Schwarz Gruppe investeert tot 5,6 miljard euro in een AI-datacenter voor STACKIT

Schwarz Gruppe investeert tot 2033 ongeveer 5,6 miljard euro in een datacenter van 240 megawatt in het Duitse Dummerstorf, bedoeld voor cloud- en AI-diensten onder Duits recht. Het concern kondigde dat op 27 augustus aan samen met de deelstaatregering van Mecklenburg-Voor-Pommeren.

Voor een Nederlandse organisatie die nu een soevereine cloud tegen AWS of Azure afweegt, verandert er dit jaar niets aan wat je kunt afnemen. Wat verandert is de hardheid van het meerjarenplan achter STACKIT, de Europese cloud die het Rijk sinds april via een raamovereenkomst kan inkopen en die Amsterdam via KPN al gebruikt. Tot nu toe was eigen AI-capaciteit bij die leverancier vooral een belofte. Nu liggen er een bedrag, een perceel en een vergunningstraject onder. De kalender tempert het enthousiasme wel: die 240 megawatt staat er pas in 2033.

Wat er in Dummerstorf komt te staan

Het perceel ligt op het bedrijventerrein van de gemeente Dummerstorf, vlak bij Rostock. Onder voorbehoud van de gebruikelijke vergunningen beschikt het datacenter in 2033 over een capaciteit van 240 megawatt, en het concern ziet concrete perspectieven om dat tot 2045 uit te bouwen naar 1 gigawatt aansluitvermogen.

Die capaciteit is deels bedoeld voor het eigen ecosysteem van de Schwarz-bedrijven, waar naast Lidl ook Kaufland en afvalverwerker PreZero onder vallen. Het andere deel moet de ontwikkeling en schaling van soevereine IT-oplossingen versterken, gebundeld bij IT-tak Schwarz Digits waar STACKIT onder valt. Hoe de verdeling tussen die twee eruitziet, staat niet in het persbericht.

De locatiekeuze draait om stroom. Noord-Duitsland produceert veel wind op land en op zee, en het perceel kan worden aangesloten op het 380-kilovolt hoogspanningsnet, waar de netkosten per eenheid lager liggen. Het koelere klimaat maakt vrije koeling met buitenlucht efficiënter. Met de Stadtwerke Rostock ligt er een intentieverklaring over hergebruik van de restwarmte voor de gemeentelijke warmteplanning.

Het project zit in een vroeg stadium. De technische specificaties liggen nog niet vast, tot en met de precieze samenstelling van de cloud- en AI-chips. Ter vergelijking: Microsoft bouwt in het Rijnland een installatie van ongeveer 520 megawatt en NTT in Rijnhessen 480 megawatt, tekent heise online op. Pas bij een uitbouw naar 1 gigawatt zou Dummerstorf tot de grootste datacenters van Duitsland gaan horen.

De capaciteit die eerder landt

Wie op bruikbare AI-rekenkracht wacht, moet niet naar Dummerstorf kijken maar naar Lübbenau. Op het terrein van een voormalige kolencentrale in Brandenburg bouwt Schwarz Digits een datacenter van ongeveer 200 megawatt dat eind 2027 in bedrijf moet zijn en plaats biedt aan maximaal 100.000 GPU's. Met elf miljard euro is dat de grootste enkele investering in de geschiedenis van het bedrijf, en het verzevenvoudigt de rekenkracht binnen de Schwarz-groep. Die locatie gaat STACKIT draaien, plus modelontwikkeling en inferentie via de samenwerking met Aleph Alpha, cybersecurity en de versleutelde communicatiedienst Wire.

De twee bedragen zijn niet één op één te vergelijken. Bij Lübbenau zit de hardware in die elf miljard, terwijl Schwarz voor Dummerstorf 5,6 miljard euro noemt als voorzien investeringsvolume voor de capaciteit van 240 megawatt en de chipsamenstelling nog openstaat. De volgorde staat wel vast: Brandenburg eerst, Mecklenburg-Voor-Pommeren daarna.

Wat de Nederlandse kant hiervan merkt

Het Nederlandse aanbod loopt nog via de Duitse en Oostenrijkse regio's van STACKIT. Het bedrijf zette begin augustus een eigen Benelux-vestiging op met oud-AWS-manager Stephano Bosman aan het hoofd, terwijl een Nederlands STACKIT-gebied in de datacenters van KPN pas medio 2027 wordt verwacht. Voor de meeste compliance-eisen volstaat verwerking binnen de Europese Economische Ruimte, dus dat is zelden een blokkade. Staat er expliciet Nederlandse dataresidentie in je aanbesteding, dan is medio 2027 het eerste moment waarop dat kan.

De inkoopkant ligt er al. Het Rijk sloot op 23 april een raamovereenkomst met STACKIT, zonder afnameverplichting maar met auditrechten en dataopslag binnen de EER. Amsterdam gunde KPN en Schwarz Digits een cloudcontract van 74 miljoen euro voor private clouddiensten. Wie zo'n contract tekent, koopt geen dienst van vandaag maar een leverancier voor de jaren daarna, en dan telt of die partij straks genoeg rekenkracht heeft om AI-werklasten te dragen. Deze investering is het eerste harde antwoord op die vraag.

Daarmee verschuift de soevereiniteitsdiscussie van juridische constructies naar beton en megawatt. Een cloud onder Europees recht was de eerste stap, eigen capaciteit om AI-modellen op te draaien is de tweede. De Tweede Kamer diende in juni een reeks moties in om vergunningverlening en rekenkracht te richten op Europees-autonome datacentercapaciteit, maar de megawatts waarop Nederlandse organisaties straks soevereine AI draaien, komen voorlopig uit Brandenburg en Mecklenburg-Voor-Pommeren.