Amerikaanse commissie stuurt wetsvoorstel voor open AI-modellen door

H.R. 10152, het Amerikaanse wetsvoorstel over open AI-modellen, is door de voltallige Energy and Commerce Committee behandeld en vooruitgestuurd, meldt Bloomberg op 16 september 2026.

Voor een Nederlandse organisatie die een open model inkoopt of zelf draait, maakt die stap modelherkomst en ketenrisico explicieter in de besluitvorming. Het wetsvoorstel verplicht Nederlandse bedrijven niet rechtstreeks. Als er later een openbaar Amerikaans risicorapport komt, kan dat wel doorwerken in modelcatalogi, contracten en vragen van klanten of auditors.

De volgende stap in het Huis

De commissie behandelde op 16 september zestien wetsvoorstellen. De officiële verklaring van voorzitter Brett Guthrie noemt H.R. 10152 als een van de voorstellen in de voltallige behandeling van die dag. Het voorstel is daarmee nog geen wet. Voor inwerkingtreding zijn ook goedkeuring door het volledige Huis en de Senaat nodig.

Op 1 september stuurde de subcommissie Commerce, Manufacturing and Trade het voorstel met een mondelinge stemming naar de voltallige commissie, een stap die het wetsvoorstel voor een openbaar risicorapport over buitenlandse open modellen in verdere behandeling bracht. De nieuwe commissie-stap is dus concreet nieuws boven op de eerdere subcommissiebehandeling.

Het wetsvoorstel maakt modelherkomst meetbaar

H.R. 10152 werd op 27 augustus ingediend door de Republikeinse afgevaardigde Gabe Evans uit Colorado. De tekst geeft de minister van Handel twee taken: Amerikaanse gekwalificeerde open modellen helpen verspreiden en risico's van modellen uit aangewezen landen vaststellen, beoordelen en openbaar maken. De voorgestelde aanpak koppelt steun voor Amerikaanse open modellen aan een openbare vergelijking van buitenlandse modellen op kosten, mogelijkheden, prestaties en gebruik.

De eerste taak kan bestaan uit één aanspreekpunt voor bedrijven en andere betrokkenen, het wegnemen van drempels, beleidsaanbevelingen en afspraken met startups, overheden en buitenlandse partners. De tweede taak is breder dan een klassieke beveiligingstest. De tekst noemt ook ongeoorloofde training, de vertrouwelijkheid en integriteit van persoonlijke en bedrijfsinformatie, de veiligheid van de organisatie en haar toeleveringsketen, de juistheid van modeluitvoer en de werking van ingebouwde veiligheidsmaatregelen.

Het eerste openbare rapport moet uiterlijk achttien maanden na inwerkingtreding verschijnen en daarna jaarlijks terugkomen. De rapportageplicht vervalt na tien jaar. Artikel 4 zegt expliciet dat de minister geen open AI-model mag verbieden, beperken of onbeschikbaar maken in de handel.

Wat verandert er in de inkoop?

De Amerikaanse tekst legt geen verplichting op aan een Nederlands bedrijf en maakt modellen uit aangewezen landen niet automatisch verboden. De verschuiving zit in het bewijs rond een model. Als Amerikaanse klanten, cloudleveranciers of auditors toekomstige rapporten gaan gebruiken, wordt modelherkomst een onderdeel van de vragenlijst naast prestaties, kosten en privacy.

Voor een team dat vandaag een open model kiest, is vooral de definitie van een gekwalificeerd model relevant. Het moet door een Amerikaanse persoon zijn ontwikkeld en aangeboden, en mag niet zijn ontwikkeld of aangeboden door een land dat onder de Amerikaanse definitie van een covered nation valt, of door een partij die daaronder valt. Een model buiten die categorie wordt niet automatisch geblokkeerd, maar kan wel in het voorgestelde rapportage- en risicokader terechtkomen.

Een modelkeuze wordt daarmee minder een vergelijking van benchmarks en maandprijzen. Herkomst, training, toegang tot bedrijfsdata, ketenbeveiliging en aantoonbare veiligheidsmaatregelen gaan meewegen in de uitleg die een organisatie over haar keuze moet kunnen geven.

De commissie behandelt open modellen hiermee als infrastructuur met een herkomst, niet als een neutrale download. Voor Nederlandse organisaties ligt de directe verandering niet in een verbod, maar in de vraag of een gekozen model standhoudt wanneer leverancier, klant of auditor om herkomst, keten en een uitwijkmogelijkheid vraagt.