Amazon bouwt de meeste Nova-modellen af, migratiedeadlines vallen in september

Amazon bouwt het merendeel van zijn eigen Nova-modellen af en verschuift ingenieurs en rekenkracht naar één nieuw frontier-model, meldt Business Insider op basis van ingewijden bij het bedrijf. Reuters bevestigde de koerswijziging dezelfde dag.

Voor een Nederlands bedrijf dat deze modellen via Amazon Bedrock in productie draait, is dit geen strategienieuws maar een agendapunt. Op de eigen levenscycluspagina van AWS staan de einddatums al hard: Nova Premier en Nova Sonic v1 stoppen op 14 september 2026, Nova Canvas en Nova Reel op 30 september. Na die datum falen aanroepen naar het model in alle AWS-regio's, en AWS schrijft er expliciet bij dat migreren niet vanzelf gebeurt. Dat is nog zeven weken.

Vier modellen met een datum

Bedrock kent drie statussen voor een model: Active, Legacy en end-of-life. Legacy is de waarschuwingsfase van minimaal zes maanden, waarin een model blijft werken maar nieuwe klanten er niet meer bij kunnen. Vier Nova-modellen staan daar nu in:

• Nova Premier (amazon.nova-premier-v1:0), het zwaarste tekstmodel van de familie. Legacy sinds 13 maart 2026, einde 14 september, in de regio's us-east-1, us-east-2 en us-west-2.
• Nova Sonic v1 (amazon.nova-sonic-v1:0), spraak naar spraak. Legacy sinds 13 maart, einde 14 september, ook in Stockholm.
• Nova Canvas (amazon.nova-canvas-v1:0), beeldgeneratie. Legacy sinds 30 maart, einde 30 september, ook in Ierland.
• Nova Reel (v1:0 en v1:1), videogeneratie. Legacy sinds 30 maart, einde 30 september, ook in Ierland.

Die twee Europese regio's zijn precies waar een Nederlands team zijn beeld- en videogeneratie neerzet als het data binnen de EU wil houden.

De Legacy-status bijt nu al. Je kunt op zo'n model geen nieuwe fine-tuningopdracht meer starten en geen nieuwe Provisioned Throughput aanvragen, en bestaande klanten kunnen de toegang kwijtraken na vijftien dagen zonder gebruik. Voor een toepassing die je per kwartaal aanzet, denk aan een campagnegenerator, kan het model dus al dicht zitten voordat de einddatum in zicht komt.

Nova Omni staat niet in de tabel, maar is wel verdwenen

Business Insider en Reuters noemen ook Nova Omni, het multimodale model dat AWS in december 2025 in preview aankondigde. Dat staat niet in de Legacy-tabel van Bedrock, maar op de modellenpagina van Amazon Nova is het er niet meer: de lijst bestaat nog uit Nova 2 Lite, Nova 2 Pro in preview, Nova 2 Sonic en Nova Multimodal Embedding. Premier, Canvas en Reel ontbreken daar eveneens.

Daarmee wordt de migratieroute meteen concreet. Draai je tekst- of redeneertaken op Premier, dan is Nova 2 Lite de opvolger binnen de familie, of het nog niet algemeen beschikbare Nova 2 Pro. Voor spraak is dat Nova 2 Sonic, dat zeven talen ondersteunt tegen vijf in de eerste versie. Voor beeld en video is er geen Nova-opvolger: wie Canvas of Reel gebruikt, gaat naar een model van een andere aanbieder op Bedrock of helemaal buiten AWS. Dat is de grootste praktische breuk van deze afbouw.

Amazon zelf houdt het bij verzekeringen. Het bedrijf zegt te blijven investeren in en ondersteunen van de Nova-modellen waar klanten vandaag op leunen en tegelijk in de volgende generatie frontier-onderzoek te stappen. Een woordvoerder zei tegen Business Insider dat het bedrijf klanten altijd duidelijke begeleiding en migratiepaden geeft. Intern beschrijven medewerkers de afgebouwde modellen als "KTLO", keep the lights on: nog ondersteund, geen ontwikkeling meer.

Het past in een bredere opruiming bij AWS

De Nova-afbouw staat niet op zichzelf. Op 30 juni kondigde AWS aan dat ongeveer twintig diensten naar de onderhoudsmodus gaan en vanaf 30 juli 2026 dicht zijn voor nieuwe klanten. Daar zitten AI-diensten tussen die veel bedrijven kennen: Amazon Kendra voor zoeken in bedrijfsdata, Amazon Q Business, Amazon Bedrock Agents Classic en een reeks SageMaker-onderdelen zoals Ground Truth, Model Monitor, Clarify en Debugger.

Q Business laat zien wat zo'n overgang in de praktijk kost. AWS wijst klanten door naar Amazon Quick en levert een migratiegids, maar noemt daarin zelf de gaten: guardrails en Q Apps gaan niet mee via de snelle route waarmee je je bestaande index meeneemt, je kunt per regio hooguit twee Q Business-indexen koppelen, en zonder IAM Identity Center krijgen alle Quick-gebruikers toegang tot elke gekoppelde index. Dat laatste betekent dat rechten per gebruiker met scripts opnieuw opgebouwd moeten worden.

Waar de rekenkracht heen gaat

Wat vrijkomt gaat naar Frontier Model Research, intern FMR, geleid door onderzoeker Pieter Abbeel, die via de overname van robotica-startup Covariant bij Amazon binnenkwam. Het nieuwe vlaggenschipmodel wordt verwacht op re:Invent later dit jaar. De herschikking volgt op ontslagen in Amazons AGI-organisatie en de sluiting van AGI Lab, de onderzoeksgroep die in 2024 ontstond nadat Amazon het grootste deel van het team achter AI-startup Adept had ingelijfd.

Geldgebrek is de reden niet. Amazon zit dit jaar op ongeveer 200 miljard dollar aan investeringen, grotendeels in AI-infrastructuur. Het is een keuze om schaarse GPU's en onderzoekers achter één inzet te zetten in plaats van achter een portfolio van tekst-, beeld- en videomodellen dat de kop van de ranglijsten niet haalde.

Een gehost model heeft een houdbaarheidsdatum

Onder deze afbouw zit een les die verder reikt dan Nova. Een gehost model is geen aankoop maar een dienst met een einddatum. Bedrock garandeert dat een model minstens twaalf maanden na lancering beschikbaar blijft en minstens zes maanden in Legacy staat voordat het uitgaat. Veel meer garantie dan dat staat er niet.

Dat is dezelfde afweging die speelt bij elke beheerde AI-dienst: hoe meer van de keten de leverancier voor je regelt, hoe dieper je in zijn ecosysteem zit. Amazons eigen CTO Werner Vogels zei eerder deze maand dat kosten een expliciete architectuurkeuze horen te zijn in plaats van een factuur achteraf. De levensduur van een model hoort in diezelfde categorie thuis. Wie zijn modelaanroepen achter een eigen laag houdt, wisselt in een middag van model; wie het model diep in de toepassing heeft verweven, ruimt in september een weekend vrij.

Dat AWS zijn eigen modellenlijn terugbrengt tot vier terwijl Bedrock modellen van Anthropic, OpenAI, Google, Mistral en Cohere blijft aanbieden, wijst dezelfde kant op. De cloudleverancier verdient aan het draaien van modellen, niet per se aan het zelf bouwen ervan.