EU en China starten eerste handelsoverleg in zeven jaar, deadline oktober

Voor het eerst in zeven jaar zaten de EU en China op ministerieel niveau weer aan tafel over handel. In Brussel lanceerden EU-handelscommissaris Maros Sefcovic en de Chinese handelsminister Wang Wentao op 29 juni de eerste EU-China Trade and Investment Consultations, een nieuw overlegmechanisme dat de scheefgegroeide handelsrelatie moet rechttrekken. De toon was zakelijk en de klok tikt: beide partijen mikken op concrete resultaten voor oktober.

Wat er is afgesproken

Het nieuwe overleg is geen akkoord, maar een structuur om gericht aan vier knelpunten te werken: de balans tussen handel en investeringen, exportcontroles (met de Chinese beperkingen op zeldzame aardmetalen en permanente magneten als heikel punt), intellectueel eigendom en hervorming van de Wereldhandelsorganisatie. Er komt ook een gezamenlijk monitoringmechanisme dat handelsstromen volgt en data uitwisselt, zodat beide kanten sneller zien waar het scheef loopt.

De aanleiding is een tekort dat Brussel niet langer accepteert. Het EU-tekort in de goederenhandel met China liep vorig jaar op tot ongeveer 360 miljard euro, en de kloof groeit nog steeds. Volgens cijfers van Eurostat verslechterde het kwartaaltekort van 65 miljard euro begin 2024 naar 98 miljard euro begin 2026, gedreven door machines, elektrische apparatuur en chemie. "We kunnen de onhoudbare groei van het handelstekort met China niet zomaar accepteren", aldus Sefcovic in zijn toelichting op het nieuwe overleg. Hij reist in het najaar naar Peking om de voortgang te beoordelen.

Op het meest gevoelige dossier, de zeldzame aardmetalen, kreeg de EU een geruststelling maar geen bindende toezegging: China zou hebben aangegeven dat de huidige exportcontroles de Europese toeleveringsketens niet zullen verstoren. Dat is precies het soort belofte waar Europese fabrikanten op moeten kunnen bouwen, want zonder die magneten staan elektromotoren, windturbines en elektronica stil.

Europa tussen twee fronten

Het overleg komt op een gespannen moment. Europa manoeuvreert tussen Washington en Peking, en aan de andere kant van de oceaan dreigde Trump net met een invoerheffing van 100 procent op landen die Amerikaanse techbedrijven met een digitaledienstenbelasting aanpakken. Wie als Europees bedrijf zowel inkoopt in China als verkoopt in de VS, voelt de druk van beide kanten tegelijk.

Wat dit betekent voor jouw bedrijf

Voor Nederlandse importeurs, exporteurs en maakbedrijven met Chinese schakels in de keten is dit overleg geen ver-van-mijn-bedshow. De deadline van oktober bepaalt of er rust komt of dat nieuwe maatregelen dreigen, en die onzekerheid raakt je inkoopprijzen en je leveringszekerheid op korte termijn.

Het verstandige is niet afwachten tot oktober, maar nu je blootstelling in kaart brengen. Waar zit je afhankelijkheid van een enkele Chinese leverancier, welke onderdelen vallen onder exportcontroles, en heb je een alternatief als de toevoer hapert? Bedrijven die hun toeleveringsketen en inkoopdata scherp in beeld hebben, kunnen straks snel schakelen. Wie dat overzicht mist, hoort het nieuws en kan alleen maar hopen dat het meevalt.