonsgegevens.

De richtlijn vraagt controle van de hele methode

De EBA-richtlijnen voor remote klantonboarding gelden sinds 2 oktober 2023. Ze vragen financiële instellingen om de gekozen oplossing risicogericht te beoordelen en te controleren of die betrouwbaar blijft. Bij onbemande verificatie, waarbij de klant niet met een medewerker spreekt, horen livenessdetectie, de controle of de klant live in beeld is, en een betrouwbare vergelijking van de actuele foto of video met het identiteitsdocument bij het proces.

De richtlijnen schrijven geen specifieke leverancier of technologie voor. De financiële instelling kiest zelf een oplossing; de richtlijnen vragen haar te beoordelen of die voor haar proces passend en betrouwbaar is. De OM-melding zegt niet welke software of verificatiemethode is gebruikt, of het proces onbemand verliep en hoe de controles volgens het dossier zouden zijn omzeild. Het aantal betrokken rekeningen en de financiële schade zijn niet bekendgemaakt.

Deze verdenking bewijst dus niet dat een specifieke biometrische methode of leverancier heeft gefaald. Ze laat wel zien dat onboarding de aansluiting moet bewaken tussen identiteitsdocument, live persoon en later rekeninggebruik. Welke controle in deze zaak is geraakt, moet het strafonderzoek uitwijzen.

Zes organisaties ontwikkelen MyCheck

Tegelijk ontwikkelen ABN AMRO, Achmea, ASN Bank, Deloitte, KPN en Rabobank MyCheck, een wallet voor online identificatie en gegevensdeling. De zes organisaties achter MyCheck bouwen aan een nieuwe digitale identiteitsroute.

KPN beschrijft MyCheck als wallet voor online identificatie en het delen van gegevens die de gebruiker zelf kiest. De aankondiging zegt dat de wallet in ontwikkeling is, maar noemt geen toepassing bij bankrekeningaanvragen, uitrol of testresultaten tegen vervalste beelden. Ook ontbreken details over de verificatie achter de gegevens. Een wallet kan veranderen welke gegevens een bedrijf ontvangt, maar bewijst op zichzelf niet wie er achter een aanvraag zit of of de rekening later passend wordt gebruikt.

De zaak legt twee vragen naast elkaar: hoe wordt een online identiteit aan een echte persoon gekoppeld, en wat gebeurt er nadat die identiteit toegang tot een rekening krijgt? De 38-jarige verdachte is nog niet veroordeeld en het OM heeft geen aantal betrokken rekeningen genoemd. Het strafonderzoek moet nog uitwijzen welke methoden werkelijk zijn gebruikt en welke rol de man daarin had.