Geen enkele Nederlandse organisatie voldoet aan de Europese toegankelijkheidswet

Precies een jaar na de invoering van de Europese Toegankelijkheidswet (EAA) is de uitkomst van het grootste Nederlandse onderzoek tot nu toe ontnuchterend: van de 653 onderzochte organisaties voldoet er geen enkele volledig aan de wet. Dat blijkt uit de Nationale Monitor Toegankelijkheid, opgezet door de NGO Digitaal Toegankelijk samen met onder meer House of Inclusion, Tolkie en Steffie. De onderzoekers vonden tienduizenden tekortkomingen, en minder dan de helft van de organisaties is actief met toegankelijkheid bezig.

Voor elke organisatie met een website of app is dit geen abstract inclusie-verhaal. Het raakt direct je omzet, je juridische positie en je reputatie.

Wat de monitor vond

De 653 organisaties komen uit sectoren als finance, zorg, retail, e-commerce, media, cultuur, sport en zakelijke dienstverlening. Het beeld is hard: geen enkele onderzochte organisatie voldoet volledig aan de wet, en publieke sectoren scoren beter dan commerciele dienstverleners en productaanbieders.

Het beeld is wel genuanceerd. Verzekeraars en consumentenbanken nemen hun verplichting vaak serieus; in de financiele sector haalt ongeveer 73 procent de technische eisen, al ligt de nadruk daar meer op het afvinken van regels dan op de gebruiker. In zorg en cultuur is er juist meer aandacht voor de eindgebruiker, met begrijpelijke taal en speciale diensten, maar ontbreekt vaker een nette toegankelijkheidsverklaring of een klachtenproces.

Er zijn ook positieve uitschieters die laten zien dat het kan. De huisartsenwebsite van Zorroo had in een steekproef van tien pagina's slechts twee fouten en een foutvrije homepagina; Spotify gold als de meest toegankelijke streamingdienst, knap voor een site met veel en snel veranderende content. Het probleem zit dus niet in de techniek, maar in prioriteit en kennis.

De wet, en wie erop toeziet

De EAA is sinds 28 juni 2025 van kracht en verplicht veel bedrijven om hun digitale producten en diensten toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. In Nederland houdt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) toezicht op webshops en communicatiediensten. De regels gelden voor bedrijven met tien of meer medewerkers of een jaaromzet van meer dan 2 miljoen euro; de kleinste micro-ondernemingen vallen erbuiten.

De ACM kiest voorlopig voor een zachte aanpak: de toezichthouder richt zich eerst op kritieke toegankelijkheidsproblemen met grote impact en houdt rekening met de inspanningen die een organisatie aantoonbaar levert. Vrijblijvend is het daarmee niet. Bij structureel verzuim kan de toezichthouder uiteindelijk handhaven met dwangmaatregelen en boetes die kunnen oplopen tot een fors bedrag of een percentage van de jaaromzet.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf

Toegankelijkheid is geen luxe voor een kleine doelgroep. Het gaat over contrast, begrijpelijke taal, ondertiteling, logische navigatie en ondersteuning voor schermlezers, en daarmee over miljoenen mensen met een visuele beperking, laaggeletterdheid of een cognitieve uitdaging. Een ontoegankelijke webshop betekent simpelweg dat een deel van je klanten geen afspraak kan maken, geen verzekering kan afsluiten of niet kan afrekenen. Dat is omzet die je nu al misloopt, nog voor er een toezichthouder aanklopt.

Er is bovendien een meekoppelend voordeel dat vaak vergeten wordt: dezelfde dingen die een site toegankelijk maken, schone semantische HTML, duidelijke koppen, alt-teksten en een logische structuur, maken hem ook beter leesbaar voor zoekmachines. Wie nu investeert in vindbaar blijven in AI-zoekmachines met een werkbaar AEO-stappenplan, legt voor een groot deel hetzelfde fundament. En het past in een bredere golf van Europese verplichtingen die webshops dwingen hun site aan te passen, zoals de EU-verplichting om sinds 19 juni 2026 een herroepingsknop in het bestelproces op te nemen.

De praktische route is nuchter. Begin met een audit tegen de WCAG-richtlijnen, pak de kritieke problemen aan die echt mensen buitensluiten (formulieren, navigatie, contrast, ondertiteling), publiceer een eerlijke toegankelijkheidsverklaring, en bouw toegankelijkheid daarna in je normale ontwikkelproces in plaats van als losse opruimactie achteraf.

Het signaal van deze monitor is helder: nul van de 653 betekent dat dit geen niche-eis is die je concurrent allang heeft afgevinkt, maar een open speelveld. De organisaties die toegankelijkheid nu serieus nemen, staan juridisch sterker en winnen tegelijk de klanten die de rest onbedoeld buitensluit.