Alisina NawabiApart ABN Amro-onderzoek: incidenten dalen, maar mkb loopt achter op AI-cyberrisico's
Uit een apart ABN Amro-onderzoek, een cybertrends-meting onder 777 organisaties, komt een opvallende nuance bij het sombere AI-beeld van het sectorrapport. Minder Nederlandse bedrijven werden vorig jaar door cyberincidenten geraakt en ook het aandeel met schade daalde, maar de bank waarschuwt dat juist het mkb onvoldoende is voorbereid op de nieuwe risico's die de snelle opkomst van AI meebrengt. Kleinere bedrijven blijven achter in cyberweerbaarheid, terwijl AI-gedreven aanvallen geavanceerder worden. Voor een ondernemer is dat een duidelijk signaal: dalende incidentcijfers betekenen niet dat je klaar bent, want de aard van de dreiging verschuift. Wie nu zijn basisbeveiliging en de alertheid van zijn mensen op orde brengt, voorkomt dat hij straks tot de achterblijvers hoort.
ABN Amro heeft zijn groeiverwachting voor de Nederlandse technologie-, media- en telecomsector (TMT) flink naar beneden bijgesteld. De bank rekent dit jaar nog op 3 procent groei en 4 procent in 2027. Het optimisme onder ondernemers neemt af, en hoewel de sector goed bestand blijkt tegen internationale onrust, ziet ABN Amro twee krachten die hard op de rem trappen: oplopende rente en de ontwrichtende werking van AI.
Van 5 procent naar 3 procent
De bijstelling is fors. In december rekende ABN Amro nog op 5 procent groei voor 2026, na 4,5 procent in 2025; dat is nu teruggebracht naar 3 procent. Binnen TMT domineert de IT, goed voor zo'n 70 procent van de toegevoegde waarde en de motor achter de groei. Telecom wordt geraakt door stijgende elektriciteitskosten en inflatie, terwijl media gevoelig is voor consumentengedrag.
De oorzaak van de afkoeling zit vooral in de rente. Techbedrijven zijn daar gevoelig voor: bij een hogere rente wordt lenen en kapitaal aantrekken duurder, en juist bedrijven waarvan de winst ver in de toekomst ligt, zien hun waardering dan onder druk komen. ABN Amro herinnert aan 2022 en 2023, toen sterk oplopende rentes leidden tot kostenfocus, reorganisaties en minder overnames. Zover is het nu niet, maar volgens de bank sloeg het ondernemersvertrouwen in het tweede kwartaal van 2026 om naar negatief, al blijft het relatief hoog ten opzichte van andere sectoren.
De AI-tweedeling en de SaaSpocalypse
Het meest opvallende deel van het rapport gaat over AI. Die zorgt voor een duidelijke tweedeling, vooral in software. Traditionele SaaS-aanbieders staan onder druk van concurrentie door AI-labs, en de koersdalingen van 2026 worden inmiddels aangeduid als de SaaSpocalypse. Toch is volledige verdringing onwaarschijnlijk, stelt ABN Amro: SaaS-aanbieders houden voordelen als beveiliging, schaal en integratie, en passen zich doorgaans snel aan.
Wat wel verschuift, zijn de verdienmodellen. Vaste abonnementen per gebruiker maken deels plaats voor gebruiksafhankelijke prijzen, gebaseerd op transacties, rekencapaciteit of AI-agents. De concurrentie verschuift daarmee van functionaliteit naar controle over data en integratie. De sector krimpt dus niet, maar transformeert, waarbij een kleinere groep sterkere spelers uit de transitie kan komen.
Twee andere knelpunten kleuren het beeld. Cyberdreigingen nemen toe door geopolitieke spanningen en de inzet van AI, terwijl Europa met strengere regels reageert: de NIS2-richtlijn en de Nederlandse Cyberbeveiligingswet gaan naar verwachting rond 1 juli 2026 in, wat bedrijven dwingt meer te investeren in beveiliging en ketencontrole. En de honger naar rekenkracht botst in Nederland frontaal met het stroomnet: netcongestie is volgens ABN Amro op dit moment de grootste rem op verdere uitbreiding van digitale infrastructuur. Dat sluit aan op het politieke debat waarin de Tweede Kamer Europese datacenters voorrang wil geven boven Amerikaanse hyperscalers.
Wat betekent dit voor jou
Een barometer die van 5 naar 3 procent zakt, is geen reden tot paniek, maar wel een signaal om scherp te plannen. Twee dingen springen eruit. Ten eerste: als jouw bedrijf op vaste SaaS-abonnementen draait, bereid je dan voor op verschuivende prijsmodellen waarin je per gebruik of per AI-agent betaalt, en reken door wat dat met je kosten doet. Ten tweede: de echte concurrentievoorsprong verschuift naar controle over je data en je integraties. Dat is precies waarom eigenaarschap over je software en data risicobeheer is, geen luxe. Wie nu nadenkt over waar zijn data staat, hoe zijn systemen koppelen en hoe afhankelijk hij is van een enkele leverancier, staat er over twee jaar sterker voor dan wie alleen op de prijs let.
Veelgestelde vragen
Klaar voor de SaaS-verschuiving
Nu verdienmodellen verschuiven naar gebruik en AI-agents, help ik je grip houden op je data en je integraties. Van meedenken en ontwerp tot bouwen en automatiseren, zodat je sterker uit de transitie komt.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
