AI-transparantieregels gaan in augustus 2026 in: dit moet jouw bedrijf weten

Op 8 mei 2026 publiceerde de Europese Commissie de conceptrichtlijnen voor artikel 50 van de AI-verordening, het deel dat gaat over transparantie. De consultatie sloot op 3 juni. De regels zelf gaan gewoon door: vanaf 2 augustus 2026 moet je mensen vertellen wanneer ze met AI praten en moet AI-gegenereerde content herkenbaar zijn. Dat klinkt abstract, maar voor wie een chatbot op de site heeft of marketing met AI maakt, is het heel concreet. Hieronder leg ik uit wat er nu echt verandert en wat jij als MKB-ondernemer moet doen.

Waar gaat dit over

De AI-verordening kent een gefaseerde invoering. Veel aandacht ging naar de zwaardere 'hoog-risico' eisen, die met het recente Digital Omnibus-akkoord juist zijn uitgesteld. Maar de transparantieregels uit artikel 50 zijn niet uitgesteld. Die gelden vanaf 2 augustus 2026, dus over een kleine twee maanden.

Wat de Commissie nu deed, is praktische uitleg geven bij die regels. De conceptrichtlijn (een document van zo'n veertig pagina's van het AI Office) beschrijft hoe je in de praktijk aan de transparantieplicht voldoet. Het is nog een concept, maar de kernverplichtingen staan vast in de wet zelf. De richtlijn helpt vooral met de vraag: hoe doe ik dit goed, en wat valt er wel en niet onder.

Artikel 50 raakt vier situaties:

• Chatbots en AI-assistenten. Wie een systeem aanbiedt dat rechtstreeks met mensen praat, moet die mensen laten weten dat ze met AI te maken hebben.
• AI-gegenereerde content. Aanbieders van generatieve AI moeten output (tekst, beeld, audio, video) machineleesbaar markeren als kunstmatig gemaakt.
• Deepfakes en synthetische media. Wie deepfakes of realistisch nagemaakte beelden, geluiden of video's inzet, moet daar duidelijk bij vermelden dat het kunstmatig is.
• Emotieherkenning en biometrische categorisatie. Gebruik je zo'n systeem, dan moet je de betrokken personen daarover informeren.

Waarom dit het MKB raakt

Veel ondernemers denken dat de AI-verordening iets is voor grote techbedrijven. Bij de hoog-risico eisen klopt dat deels. Maar transparantie raakt bijna iedereen die AI dagelijks gebruikt, en dat zijn juist heel veel kleine bedrijven.

Een paar voorbeelden die ik in de praktijk tegenkom:

• Een webshop met een klantenservice-chatbot die bestellingen en retouren afhandelt. Vanaf augustus moet bij het eerste contact duidelijk zijn dat de bezoeker met AI praat, niet met een medewerker.
• Een marketingteam dat AI-beelden of video's maakt voor social media of advertenties. Realistische, nagemaakte beelden vallen onder de deepfake-bepaling en moeten als kunstmatig herkenbaar zijn.
• Een dienstverlener die AI-teksten publiceert over onderwerpen van algemeen belang. Daar geldt een meldplicht, tenzij een mens de tekst inhoudelijk heeft gecontroleerd en de redactionele verantwoordelijkheid draagt.

Het belangrijke nieuws zit in het onderscheid tussen 'aanbieder' en 'gebruiker' (in de wet: deployer). Bouw je zelf een AI-model, dan ben je aanbieder. Maar de meeste MKB-bedrijven zijn gebruiker: je zet bestaande tools in. Ook dan heb je verplichtingen, namelijk het melden van deepfakes, AI-content over publieke onderwerpen, en emotieherkenning. De technische markering van output ligt bij de aanbieder van het model, maar het zichtbaar melden ligt bij jou.

Wat de richtlijn praktisch zegt

De conceptrichtlijn maakt een paar dingen concreter, en dat helpt.

Voor chatbots geldt de norm van de 'gemiddelde consument' uit het consumentenrecht. De vraag is niet of een AI-expert doorheeft dat het AI is, maar of een gewone bezoeker dat snapt. Richt je je op kwetsbare groepen, zoals kinderen of ouderen, dan moet je melding nog duidelijker zijn. De melding moet komen uiterlijk bij het eerste contact, en moet helder en onderscheidend zijn. Een grijze regel onderaan de pagina is dus niet genoeg.

Er zijn ook uitzonderingen die het werkbaar houden:

• Is het overduidelijk dat iets AI is voor een redelijk oplettend persoon, dan hoef je het niet apart te melden.
• Doet je tool alleen assisterende bewerking, zoals spellingcorrectie of kleine tekstverbeteringen, dan valt dat buiten de markeringsplicht.
• Duidelijk fictieve of artistieke content (denk aan een satirisch beeld of iets met onmogelijke fysica) krijgt een lichtere melding die het kijkplezier niet in de weg zit.

Voor de machineleesbare markering van bestaande generatieve systemen geldt een iets ruimere overgang, tot 2 december 2026. Maar reken daar niet op als je verplichting bij het melden ligt, niet bij het markeren.

Wat ik MKB-ondernemers aanraad

Geen paniek, maar wel actie. Dit is goed te overzien als je het nu oppakt. Mijn nuchtere stappenplan:

1. Maak een lijstje van waar je AI inzet. Chatbot op de site, AI in je klantenservice, AI-beeld in marketing, AI-teksten in je nieuwsbrief of blog. Je kunt alleen melden wat je in beeld hebt.
2. Zet duidelijke meldingen neer. Bij je chatbot een korte zin als 'Je chat met een AI-assistent'. Bij AI-beeld of -video een zichtbaar label. Het hoeft niet mooi, het moet duidelijk zijn.
3. Leg vast wie wat doet. Welke tools markeren output automatisch (aanbieder) en waar moet jij zelf melden (gebruiker). Check bij je leveranciers of hun output machineleesbaar gemarkeerd wordt.
4. Bewaar bewijs. Een simpel intern document waarin staat welke AI je gebruikt en hoe je het meldt, helpt enorm als een toezichthouder ooit vraagt hoe je dit hebt geregeld.

Voor veel bedrijven is dit met een paar aanpassingen geregeld. Een kant-en-klare chatbot heeft vaak al een instelling om zich als AI te presenteren. Wordt het complexer, bijvoorbeeld een AI-flow die diep in je website of bestelproces zit, dan loont het om de meldingen netjes in te bouwen in plaats van er een sticker op te plakken. Dat is precies het verschil tussen een sticker op een slechte oplossing plakken en het netjes inbouwen. Met slim werken nu, voorkom je hard werken straks.