Er komt mogelijk een nieuw Europees gewicht in de ring van de open AI-modellen. Het Italiaanse Domyn, voorheen iGenius, wil binnen een jaar een volledig open-source frontier-model uitbrengen van ruim 400 miljard parameters, dat bedrijven en overheden gratis op hun eigen servers kunnen draaien. Het bedrijf doet dat met steun van de Europese Commissie en met de rekenkracht van Europa's eigen supercomputers. Voor Nederlandse bedrijven die hun afhankelijkheid van Amerikaanse AI willen afbouwen, is dat een optie om in de gaten te houden. Al is het, met nadruk, voorlopig een plan.
Wat Domyn aankondigt
Domyn-topman Uljan Sharka zei donderdag dat het bedrijf binnen een jaar een volledig open-source en reproduceerbaar model wil uitbrengen dat bedrijven en overheden kosteloos op hun eigen infrastructuur kunnen draaien, aldus Reuters. Het model krijgt meer dan 400 miljard parameters en wordt vanaf nul getraind. Daarmee zou het tot de grootste open-source modellen tot nu toe horen, al bepaalt omvang alleen niet of het de westerse top echt evenaart.
Het bedrijf uit Milaan, opgericht in 2016, maakt al gespecialiseerde modellen voor gereguleerde sectoren als finance, overheid en zware industrie. Met deze stap mengt het zich in het rijtje Europese alternatieven, naast Mistral, dat een investeringsronde van zo'n 3 miljard euro wil ophalen als Europees tegenwicht tegen de Amerikaanse spelers, en het Franse OVHcloud.
Europese rugwind

De timing is geen toeval. Europa zoekt actief naar manieren om minder afhankelijk te zijn van buitenlands gehoste AI, mede door de onzekerheid nadat een Amerikaanse exportmaatregel Anthropics Claude-modellen wereldwijd offline dwong. Italie en Tsjechie beperkten het gebruik op afstand van DeepSeek, maar staan lokaal gehoste varianten wel toe, precies het model dat Domyn voor ogen heeft.
Domyn leidt het EUROPA-consortium, opgezet met het Duitse Fraunhofer-instituut, dat door de Europese Commissie werd gekozen om een open-source AI-model te bouwen dat alle 24 officiele EU-talen ondersteunt. Die steun geeft toegang tot EuroHPC, het publieke supercomputernetwerk van Europa dat Sharka een onderschat strategisch bezit noemt. Volgens hem kost het trainen van een frontier-model veel minder rekenkracht dan het op afstand bedienen van honderden miljoenen chatbotgebruikers, en heeft Europa met EuroHPC dus al wat het nodig heeft. Domyn wil data verzamelen bij institutionele partners en verwacht binnen weken de eerste afspraken met overheden.
Over de financiering deed Domyn geen mededelingen, behalve dat het wordt gesteund door het Abu Dhabische G42 en investeerders als Eurizon Capital, het Nederlandse Rabobank en BNY.
Wat dit voor jou betekent
Een volledig open, reproduceerbaar model dat je gratis op je eigen servers draait, is precies het type bouwsteen waarmee je vendor lock-in kunt vermijden: geen kraan die een buitenlandse overheid kan dichtdraaien, geen prijs die een leverancier eenzijdig verhoogt, en je data blijft binnen je eigen muren. Dat sluit naadloos aan op de Europese soevereiniteitsbeweging.
Maar laat je niet meeslepen door de aankondiging. Een model van 400 miljard parameters draai je niet even op een gewone server, en het bestaat nog niet: dit is een voornemen met een horizon van een jaar, geen product dat je vandaag kunt downloaden. Houd het op je lijst van te volgen opties, blijf je AI-architectuur modelonafhankelijk opzetten, en beoordeel Domyn pas echt als het model er is en je kunt zien wat het in de praktijk doet. Een Europees alternatief is welkom. Een werkend Europees alternatief is pas waardevol.
Veelgestelde vragen
Een eigen model, echt bruikbaar
Een open Europees model dat je zelf draait, is pas waardevol als het ook echt in je processen past. Ik help je kiezen, koppelen en bouwen, zodat je een zelf-gehost of Europees model inzet zonder vast te zitten aan een buitenlandse aanbieder.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
