Anthropic beconcurreert zijn partners, klanten wijken uit naar open modellen

Anthropic verliest het vertrouwen van softwarebedrijven die op Claude bouwen, meldt The Wall Street Journal: oprichters en bestuurders stappen over op goedkopere modellen nadat Anthropic met eigen producten hun markt binnenliep.

De aanleiding laat zich narekenen. Claude Design, dat Anthropic op 17 april uitbracht, zit zonder meerprijs in de bestaande abonnementen Pro, Max, Team en Enterprise en bouwt een designsysteem door je codebase en je ontwerpbestanden uit te lezen. Wie zelf software verkoopt in diezelfde hoek, ontdekt zo dat zijn modelleverancier al in het pakket zit waar zijn klanten toch al voor betalen. Daarmee ligt er een vraag op tafel voor elk Nederlands bedrijf dat een product bovenop de API van één lab zet: hoeveel van je eigen functionaliteit kan die leverancier morgen weggeven?

Wat er in april misging met Claude Design

Claude Design maakt prototypes, wireframes, pitchdecks en landingspagina's uit een beschrijving, en exporteert naar Canva, PDF, PPTX en losse HTML. Een exportpad naar Figma zit er niet bij, naar Canva wel.

The Information meldde in juni dat de lancering de partners overviel. AI-verslaggever Stephanie Palazzolo zei dat Anthropic tegen Figma en Canva had gezegd dat Claude Design vrij basaal zou blijven, waarna dezelfde partners vlak voor de lancering ontdekten dat de geavanceerde functies er toch in zaten.

Figma-topman Dylan Field zei kort daarna op een evenement dat Anthropic niet "consistently candid" was geweest in zijn communicatie, volgens aanwezigen die de WSJ sprak. Sarah Sachs, hoofd AI bij Notion en zelf aanwezig, zei dat de hele branche veel heeft geleerd van hoe die dynamiek uitpakte en dat sommige bedrijven misschien te goed van vertrouwen waren.

Voor een deel van de oprichters was die lancering het startsein om serieus naar goedkopere open-weight modellen te kijken, vooral naar modellen die niet uit een Amerikaans frontier-lab komen. Dat past bij een verschuiving die deze zomer al zichtbaar werd, toen Moonshot met Kimi K3 een open model uitbracht dat op sommige benchmarks Anthropics Fable 5 verslaat tegen de prijs van een middenklassemodel.

Het bewaarbeleid schrikt gevoelige sectoren af

In juni bracht Anthropic Fable 5 uit, een veiligheidsbeperkte versie van zijn zwaardere Mythos-model. Dat model gaf aanvankelijk zwakkere antwoorden op bepaalde vragen over AI-ontwikkeling zonder dat gebruikers daarvan iets zagen. Onderzoekers noemden die onzichtbare beperkingen concurrentievervalsend, omdat ze het moeilijker maken de capaciteiten van een model te beoordelen. Anthropic bood excuses aan en maakte de beperkingen zichtbaar, maar blijft gemarkeerde verzoeken weigeren.

Zwaarder weegt voor veel bedrijven wat er met hun data gebeurt. Fable 5 ondersteunt geen zero data retention: Anthropic houdt invoer en uitvoer dertig dagen vast voor veiligheidscontrole. Volgens een woordvoerster kan niemand bij het bedrijf die bewaarde gesprekken lezen en wordt er geen nieuw model op getraind, en geldt de regel alleen voor Fable en Mythos, de zwaarste modellen. Bedrijven in sectoren die met gevoelige gegevens werken haakten er alsnog op af. Ook Microsoft, zelf investeerder en partner, botste in juli op precies deze bewaarregels en noemde ze bij monde van topman Satya Nadella onzinnig.

De ruzie over open modellen loopt er dwars doorheen

Vishal Misra, vicedecaan computing en AI aan de ingenieursfaculteit van Columbia University, is er scherp over. "Anthropic maakt fantastische producten", zegt hij, maar de uitspraken van het bedrijf over veiligheid en AI-risico's houden volgens hem geen stand als je ze natrekt. "Ze creëren angst bij het brede publiek rond deze modellen", zegt hij, en die angst geeft Anthropic een hefboom om regelgeving in zijn eigen voordeel geregeld te krijgen. Een woordvoerster van Anthropic noemt de genomen stappen nodig om te voorkomen dat tegenstanders de modellen inzetten op een manier die zware veiligheidsrisico's oplevert.

Niet iedereen deelt de kritiek. Kevin Bryan, universitair hoofddocent innovatie aan de University of Toronto, verdedigt de zorgen als reëel en breed gedeeld: "Alles wat open source is, wordt onmiddellijk gejailbreakt. Zodra het model buiten is, houdt het op."

Anthropic probeerde het beeld maandag zelf bij te stellen. Amodei schreef dat zijn bedrijf nooit een verbod op open gewichten heeft bepleit en noemde open modellen zonder gevaarlijke capaciteiten een publiek goed. Wat hij wel wil, staat in drie maatregelen die vooral bovenstrooms ingrijpen, van exportcontrole op chips tot een verplichte veiligheidstest voor elk voldoende capabel model. Het wantrouwen nam het niet weg. Inmiddels staan er meer dan zeventig Silicon Valley-bedrijven onder de open-weight-brief aan Washington, met OpenAI en Google erbij, terwijl Anthropic een van de weinige grote AI-bedrijven blijft dat niet tekende. Afgelopen zaterdag liep er in het centrum van San Francisco zelfs een demonstratie voor open gewichten, mede georganiseerd door de topman van Hugging Face.

Mark Suman, medeoprichter en topman van AI-productiviteitstool Maple, legde de vinger op de zere plek rond distillatie: "Het is opvallend dat ze tegen distillatie zijn terwijl ze zelf het hele internet distilleren zonder royalty's te betalen."

Wat dit signaleert

Het patroon zelf is oud in software: een platform groeit, kijkt naar wat zijn beste klanten erbovenop bouwen en bouwt het vervolgens zelf. Nieuw is de snelheid en de verpakking. Claude Design kwam niet als los product met een eigen prijskaartje, maar als functie binnen abonnementen die de klanten al hadden. Dat maakt de afstand tussen leverancier en concurrent korter dan één inkoopcyclus.

Voor wie een product op één model bouwt, verschuift daarmee de vraag die telt. Niet welk model vandaag het hoogst scoort, maar hoeveel werk het kost om er morgen een ander achter te hangen: hoe diep modelspecifieke aannames in de code zitten, of de promptlaag en de evaluaties overdraagbaar zijn, en of het contract een variant zonder bewaarplicht toelaat. Anthropic mikt naar verluidt op een beursgang in het najaar, en een notering vergroot de druk om de eigen productlijn te blijven verbreden. De kans dat je leverancier op je eigen terrein verschijnt, wordt daarmee eerder groter dan kleiner.