Alisina NawabiAnalist Jefferies: geheugenprijzen stijgen tot 50% per kwartaal, verlichting pas in 2028
De miljardeninvesteringen veranderen niets aan de prijzen op korte termijn, en dat is het deel dat je nu in je begroting voelt. Volgens Jefferies Equity Research stijgen de geheugenprijzen 40 tot 50 procent in het derde kwartaal van 2026 ten opzichte van nu, gevolgd door nog eens 30 tot 40 procent in het vierde kwartaal en 40 tot 45 procent in 2027. Pas in 2028 verwacht de bank enige verlichting, wanneer 15 tot 20 procent nieuwe productiecapaciteit online komt, al blijft de vraag vanuit AI sneller groeien dan dat aanbod. De nieuwe fabrieken uit het Koreaanse megaplan draaien dus pas ná die schaarsteperiode mee. Even belangrijk voor de krapte: ongeveer de helft van alle geheugencapaciteit zit al vast in langetermijncontracten tussen de fabrikanten en grote cloudpartijen, een aandeel dat richting 70 procent kan lopen, waardoor er nog minder DRAM en NAND overblijft voor pc's, laptops, servers en telefoons. Voor Nederlandse bedrijven betekent dat: reken voor 2026 en 2027 op structureel duurder werkgeheugen, SSD's, servers en cloudcapaciteit, en leg langlopende prijsafspraken met je leverancier nu vast in plaats van straks.
Vandaag om 14.00 uur Koreaanse tijd stappen de machtigste industriebazen van Zuid-Korea het presidentiële kantoor in Seoul binnen met een bedrag dat zelfs in chipland ongezien is. President Lee Jae-myung ontvangt Samsung-voorzitter Lee Jae-yong en SK-voorzitter Chey Tae-won voor een investeringsplan van naar verluidt 2.000 biljoen won, door de zakenkrant Korea Economic Daily begroot op zo'n 1,3 biljoen dollar, verspreid over de komende tien jaar. Het zou de grootste industriële uitbreiding in de Koreaanse geschiedenis zijn. En de twee bedrijven die hem dragen maken precies de twee dingen waar de hele AI-economie op leunt: geheugenchips en de fabrieken om ze te bakken.
Opvallend genoeg reageerde de beurs niet met gejuich. Het aandeel Samsung Electronics zakte 3,98 procent en SK Hynix 2,28 procent toen beleggers de rekening van al dat beton, koper en silicium zagen aankomen. Een megaplan is voor aandeelhouders namelijk ook een mega-uitgavenpost. Maar voor wie verderop in de keten zit, en dat is in Nederland vaker dan je denkt, is de vraag niet of het geld goed besteed is, maar wat het doet met de chips en de rekenkracht waar je eigen plannen op draaien.
Wat er precies op tafel ligt
Het bedrag is opgesplitst: Samsung neemt naar verwachting ongeveer 1.000 biljoen won (zo'n 648 miljard dollar) voor zijn rekening, SK Hynix een vergelijkbaar pakket. De aankondiging is verpakt als drie regionale mega-projecten. Er komt een nieuw halfgeleidercluster in de Honam-regio rond Gwangju, waar Samsung en SK Hynix elk vier tot vijf nieuwe fabrieken zouden bouwen. Datacenters worden geconcentreerd in de Chungcheong-regio en projecten rond fysieke AI, denk aan robotica en autonome systemen, in de Yeongnam-regio.
De oorspronkelijke berichten kwamen vorige week van Koreaanse zakenkranten en zijn sindsdien door Bloomberg, Reuters, CNBC en Fortune overgenomen; de officiële cijfers worden pas vanmiddag bevestigd. Samsung en SK Hynix zelf wilden niet reageren. Houd de exacte bedragen dus voorzichtig vast tot de aankondiging rond is, maar de richting is duidelijk: Korea zet alles op alles om de productie van AI-geheugen naar zich toe te trekken.
Waarom dit Veldhoven raakt
Een chipfabriek bouw je niet zonder de duurste machines ter wereld, en die komen uit Nederland. Elke geavanceerde geheugenfabriek draait op EUV-lithografiemachines van ASML, stuk voor stuk goed voor meer dan 200 miljoen euro. De link is geen theorie: SK Hynix plaatste eerder dit jaar al een recordorder van 7,9 miljard dollar bij ASML voor tientallen EUV-scanners met levering tot in 2027, goed voor ongeveer een kwart van ASML's jaaromzet. EUV-machines vormen inmiddels zo'n 65 procent van het orderboek van ASML.
Tien tot twaalf extra fabrieken in Korea betekent dus jarenlang volle orderboeken voor een bedrijf uit Brabant. Dat is goed nieuws voor de Nederlandse economie, maar het legt ook de andere kant van de afhankelijkheid bloot: de hele wereldwijde chipproductie hangt aan dit ene Nederlandse bedrijf, precies de kwetsbaarheid die speelt in de Nederlandse strijd in Washington om zelf te mogen bepalen wat kroonjuweel ASML naar het buitenland mag exporteren. Een Koreaans investeringsplan en een Amerikaanse exportwet trekken aan hetzelfde touw.
HBM: de schaarste waar je AI-rekening van afhangt
De echte inzet zit in één type chip: HBM, het high-bandwidth geheugen dat AI-versnellers zoals die van Nvidia voedt. SK Hynix is hier de onbetwiste koploper. Analisten van UBS verwachten dat het bedrijf ongeveer 70 procent van de HBM4-markt voor Nvidia's nieuwe Rubin-platform in handen krijgt, bovenop de ruim 60 procent die het nu al van alle HBM-leveringen verzorgt. De HBM-markt zelf groeit volgens Bank of America in 2026 met 58 procent naar zo'n 54,6 miljard dollar, en het geheugen is nu al maandenlang volledig uitverkocht.
Dat is precies waarom dit plan ertoe doet. HBM is de flessenhals van de AI-economie geworden: niet de rekenkracht zelf is schaars, maar het geheugen dat de chips moet bijhouden. Het is dezelfde dynamiek waardoor Anthropic zich via een geheugendeal met Micron verzekerde van schaarse HBM-toelevering voor Claude, in de wetenschap dat dit geheugen de nieuwe bottleneck van AI wordt. Meer Koreaanse fabrieken betekent op termijn meer HBM, maar pas over jaren: een fabriek bouwen kost tijd, en de vraag rent harder dan het aanbod.
Wat dit betekent voor jouw bedrijf
De meeste Nederlandse ondernemers kopen geen wafers en bestellen geen EUV-machines. Toch raakt dit plan je via drie kanalen. Ten eerste de prijs van AI: de kosten van cloud-GPU's en AI-diensten hangen direct samen met de beschikbaarheid van HBM. Een presidentieel adviseur in Seoul merkte op dat Samsung en SK Hynix projecten die eerst voor de jaren 2040 stonden, mogelijk naar het midden van de jaren 2030 vervroegen omdat de AI-geheugenvraag sneller groeit dan verwacht. Vertaald: de schaarste is structureel, geen tijdelijke piek, en verlichting is jaren weg.
Ten tweede gewoon geheugen. Dezelfde supercyclus jaagt ook de prijzen van DRAM en SSD's op; wie servers, werkstations of opslag inkoopt, merkt dat in 2026 in de offerte. Ten derde concentratierisico: het geheugen waar de hele AI-wereld op draait, komt straks nog sterker uit een handvol fabrieken van twee Koreaanse bedrijven, gevoed door één Nederlandse machinebouwer. Dat is een opmerkelijk smalle basis onder een steeds bredere digitale economie.
De les voor wie hier software of AI bouwt, is niet dat je vandaag iets moet doen, maar dat je moet begrijpen hoe dun het fundament onder je digitale ambities is. De rekenkracht waarop je straks je modellen draait, begint bij een paar fabrieken in Zuid-Korea en de lithografiemachines uit Veldhoven die ze vullen. Wie AI serieus inplant, rekent niet alleen op de functionaliteit, maar ook op de prijs en de beschikbaarheid van het geheugen eronder.
Veelgestelde vragen
Van AI-plan naar werkende keten
Net als deze chipketen valt of staat jouw AI-project met de fundering eronder. Ik denk met je mee, ontwerp en bouw het end-to-end, van eerste idee tot werkend en geautomatiseerd, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
