Vier musici klagen Suno aan op identiteitsrechten in plaats van auteursrecht

Vier musici klagen AI-muziekgenerator Suno aan op hun identiteitsrechten in plaats van hun auteursrecht, in een class action die op 31 augustus is ingediend bij de federale rechtbank in Massachusetts.

De eisers zijn Jason Isbell, David Lowery van Camper Van Beethoven en Cracker, bluesmuzikant Guy Forsyth en saxofonist Eduardo Calle. In de dagvaarding van 84 pagina's staat geen enkele auteursrechtclaim.

Dat onderscheid is precies waarom de zaak verder reikt dan de muziekbranche. Wie een AI-stem, een avatar of een look-alike inzet in een reclamefilm, een instructievideo of een klantenservicebot, heeft met twee losse toestemmingen te maken. De ene gaat over het materiaal waarop het model getraind is, de andere over de persoon die je hoorbaar of herkenbaar nabootst. De eisers stellen dat het identiteitsrecht bij de uitvoerder blijft, ongeacht wie het auteursrecht op een opname bezit, tenzij dat recht apart is gelicentieerd. Een licentie op een catalogus regelt daarmee het repertoire, niet de mens.

Zeventien aanklachten, geen enkele over auteursrecht

De klacht in zaak 1:26-cv-14005 telt zeventien aanklachten, verdeeld over veertien staten plus Puerto Rico. De eerste aanklacht steunt op de Illinois Right of Publicity Act, die identiteit omschrijft als elk kenmerk waaraan een gewone kijker of luisteraar iemand herkent, met naam, beeltenis en stem er expliciet in. De tweede is een aparte biometrieclaim onder de Illinois Biometric Information Privacy Act, namens musici van wie Suno volgens de eisers stemafdrukken vastlegde zonder schriftelijke toestemming. De overige vijftien zijn varianten van hetzelfde recht in onder meer Californië, New York, Tennessee, Texas, Michigan en Hawaii.

De rechtbank is bevoegd via de Class Action Fairness Act: meer dan honderd klasseleden en een belang boven vijf miljoen dollar. Gevraagd wordt om een verbod op het vastleggen, opslaan en commercieel exploiteren van de identiteiten, om wettelijke schadevergoeding, restitutie en afdracht van de behaalde winst, en om punitieve schadevergoeding waar de staat die toelaat. De zaak wordt gevoerd door Rose Law Partners in Boston en Korein Tillery in Chicago, met een verzoek om juryrechtspraak. Suno zelf zit op loopafstand van de rechtbank, aan Dunster Street in Cambridge, en wordt door investeerders op 5,4 miljard dollar gewaardeerd.

De prompt als bewijsstuk

De technische kern van de klacht is dat Suno muzikanten indexeert op naam. Audio wordt door een neurale codec samengeperst tot tokens, en die tokens bevatten volgens de eisers de identificerende kenmerken van de musici uit de trainingsset, waarna het model leert die reeksen aan tekstprompts te koppelen. Het bewijs bestaat uit outputs. De prompt "Jason Isbell" leverde een americananummer op met de titel "Paper Bell", inclusief een omschrijving over gevingerpickte akoestische gitaar en een plaatje van een kerk in een landschap.

Suno stelt dat prompts met artiestennamen geblokkeerd worden. De klacht laat zien hoe eenvoudig dat filter te omzeilen is: de echte naam van rapper Common, Lonnie Rashid Lynn, levert gewoon tracks op in zijn stijl, en een spatie tussen elke letter volstaat bij namen als Taylor Swift en Michael Jackson, waar "m i c h a e l j a c k s o n" twee nummers opleverde met de titel "Glovebox Moonwalk", compleet met een foto van een witte handschoen.

Suno noemt de claims ongegrond en zegt zich te verweren. Topman Mikey Shulman schreef op 6 augustus dat het bedrijf nooit prompts voor specifieke artiesten of beschermde nummers heeft toegestaan en verzoeken met een artiestennaam omzet naar beschrijvende muzikale kenmerken. De grote labels voeren intussen hun eigen, wel op auteursrecht gebaseerde zaken: Universal, Sony en Round Hill Music procederen over massale inbreuk, terwijl Warner vorig jaar schikte en partner werd.

Waarom een stem in Nederland juridisch anders ligt

Nederland kent geen recht op publiciteit zoals Illinois dat kent. Het dichtstbijzijnde is het portretrecht van artikel 21 Auteurswet, een verzetsrecht bij een redelijk belang, waarbij sinds het Cruijff-arrest van de Hoge Raad uit 2013 ook verzilverbare populariteit als zo'n belang telt. Dat artikel gaat over afbeeldingen. Een gekloonde stem valt buiten die letterlijke tekst en belandt bij de onrechtmatige daad van artikel 6:162 BW en bij de AVG, waar een herkenbare stem een persoonsgegeven is en een biometrisch gegeven wordt zodra hij wordt verwerkt om iemand uniek te identificeren.

Voor een marketingteam betekent dat een praktisch verschil met de Amerikaanse zaak. Waar Isbell zich op een wettelijk eigendomsrecht kan beroepen, moet je in Nederland de route van de open norm en de privacywet nemen. De uitkomst voor je eigen werk is dezelfde: gedocumenteerde toestemming van de persoon zelf, met vastgelegde reikwijdte en looptijd, plus een leverancierscontract dat iets zegt over de herkomst van de trainingsdata. Daar bovenop staat de labelplicht, want de transparantieregels van de AI-verordening gelden sinds 2 augustus terwijl het Nederlandse toezicht nog wordt opgebouwd: synthetische audio en deepfakes van echte personen moeten als zodanig herkenbaar zijn.

Twee aanvalslijnen op dezelfde dienst

Suno staat nu op twee fronten tegelijk. Het Landgericht München I nam eind juli de trainingskant onder handen en stelde vast dat zes composities reproduceerbaar in Suno's modellen v3.5 en v4 zijn opgeslagen, waarmee het beroep op de datamining-uitzondering sneuvelde. Deze zaak richt zich op de andere kant: het promptvenster dat een naam omzet in een product.

Dat verschil bepaalt ook hoe zo'n claim af te kopen valt. Auteursrecht laat zich per catalogus afkopen, zoals toen BMG zijn opname- en uitgeefcatalogus aan Suno licentieerde en het eerdere trainingsgebruik meteen schikte. Een identiteitsrecht ligt bij elke uitvoerder afzonderlijk en is precies daarom in een class action gegoten. Wie AI-content inkoopt, kan uit de licentiestatus van een leverancier dus wel iets afleiden over het repertoire achter het model, maar niets over de mensen die je erin hoort.