Alisina NawabiDe Japanse Digital Agency schat op 30 oktober de wekelijkse tijdwinst van Gennai op 110 minuten per actieve gebruiker, op basis van een enquête onder 6.439 overheidsmedewerkers.
Een AI-pilot krijgt hiermee drie meetpunten: zelfgerapporteerde tijdswinst, gebruiksfrequentie en ervaren kwaliteit. De uitkomst biedt Nederlandse teams een vergelijkingsbasis, zolang de 110 minuten niet worden gelezen als gemeten productiviteitswinst.
De 110 minuten gelden voor 3.078 gebruikers
De enquête liep online van 21 augustus tot en met 18 september 2026. De Digital Agency ontving 6.439 antwoorden. De tijdwinstvraag gold voor een kleinere groep: de berekening omvat 3.078 wekelijkse Gennai-gebruikers, 47,8 procent van alle respondenten. De overheid geeft 1,83 uur per gebruiker per week als gemiddelde op, afgerond 110 minuten.
De tevredenheidsvraag ging over dezelfde 3.078 gebruikers: 71,7 procent zei tevreden te zijn over Gennai. Het cijfer geldt daarmee voor medewerkers die minstens wekelijks gebruikten, niet voor de circa 180.000 overheidsmedewerkers die de overheid met Gennai wil bereiken. Die afstand tussen de groep in de enquête en de beoogde uitrol begrenst de vergelijking met Nederlandse bedrijven.
De rekensom steunt op zelfinschatting
Medewerkers kozen tijdsbanden, geen exact aantal minuten. Van de actieve gebruikers meldde 35,1 procent een besparing van één tot drie uur per week, 10,9 procent drie tot vijf uur, 5,2 procent vijf tot tien uur en 3,2 procent tien uur of meer. Bij 34,6 procent veranderde de werktijd volgens de respondent nauwelijks; 10,2 procent wist het niet. Slechts 0,7 procent zei dat de werktijd toenam.
De Digital Agency rekende met de middelste waarde van elke gesloten band. Voor de open categorie van tien uur of meer nam de dienst tien uur aan; antwoorden over extra werktijd telden als negatieve besparing. Geen verandering en onbekend telden als nul. Zo komt de schatting uit op 1,83 uur. De bijlage beschrijft een online vragenlijst, geen tijdregistratie of controlegroep. De 110 minuten zijn daarom een gemiddelde van zelfrapportages binnen een afgebakende groep, geen gemeten toename van output per medewerker.
Gebruik en kwaliteit lopen uiteen
In de volledige steekproef gebruikte 26,2 procent Gennai bijna niet, 5 procent had wel een account maar logde nooit in, en 21 procent had zich niet geregistreerd. Deze groepen zitten niet in het gemiddelde van 110 minuten. Daarmee blijft buiten beeld welk effect de uitrol heeft op medewerkers die geen account hebben, de tool niet nodig vinden of geen passende toepassing voor hun werk zien.
Bij een vraag met meerdere antwoordopties onder 3.078 wekelijkse gebruikers noemden 1.498 respondenten sneller concepten maken, 1.088 sneller bijspijkeren van vakkennis en 1.059 informatie vinden in grote documentverzamelingen. Jiji Press beschrijft dezelfde drie toepassingen als veelgenoemde effecten onder Japanse overheidsmedewerkers. Nog eens 692 respondenten noemden scherpere controles en minder gemiste punten. Dat zijn gebruikerservaringen, geen onafhankelijke beoordeling van documenten. De Digital Agency meldt ook klachten over onnauwkeurige of onbetrouwbare antwoorden en vraagt om betere ondersteuning bij het gebruik.
De agentomgeving komt na deze nulmeting
Gennai startte in mei 2025 als interne dienst bij de Digital Agency. In januari 2026 volgde een beperkte proef bij enkele ministeries met enkele honderden gebruikers. De grootschalige proef voor overheidsmedewerkers begon in mei 2026. De planning voorziet in volledig gebruik vanaf 2027. De enquête is daarmee een eerste meting in een meerjarige invoering, geen eindbeeld van het programma.
De antwoorden zijn verzameld tot en met 18 september, ruim voor de start van de nieuwe agentomgeving op 20 oktober. Die kan bron-URL’s bij antwoorden tonen, PDF-, Word-, Excel- en PowerPointbestanden verwerken en bestanden tot honderden megabytes gebruiken. De aparte My Drive-omgeving biedt ruimte aan tienduizenden bestanden; lokale pc’s en gedeelde netwerkschijven zijn niet gekoppeld. De overheid plant rond januari 2027 een tweede enquête om de ervaringen na deze uitbreiding te onderzoeken. De vragenlijst wordt aangepast; de volgende ronde moet laten zien hoe gebruik en kwaliteit veranderen na de invoering van agenten.
Gartner vond in een aparte enquête dat 13 procent van 2.002 CIO’s en technologiebestuurders significante of transformerende AI-waarde rapporteerde. Die enquête meet een ander resultaat dan Gennai’s zelfgerapporteerde uren, zodat de percentages niet rechtstreeks vergelijkbaar zijn. Gartner meldde ook dat 31 procent van de CIO’s stopcriteria voor AI-pilots heeft en 17 procent voor toepassingen in productie.
In Nederland koppelt het kabinet AI aan een ander doel: het aandeel ondersteunende functies op ministeries terugbrengen van 50 naar 35 procent. De Japanse meting gaat over tijd, gebruik en ervaren kwaliteit; de Nederlandse beleidsdoelstelling gaat over de samenstelling van het personeelsbestand. Die voorbeelden laten zien waarom een AI-benchmark moet benoemen welke uitkomst hij telt.
De Japanse enquête biedt Nederlandse teams drie meetdimensies: wie gebruikt de toepassing, hoe vaak en met welk ervaren effect op tijd en kwaliteit. De 110 minuten zijn gebonden aan Gennai en aan wekelijkse gebruikers. De tweede meting, gepland voor januari 2027, moet uitwijzen wat er verandert nadat ambtenaren ook met de nieuwe agentomgeving werken.
Veelgestelde vragen
Van AI-proef naar bewijs
Ik denk mee over je doel en meetlat, ontwerp de oplossing en breng haar van eerste proef tot een werkende, geautomatiseerde toepassing. Waar het kan, houd ik de oplossing self-hosted.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
