AP publiceert standaardtekst voor huisregels tegen camerabrillen
Op 19 november werkt de AP na haar test van zes AI-camerabrillen haar eerdere advies om camerabrillen via huisregels te weren uit in een vrij over te nemen standaardtekst voor locatiebeheerders. De regel verbiedt op de locatie het dragen of gebruiken van camerabrillen en vergelijkbare verborgen opnameapparatuur om beeld of geluid op te nemen. Bij overtreding kan de beheerder, voor zover wettelijk toegestaan, toegang weigeren of iemand verzoeken te vertrekken. De uitzondering geldt voor wie een slimme bril wegens een beperking als hulpmiddel gebruikt, bijvoorbeeld om te lezen of voorwerpen te herkennen; de AP-standaardtekst laat afspraken over opnamefuncties toe zonder dat medische gegevens nodig zijn. Voor Nederlandse kantoren, winkels en andere locaties maakt dit het advies direct uitvoerbaar via eigen huisregels; de tekst schept geen algemeen wettelijk verbod.
De Autoriteit Persoonsgegevens raadt aankoop van AI-camerabrillen voorlopig af na een test van zes modellen, waarin onbevoegden bij meerdere brillen opnames konden bekijken en de camera bedienen.
Voor een organisatie die deze brillen inkoopt of op een locatie toelaat, raken drie besluiten tegelijk. Het gaat om wie de bril mag dragen, welke beelden en spraak naar externe AI-diensten gaan en hoe betrouwbaar een antwoord moet zijn voordat iemand erop handelt. De AP adviseert locatiebeheerders camerabrillen in huisregels te verbieden. De test raakt daarmee tegelijk aan privacy, toegangsbeleid en de beveiliging van de software achter de bril.
De steekproef reikt niet tot elk model
De AP onderzocht zes AI-camerabrillen die in Nederland te koop zijn. Ze kwamen uit verschillende werelddelen en kostten minder dan 100 euro tot meer dan 500 euro. De tests liepen in september en oktober. De AP bekeek ontwerp, documentatie, werking, gegevensstromen en de beveiliging van apps en clouddiensten. Twee van de zes brillen kregen daarna uitgebreide praktijktests rond veiligheid.
De AP noemt de publicatie een steekproef, geen AVG-onderzoek: de studie beoordeelt productveiligheid vanuit AI-perspectief. De merken zijn niet bekendgemaakt en de twee scenario-tests leveren geen foutpercentage voor de hele markt op. De AP vond risico’s bij zowel goedkope als duurdere brillen, waardoor de prijs geen aanwijzing voor veiligheid gaf. Beide brillen herkenden een bord met verboden toegang goed, maar in andere praktijksituaties liepen de antwoorden uiteen.

Het opnamelampje is vaak geen betrouwbare waarschuwing
AI-camerabrillen lijken op gewone brillen. Een klein lampje is daardoor voor omstanders vaak het enige teken dat er wordt gefilmd. Slechts één van de zes onderzochte brillen had volgens de AP een lampje dat op afstand en onder alledaagse omstandigheden voldoende opviel. Bij vrijwel alle brillen waren de lampjes eenvoudig af te plakken; op één na bleven de brillen dan filmen.
De AP vergelijkt de huidige, onopvallende vorm met Google Glass. Die bril kwam in 2013 met vergelijkbare functies op de markt en verdween na twee jaar weer. Het huidige type bril verbergt camera en microfoon in een montuur dat op gewone brillen lijkt. Daardoor kan een omstander minder makkelijk zien wanneer beeld of geluid wordt opgenomen.
De AI-functies van de onderzochte brillen lopen via de cloud. Beeld en geluid gaan door een app op de telefoon naar externe servers. Bij sommige brillen was onduidelijk welk model of bedrijf de gegevens verwerkte. De AP vond gegevensverkeer naar servers buiten de Europese Unie zonder dat gebruikers daar goed over waren geïnformeerd. Een cybertest liet verkeer zien naar een ander land dan de privacyverklaring suggereerde. Een vraag aan de AI kan omgevingsbeeld naar een leverancier sturen zonder dat de drager een losse video deelt.
Een omstander kan bij meerdere brillen de camera bedienen
De AP vond ernstige beveiligingsproblemen bij meerdere brillen. Iemand in de buurt kon zonder inloggegevens verbinding maken en de bril overnemen. Via die verbinding kon een onbevoegde nieuwe foto’s en video’s maken of opnames ophalen voordat die naar de telefoon waren geïmporteerd. Ook zag de AP aanwijzingen dat servers achter sommige brillen verouderde software zonder recente beveiligingsupdates draaiden.
De praktijktests lieten zien dat overtuigend klinkende antwoorden niet altijd veilig zijn. In een nagebootste reanimatiesituatie beweerde een bril herhaaldelijk dat een ambulance onderweg was, hoewel geen hulpdienst was gebeld. De andere bril gaf advies volgens medische protocollen. Ook maakten de brillen fouten bij waarschuwingen voor extreem weer, medicijninformatie en situaties met minderjarigen. Dit zijn mogelijkheden en uitkomsten uit de test, geen gemelde aanvallen of letselgevallen.
Voor inkopers horen gegevensstromen en beveiligingsupdates bij de productkeuze. De productspecificatie moet duidelijk maken welke app beeld verstuurt, welke dienst het ontvangt en hoe updates worden bijgehouden. De AP vraagt ontwikkelaars veiligheid, privacy en toepasselijke regels, waaronder de AI-verordening, al in het ontwerp en de documentatie mee te nemen.
Huisregels blijven de directe grens op locatie
De AP waarschuwde in september dat herkenbare camerabrilbeelden niet zomaar mogen worden gebruikt, gedeeld of gepubliceerd. Voor locaties adviseerde de AP camerabrillen via huisregels te weren waar privacyrisico’s dat vragen; de nieuwe tests voegen technische toegang en onveilige AI-antwoorden toe.
Het kabinet bevestigde op 24 september dat locaties huisregels vooraf kenbaar, proportioneel en zonder onderscheid mogen toepassen. Een landelijk camerabrilverbod bleef voorlopig uit. Het AP-advies is geen wettelijke verkoopstop. De toezichthouder vraagt de politiek de uitkomsten mee te nemen in verder beleid en raadt consumenten voorlopig aankoop voor algemeen gebruik af.
De European Data Protection Board publiceerde op 13 oktober een eerste verklaring over slimme brillen, waarin de raad zegt dat opnamewaarschuwingen betrouwbaar en moeilijk te negeren moeten zijn. De EDPB noemt de tekst voorlopige richtsnoeren en zegt dat aanbieders hun eigen verplichtingen niet bij de gebruiker kunnen neerleggen wanneer zij zelf verantwoordelijk zijn voor de gegevensverwerking.
De AP noemt ook nuttige toepassingen, bijvoorbeeld voor mensen die slechtziend of laaggeletterd zijn. De waarschuwing geldt specifiek voor aankoop voor algemeen gebruik. De AP houdt de brillen in de gaten en brengt in 2027 een tweede rapport uit over wearables voor audio-opnames en transcriptie. De toezichtsvraag komt daarmee ook bij microfoons op het lichaam te liggen en bij de gesprekken die zulke apparaten verwerken en doorsturen.
Veelgestelde vragen
AI met grip op gegevens
Ik denk met je mee over waar AI werk kan overnemen, ontwerp de werkwijze en realiseer het complete systeem tot het in gebruik is. Waar dat kan, bouw en automatiseer ik op eigen infrastructuur, zodat je grip houdt op gegevens en gebruik.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
