Wiskundige vergelijkingen op een krijtbord.
Nieuws21 november · 14:305 min leestijd

Anthropic-wiskundige claimt Claude-bewijs voor de Riemann-hypothese

Anthropic-wiskundige Levent Alpöge zegt dat Claude de Riemann-hypothese en de gegeneraliseerde versie bewijst. De Lean-code is openbaar, maar de formele vertaling en onafhankelijke beoordeling zijn nog niet afgerond.

Update · 21 november · 22:29

Nederlandse wiskundigen reageren op Claude-claim

NU.nl meldt dat Peter Grünwald het waarschijnlijk acht dat Claude de Riemann-hypothese heeft opgelost. Onafhankelijke beoordeling van het bewijs kan volgens het artikel nog maanden of jaren duren, dus zijn positieve inschatting is geen controle van de Lean-code. Sam Mattheus van de VUB zegt dat de methode zelf inzichten voor vervolgproblemen oplevert en vergelijkt een AI-antwoord zonder begrip met per helikopter boven op een berg komen zonder de klimtechniek voor de volgende berg te leren. In de statistiek kan Grünwald sommige berekeningen nu in een middag doen waar hij vroeger maanden aan werkte; hij waarschuwt ook dat studenten huiswerk met AI kunnen maken, terwijl ze wiskunde door zelf oefenen moeten leren. Voor Nederlandse R&D-teams raakt dat aan Alpöges claim dat Claude de Riemann-hypothese en de gegeneraliseerde versie bewijst: rekentijd kan dalen, terwijl hergebruik van resultaten begrip en controleerbare tussenstappen vraagt.

Claude heeft volgens Anthropic-wiskundige Levent Alpöge een bewijs gevonden van de Riemann-hypothese en de sterkere gegeneraliseerde versie, maar de formele stelling moet nog onafhankelijk door wiskundigen worden getoetst.

Nederlandse R&D-teams kunnen hier nog geen inkoopbesluit op baseren: Alpöge noemt geen modelversie, rekentijd, kosten of reproduceerbare modelconfiguratie. De inzet is of een AI-systeem formele resultaten kan afleveren die vakgenoten kunnen controleren.

De claim gaat verder dan het zeta-resultaat

De Riemann-hypothese zegt dat alle niet-triviale nulpunten van de zèta-functie op de kritieke lijn liggen, een stelling over de verdeling van priemgetallen. De gegeneraliseerde Riemann-hypothese (GRH) breidt het vermoeden uit naar een familie van L-functies. Alpöge claimt beide te bewijzen; de Extended Riemann Hypothesis noemt hij alleen als mogelijke volgende stap.

Alpöge bouwt voort op Stepanovs methode en herhaalde theta-lifts, wiskundige transformaties die multipliciteit moeten nabootsen. Dat is lastig naar gehele getallen te vertalen. Hij schrijft Claude een sleutelidee toe: bij een som van lengte X zouden ongeveer wortel X transformaties nodig zijn. Alpöge dateert de afronding van het GRH-argument op 16 november.

Dit is een andere uitkomst dan het Anthropic-resultaat uit augustus, toen Claude de bewezen ondergrens voor zèta-nulpunten op de kritieke lijn verhoogde van 41,6 naar 67,2 procent. Dat werk bewees de hypothese niet; Alpöge claimt nu wel een volledig bewijs van de gewone en de gegeneraliseerde versie.

Grafiek van de reële (rood) en imaginaire (blauw) delen van ζ(1/2+ix); de gemeenschappelijke nulpunten liggen op de horizontale as, bron: onbekend / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.5)
Grafiek van de reële (rood) en imaginaire (blauw) delen van ζ(1/2+ix); de gemeenschappelijke nulpunten liggen op de horizontale as, bron: onbekend / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.5)

Lean controleert de formele stelling

Alpöge publiceerde het bewijs in Lean-code. Een afdruk zou volgens hem meer dan 250.000 pagina's beslaan. Hij verdeelde de code in 14 pakketten. De code bestaat uit 14 pakketten. Hij wil de argumentatie versimpelen en de komende maanden ook menselijk leesbaar publiceren.

De Lean-kernel kan nagaan of een bewijs volgt uit de formele stelling, definities en axioma's in de code. De officiële handleiding benadrukt dat dit niet vaststelt of de formele stelling overeenkomt met de bedoelde informele uitspraak. Dat is precies de onafhankelijke controle die hier nog nodig is: experts moeten vaststellen of de code werkelijk de gegeneraliseerde Riemann-hypothese vastlegt, en of de volledige afleiding inhoudelijk standhoudt.

Alpöge schrijft dat Claude hem in de laatste fase ver vooruitliep en dat hij de omliggende wiskunde zelf nog niet volledig beheerst. De publicatie staat op zijn persoonlijke site; een onafhankelijke beoordeling van het bewijs is nog niet afgerond.

Stanford brengt een tweede concept naar buiten

Enkele uren na Alpöges claim publiceerde Ravi Vakil een menselijk GRH-concept van Alessandro Masullo; reviewer Brian Conrad zei dat grote revisies nodig waren. Vakil is Stanford-wiskundige en voorzitter van de American Mathematical Society; Conrad had de tekst maanden beoordeeld en uitgebreid commentaar gegeven.

Ongeveer acht uur later meldde Vakil dat lezers problemen hadden gevonden, deels met hulp van AI-modellen; enkele wiskundigen signaleerden die als eersten. Hij schreef dat alle gemelde punten eerst naar tevredenheid van de gemeenschap moeten worden opgelost en maakte geen aanspraak op juistheid van de bewijsstrategie. Het blijft dus een voorlopig concept, geen bevestigd alternatief.

Het Stanford-concept bevestigt de Claude-claim niet. Het laat zien dat beide voorstellen nog toetsing vragen: bij Masullo zijn problemen gemeld, bij Alpöge staat de onafhankelijke beoordeling van de formele stelling open.

Andere labs publiceren ook AI-wiskunde

OpenAI publiceerde op 6 oktober een brede verzameling resultaten van een intern model. De openbare repository telt nu 721 manuscripten in 373 resultaatfamilies en markeert ongeveer 42 procent van de hoofdresultaten als geformaliseerd in Lean. De repository zegt ook dat een gemiddeld resultaat ongeveer drie uur ChatGPT Pro-denkwerk vergde. OpenAI waarschuwt dat niet elk manuscript een Lean-formalisering heeft en dat ongeformaliseerde resultaten problemen kunnen bevatten.

Dat is een andere publicatieroute dan Alpöges enkelvoudige claim: OpenAI deelt een collectie, modelcontext en een deel van de rekeninspanning. De huidige README heeft andere aantallen dan OpenAI’s eerste vrijgave van 722 manuscripten in 372 resultaatfamilies: nu telt de repo 721 manuscripten in 373 families. Het is een bijgewerkte collectie, geen teller van evenveel definitief aanvaarde ontdekkingen.

Voor R&D-afdelingen staan drie toetsen los van elkaar: wat het model claimt, welke stelling Lean controleert en welke wiskundigen de vertaling beoordelen. OpenAI publiceert meer gegevens over een reeks resultaten, maar zegt zelf dat een deel niet is geformaliseerd. Alpöge deelt één omvangrijke formele claim en wil de komende maanden een leesbare uiteenzetting publiceren. Tot die tijd moet onafhankelijk onderzoek vaststellen of de Lean-stelling precies GRH uitdrukt.

Veelgestelde vragen

Alisina Nawabi
Geschreven doorAlisina Nawabi

AI Product Engineer & Solutions Architect

Van AI-claim naar bewijs

Ik denk mee over de juiste controle, ontwerp de werkwijze en realiseer het complete traject van eerste idee tot geautomatiseerde toepassing, self-hosted waar dat kan.

Meer informatie

Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

Genoemde integraties

Dit artikel noemt deze tools. Ik koppel ze op maat aan je eigen systemen.

Gerelateerde artikelen

OpenAI biedt kortingen om Anthropic-klanten te winnen
Nieuws
5 min

25 okt 12:15

OpenAI biedt kortingen om Anthropic-klanten te winnen

OpenAI biedt DataCamp 40 procent korting op interne modellen en Replit ruim 30 procent op modelprijzen. De genoemde 80 tot 90 procent is een verwachte kostendaling, geen algemene korting.

OpenAI publiceert Navier-Stokes-bewijs en opent debat over herkomst
Nieuws
4 min

8 sep 20:40

OpenAI publiceert Navier-Stokes-bewijs en opent debat over herkomst

OpenAI zegt een millenniumprobleem te hebben opgelost met een intern AI-systeem. De proof-of-concept is groot, maar de echte vraag voor bedrijven is hoe je bewijs, herkomst en menselijke verantwoordelijkheid controleert.

Onuitgebracht Claude-model verhoogt bewezen ondergrens voor zeta-nulpunten naar 67,2 procent
Nieuws
5 min

12 aug 06:08

Onuitgebracht Claude-model verhoogt bewezen ondergrens voor zeta-nulpunten naar 67,2 procent

Een onuitgebracht Claude-model tilde de bewezen ondergrens voor zeta-nulpunten op de kritieke lijn van 41,6 naar 67,2 procent, volledig nagerekend in Lean. Wat die controleerbare vorm zegt over AI-werk dat je kunt uitbesteden.

Lean en Mathlib certificeren formeel Riemann-bewijs
Nieuws
5 min

22 nov 00:18

Lean en Mathlib certificeren formeel Riemann-bewijs

Lean en Mathlib certificeren formeel bewijs voor de Riemann-hypothese na controles met meerdere checkers. De status verandert, maar de formele reikwijdte en brede wetenschappelijke acceptatie blijven aparte vragen.

Anthropic prijst IPO op $83 en biedt 980 miljoen aandelen aan
Nieuws
4 minBijgewerkt om 17:07

19 nov 06:39

Anthropic prijst IPO op $83 en biedt 980 miljoen aandelen aan

Anthropic biedt 980 miljoen aandelen aan voor $83 per stuk, waarvan 956,35 miljoen nieuw zijn. De verdeling bepaalt hoeveel kapitaal de Claude-maker ontvangt en wat naar bestaande aandeelhouders gaat.

Microsoft vergelijkt kosten van Copilot, Claude en ChatGPT
Nieuws
5 min

16 nov 18:51

Microsoft vergelijkt kosten van Copilot, Claude en ChatGPT

Microsoft modelleert maandkosten voor Copilot, Claude en ChatGPT Enterprise op 100 dagelijkse taken en 140 geavanceerde taken. De uitkomsten variëren van $30 tot $299 per gebruiker, afhankelijk van gebruik, prijsopbouw en de aannames achter de test.