AWS koopt Amsterdams DuckLabs zonder Europees tegenbod

DuckLabs, het Amsterdamse bedrijf achter de analysedatabase DuckDB, gaat naar AWS zonder dat er een concurrerend Europees bod kwam, zegt medeoprichter en ceo Hannes Mühleisen in een interview met het FD.

Voor iedereen die DuckDB in zijn datastack heeft staan, is de licentievraag kleiner dan die kop suggereert en de leveranciersvraag groter. Amazon koopt het bedrijf, niet het project. Maar de mensen die de technische richting van DuckDB bepalen en tot nu toe de betaalde ondersteuning leverden, staan vanaf begin september op de loonlijst van de grootste cloudaanbieder ter wereld.

Wat er precies verkocht is

AWS tekende op 26 augustus een definitieve overeenkomst voor de overname van DuckLabs. Het bedrag is niet bekendgemaakt en de transactie wordt naar verwachting begin september 2026 afgerond. Het team blijft in Amsterdam werken en Mühleisen en medeoprichter Mark Raasveldt blijven het team leiden en de technische koers van het project bepalen.

Amazon zegt uitdrukkelijk dat het het open-source-project DuckDB zelf niet overneemt. DuckDB blijft, net als de verwante projecten DuckLake en het Quack-protocol, onder de MIT-licentie beschikbaar en onder beheer van de onafhankelijke DuckDB Foundation.

Dat is meer dan een geruststellende persbericht-zin. De stichting is destijds juist opgericht om het intellectueel eigendom los te houden van het bedrijf, het Amsterdamse onderzoeksinstituut CWI heeft een zetel in het bestuur, en de statuten leggen vast dat DuckDB voor altijd open source blijft onder de MIT-licentie. Jordan Tigani, ceo van MotherDuck en daarmee verkoper van een clouddienst bovenop DuckDB, noemt die greep van de stichting op het IP ijzersterk. Tegelijk verwacht hij dat Amazon zijn bekende route volgt en wacht tot een open-source-project groot genoeg is om het dan als dienst te lanceren. Concurrentie is welkom, schrijft hij erbij.

Waarom AWS een gratis database koopt

DuckDB draait in het proces van je eigen applicatie, zonder aparte server of datawarehouse eromheen. Dat maakt het bruikbaar voor precies het formaat werk waar de meeste bedrijven mee zitten. AWS stelt dat ruim 90 procent van alle datavragen ter wereld over een terabyte of minder gaat en wil die snelheid koppelen aan de schaal van S3 en aan Redshift, Athena, EMR, Glue-ETL en SageMaker. In diezelfde toelichting noemt AWS twee metingen: de eigen dienst Amazon Quick bouwde DuckDB in en zag de gemiddelde querylatency met 30 procent dalen, en het Allen Institute meldt dat vragen die eerst minuten duurden nu binnen een seconde terugkomen.

De AI-hoek is expliciet. AI-agents bevragen data zoals mensen dat doen, met veel kleine verkennende vragen voordat duidelijk is wat ze zoeken. AWS-topvrouw Mai-Lan Tomsen Bukovec schrijft dat DuckDB daardoor van nature geoptimaliseerd is voor gebruik door agents. De adoptie is intussen fors: DuckDB piekte op meer dan drie miljoen downloads per dag. De overname past in de bredere verschuiving waarbij data in open formaten in cloudopslag blijft staan en daar direct bevraagd wordt, wat de druk opvoert op Snowflake en Databricks, die juist de reken- en governancelaag boven die opslag verkopen.

Wat er verandert aan je leveranciersrisico

De drie vragen die een technisch verantwoordelijke nu moet beantwoorden, lopen uiteen in zwaarte.

• Licentie: het kleinste risico. De code zit bij een stichting met eigen statuten en een bestuurszetel voor het CWI, niet bij AWS.
• Roadmap: hier zit de echte verandering. De richting van DuckDB wordt bepaald door mensen die vanaf september bij AWS in dienst zijn. Integraties die Amazon goed uitkomen, zoals S3 Tables en SageMaker Lakehouse waar beide partijen sinds begin 2025 aan werken, hebben logischerwijs meer kans op voorrang dan een koppeling met een concurrerende opslaglaag.
• Ondersteuning: betaalde support kwam van DuckLabs en zit daarmee straks bij AWS. MotherDuck zegt juist daardoor ruimte te hebben gekregen om zelf enterprise-ondersteuning aan te bieden, dus het aanbod verdwijnt niet, het verplaatst.

Wie die afhankelijkheid wil begrenzen, heeft daar meer juridisch gereedschap voor dan een jaar geleden. Onder de Data Act moeten alle cloudaanbieders vanaf 12 januari 2027 de overstapkosten inclusief data-egress volledig schrappen, en de Europese Commissie wees in juni AWS en Azure voorlopig aan als poortwachter onder de Digital Markets Act vanwege hun greep op klanten. Zulke rechten leveren alleen iets op als je architectuur de deur openhoudt: open formaten op je opslag, en een querylaag die je kunt vervangen zonder je pijplijnen te herschrijven.

Het gat dat geen Europese partij vulde

De belangstelling kwam volgens Mühleisen uit de hele wereld, maar een concurrerend Europees bod bleef uit. Als Europeaan maakt hij zich daar zorgen over, zegt hij tegen het FD, dat de verkoop leest als opnieuw een teken van hoe afhankelijk Europese techbedrijven zijn van niet-Europees groeikapitaal. Opvallend is dat DuckLabs geen bedrijf was dat kapitaal nodig had om overeind te blijven: het groeide in ruim vijf jaar naar meer dan dertig mensen zonder externe durfkapitaalronde.

Dat patroon is intussen goed gedocumenteerd aan de vraagkant. Uit de Data & AI Monitor 2026/2027 blijkt dat 85 procent van de Benelux-organisaties een sterker Europees front tegen Big Tech wil terwijl 15 procent daadwerkelijk stappen zette. Zolang die voorkeur niet in inkoop, kapitaal of architectuur landt, blijft ze een mening.

DuckDB verdwijnt niet, de licentie verandert niet en de code blijft in Amsterdam geschreven worden. Wat wel verschuift is de zwaartekracht: een project dat juist ontstond om analyses te kunnen doen zonder duur datawarehouse, wordt nu een reden om meer data en meer rekenwerk op S3 te zetten. Zo'n verschuiving voel je niet op de dag van de aankondiging, maar op de dag dat je wilt vertrekken.