Anthropic publiceert economisch AI-model voor 2030

Anthropic publiceert een economisch scenariomodel dat de Amerikaanse economie in 2030 tot 32,4 procent groter laat worden en in het extreme pad 17,9 procent van cognitieve werkers werkloos maakt.

Voor een Nederlandse ondernemer is dit geen prognose voor de Nederlandse arbeidsmarkt, maar een rekenkader voor AI-scenario’s rond capaciteit, rollen en productiviteit. Het model maakt zichtbaar welke aannames bepalen of AI vooral werk ondersteunt, taken overneemt of mensen naar ander werk duwt.

Drie scenario’s naast elkaar

Het model bouwt banen op uit afzonderlijke taken en laat gebruikers zelf variëren met AI-capaciteit en gebruik. De onderzoekers onderscheiden cognitieve beroepen, zoals management, professionele functies, verkoop en kantoorwerk, van andere beroepen. Een scenario hangt onder meer af van het deel van de taken dat AI kan uitvoeren, de verspreiding bij bedrijven, de productiviteitswinst per taak, de verhouding tussen automatisering en ondersteuning en het aantal nieuwe taken voor mensen.

De uitkomst voor 2030 loopt daardoor sterk uiteen:

In het extreme pad groeit het bbp in 2030 met 15,4 procent per jaar. Dat is een jaarlijks groeicijfer, niet hetzelfde als de 32,4 procent hogere economie ten opzichte van het pad zonder AI. Bij dit tempo verdubbelt de economie volgens het model elke 4,5 jaar. Tegelijk daalt het aandeel van arbeid in het inkomen van 60 naar 45,2 procent.

De 17,9 procent komt uit aannames

Het extreme scenario veronderstelt dat in 2030 ongeveer 30 procent van alle economische taken door AI wordt geraakt. Dat is ruwweg de helft van de taken in cognitieve beroepen. Van de taken die AI kan uitvoeren, wordt 60 procent daadwerkelijk gebruikt. De productiviteit op een beïnvloede taak stijgt in de modellering naar een log-winst van 0,80, ongeveer 2,2 keer zo productief. Negentig procent van het AI-werk is volledig geautomatiseerd en het model neemt aan dat daar geen nieuwe menselijke taken tegenover staan.

Ook de overgang naar ander werk telt mee. Het model gaat ervan uit dat cognitieve werkers niet direct kunnen overstappen naar beroepen die minder door AI worden geraakt. In het extreme pad krijgt die overstap een veel zwaardere zoekfrictie dan in normale tijden. Daardoor ontstaat werkloosheid terwijl andere beroepen juist groeien. De 17,9 procent is dus de werkloosheid binnen de groep cognitieve werkers in deze specifieke simulatie, niet een voorspelling dat bijna een vijfde van alle Nederlandse werknemers zonder baan zit.

De brug naar de praktijk begint bij taken. In Anthropics eerdere meting zegt bijna 47 procent van actieve Claude-gebruikers dat AI al minstens de helft van hun werktaken aankan. Het nieuwe model trekt die taakbenadering door naar de economie als geheel, maar voegt er aannames over adoptiesnelheid, automatisering en omscholing aan toe.

De mediaan ligt veel lager

Anthropic legde vijf vragen voor aan 10.980 Amerikaanse volwassenen: wanneer AI verschillende taken op professioneel niveau kan uitvoeren, hoe breed bedrijven de technologie gebruiken, hoeveel sneller taken gaan, hoeveel werk volledig wordt geautomatiseerd en hoe lang een ontslagen werknemer nodig heeft voor een nieuwe beroepsgroep.

De mediaan van die antwoorden komt uit op een economie die in 2030 8,6 procent groter is dan zonder AI, met ongeveer 4,6 procent totale werkloosheid. Dat ligt dicht bij het substantiële scenario. Ongeveer 10 procent van de respondenten geeft antwoorden die in de buurt van het extreme scenario komen. De enquête is uitgevoerd in de Verenigde Staten en zegt niets rechtstreeks over Nederlandse sectoren of arbeidsmarktinstituties.

Anthropic noemt de drie uitkomsten uitdrukkelijk geen voorspellingen en koppelt er geen kansen aan. Versie 1.0 laat beleid, conjunctuur, vraaguitval, financiële marktverstoringen en snelle robotica buiten beschouwing. Ook volgt het model geen individuele werknemer, waardoor de persoonlijke kosten van een overstap slechts grof zichtbaar worden.

Voor Nederlandse organisaties zit de bruikbare verschuiving daarom niet in één angstcijfer, maar in de manier waarop het model werk ontleedt. Een AI-plan dat alleen rekent met bespaarde uren mist wat er gebeurt met taken, functies en de tijd die nodig is om mensen naar ander werk te laten bewegen. De uitkomst van AI hangt daarmee tegelijk af van technische capaciteit, bedrijfsadoptie en de inrichting van het werk eromheen.