Siemens en Renault spreiden hun AI-leveranciers na de VS-restricties

Topmensen van enkele van de grootste bedrijven van Europa zeggen het nu hardop: leunen op één Amerikaanse AI-leverancier is een bedrijfsrisico geworden. Op de VivaTech-beurs in Parijs vertelden bestuurders van Siemens, Renault, Orange en het Franse ChapsVision aan persbureau Reuters dat ze hun AI bewust over meerdere aanbieders verdelen, een mix van Amerikaanse, Chinese en Europese modellen. De directe aanleiding is bekend: vorige week beval Washington dat Anthropic de toegang tot zijn sterkste modellen voor niet-Amerikanen moest afsluiten.

Eén exportbevel, en heel Europa keek naar zijn AI-stack

De schok kwam toen de Amerikaanse exportcontrole Anthropic dwong om Claude Fable 5 en Mythos 5 wereldwijd offline te halen, van de ene dag op de andere, voor elke klant buiten de VS. Voor wie die modellen in een product of werkproces had zitten, was dat geen abstract beleidsdebat maar een leverancier die plotseling wegviel. Precies dat scenario, een buitenlandse overheid die met één pennenstreek je gereedschap uitschakelt, is wat de Europese bestuurders nu proberen af te dekken.

Het patroon is overal hetzelfde: niet één model, maar een portefeuille. Renault Group werkt met Google, Microsoft, Mistral, DeepSeek en Dataiku, zowel open-weight als gesloten modellen. ChapsVision, dat in Frankrijk en Duitsland overheidscontracten van Palantir overnam, draait op Mistral, Anthropic, OpenAI en het Chinese Qwen. Siemens zet naast Amerikaanse en Europese modellen ook het Chinese DeepSeek, Alibaba's Qwen en Nvidia's Nemotron in. De redenering is simpel: als één aanbieder wegvalt, schakel je over op de volgende zonder dat je bedrijf stilstaat.

Soevereiniteit is geen autarkie

Wat opvalt, is hoe nuchter de toon is. Niemand pleit voor een Europees eiland waar alleen eigen modellen mogen draaien. Siemens-bestuurder Cedrik Neike, die de digitale-industrietak leidt, vatte het zo samen: je hebt flexibiliteit nodig, en soevereiniteit wordt te vaak verward met autarkie, wat volgens hem absoluut niet de weg is. Orange-topvrouw Christel Heydemann riep Europa op AI te bouwen die het zelf kan inzien, sturen en uitdagen, en wees erop dat haar bedrijf open modellen, ook Chinese, gewoon op de eigen infrastructuur draait, zodat de data lokaal blijft.

Dat is precies de kern: een open-weight model dat je zelf draait op je eigen infrastructuur, met je data binnen je eigen muren, is iets heel anders dan een gesloten model dat alleen vanaf de server van de aanbieder werkt en dus uitgezet kan worden. ChapsVision noemt soevereiniteit dan ook geen ideologie maar een geruststelling: geloofwaardige alternatieven klaar hebben staan voor het geval een kerndienst wordt afgesneden. Dat is digitale soevereiniteit als risicobeheer, niet als politiek statement.

De Europese alternatieven zijn er wel, maar nog niet overal even sterk. Mistral geldt als de leidende Europese aanbieder van algemene modellen, en het bedrijf wil ongeveer 3 miljard euro ophalen om dat Europese alternatief verder vorm te geven; DeepL is sterk in vertaling. Toch is OVHcloud-baas Octave Klaba kritisch: in open source zijn de Europese modellen volgens hem niet indrukwekkend, en domineren inmiddels vooral de Chinese modellen dat segment.

De rekening loopt op: tokenkosten als tweede motief

Naast het politieke risico speelt geld een rol. Naarmate bedrijven autonome AI-agenten inzetten, schieten de kosten per token omhoog. Renault Group zegt al diepgaand na te denken over de kosten van AI-tokens, die fors zijn gestegen en het bedrijf dwingen zich aan te passen. Orange illustreerde het met een waarschuwend voorbeeld: Uber zou zijn tokenbudget voor heel 2026 in vier maanden hebben opgemaakt. Datasoftwarebedrijf Celonis voegt eraan toe dat je AI-agenten eerst bedrijfscontext moet geven, anders ontploffen die kosten alsnog.

Meerdere leveranciers naast elkaar geeft je hier ook onderhandelingsruimte: je kunt een dure, gesloten API inruilen voor een goedkoper open model waar dat kan. Het is dezelfde logica waarmee je de oplopende tokenkosten van AI-agenten onder controle houdt, nu toegepast op de keuze van de leverancier zelf.

Wat betekent dit voor jou

Je runt geen Siemens, maar de les schaalt naar elke omvang. Vraag je af wat er maandag gebeurt als jouw belangrijkste AI-aanbieder zijn dienst voor Europese klanten dichtdraait, de prijs verdubbelt, of een model intrekt waar jouw proces op leunt. Heb je dan een alternatief klaarliggen, of staat je werk stil? Het antwoord van de grote bedrijven is niet minder AI, maar minder afhankelijkheid: meerdere aanbieders, een voorkeur voor modellen die je desnoods zelf draait, en je data op een plek die je zelf controleert. Dat is geen anti-Amerikaans standpunt, maar gewoon goed risicobeheer, en het is precies de afhankelijkheid die het Anthropic-verbod pijnlijk zichtbaar maakte. Begin klein: weet welke modellen je gebruikt, of er een open alternatief voor bestaat, en hoe snel je zou kunnen overstappen.