Verzekeraars stellen 9.979 fraudegevallen vast in 2025

Het Verbond van Verzekeraars stelt in zijn jaarbeeld over 2025 9.979 gevallen van verzekeringsfraude vast, 10 procent meer dan een jaar eerder, met twee claims waarin AI-vervalst bewijs opdook.

Voor zakelijke verzekeringen stijgt het aantal vastgestelde fraudegevallen met ruim 11 procent, maar het Verbond telt AI-fraude niet apart. Voor een bedrijf dat schade claimt, maakt dat de controle van bewijs relevant: een foto of document kan zelf zijn aangepast en vraagt in een verdacht dossier om verificatie. De cijfers zeggen niet dat de zakelijke stijging door AI komt of dat elke claim vaker wordt afgewezen.

De zakelijke teller groeit sneller

De CBV-factsheet zet 2025 op 9.979 vastgestelde gevallen en 95 miljoen euro besparing, tegenover 9.070 zaken en 95,6 miljoen in 2024. Het jaarbeeld over 2024 telde ruim 9.000 fraudegevallen en 95,6 miljoen euro bespaarde schade, zodat het nieuwe cijfer laat zien dat de teller stijgt terwijl de gemelde besparing vrijwel gelijk blijft.

De telling omvat fraude bij verzekeringsaanvragen en schadeclaims bij schade- en levensverzekeraars. Fraude met zorgverzekeringen valt buiten de cijfers. Bijna zeven op de tien vastgestelde gevallen, 69 procent, werden ontdekt bij het aanvragen van een verzekering. De controle vindt dus vaak plaats voordat een polis ingaat en een latere claim kan volgen.

De zakelijke markt vormt ruim 13 procent van de incidentonderzoeken naar mogelijk frauduleuze claims. Binnen dat segment steeg het aantal vastgestelde fraudegevallen met zakelijke verzekeringen met ruim 11 procent. Dat is een stijging in het aantal ontdekte zaken, geen gemeten AI-aandeel. Het CBV meldt verder dat 3.588 partijen, 36 procent van alle bewezen zaken, in het Extern Verwijzingsregister zijn opgenomen. Een registratie kan maximaal acht jaar blijven staan; opname is niet automatisch en vraagt een individuele belangenafweging.

AI verschijnt in twee bewijsstukken

In een van de voorbeelden claimde iemand schade aan een vloerkleed. Op de meegestuurde foto stond een vlek die met AI was toegevoegd. De verzekeraar wees de claim af en registreerde de betrokkene in het Extern Verwijzingsregister. Het Verbond meldt dat de registratie een jaar langer duurde omdat de betrokkene in de financiële sector werkte.

In een tweede zaak was een motorfiets gestolen en verhoogde de verzekerde de claim met ruim 1.000 euro. Security.nl meldt dat de verzekerde met ChatGPT een schermafbeelding van een bankapp en een transactieoverzicht vervalste. Na onderzoek wees de verzekeraar de claim af en beëindigde de polis.

De voorbeelden laten zien hoe AI in frauduleus bewijs kan opduiken, maar zeggen niet hoe vaak dat gebeurt. Het Verbond noemt ook AI als hulpmiddel voor verzekeraars om afwijkingen en verdachte patronen te herkennen. De brancheorganisatie waarschuwt tegelijk dat een signaal geen bewijs van fraude is: zorgvuldig onderzoek en menselijke beoordeling blijven nodig. De publicatie zegt niet of een detectiesysteem deze twee zaken als eerste selecteerde.

AI-detectie vraagt menselijk toezicht

Een beeldtest van Milliman met twintig echte en AI-gegenereerde autoschadefoto’s leverde een herkenningsscore van 46 procent op, lager dan willekeurig gokken.

Ook bij bedrijfsdeclaraties verschijnt AI in vervalst bewijs. AppZen meldt dat het aandeel AI-gegenereerde bonnetjes onder zijn als vals gemarkeerde documenten van nul procent in maart 2025 naar 70,8 procent medio mei 2026 steeg. De dataset omvatte 1.471 AI-bonnen van 745 medewerkers bij 174 bedrijven, samen goed voor 148.143 dollar aan vals gedeclareerde uitgaven. Dit is platformdata over documenten die al als verdacht waren gemarkeerd, geen aandeel van alle bonnetjes of van Nederlandse verzekeringsclaims.

Ook de bredere Europese verzekeringssector onderzoekt AI voor controles. In een enquête onder 347 verzekeraars uit 25 landen meldde EIOPA dat bijna twee derde generatieve AI al actief gebruikte. De meeste toepassingen waren nog in de proef- of verkenningsfase. Het bijbehorende rapport plaatst fraudedetectie bovenaan de geplande toekomstige toepassingen en zegt dat menselijk toezicht de huidige inzet domineert.

De enquête geeft sectorcontext; ze identificeert niet welke technologie Nederlandse verzekeraars bij deze twee claims gebruikten. Ook is de datering niet eenduidig: de EIOPA-nieuwspagina draagt de datum 2 februari 2026, terwijl de gekoppelde pdf 1 februari 2025 vermeldt. De bevindingen beschrijven dus plannen en gebruik in de enquête, niet een nieuwe ontwikkeling in het Nederlandse schadeonderzoek van deze week.

De cijfers meten fraude, geen AI-aandeel

De jaarcijfers tellen aangetoonde fraudegevallen, maar maken niet duidelijk hoeveel fraude onopgemerkt blijft. Ze splitsen de gevallen evenmin uit naar methode. De +11 procent bij zakelijke verzekeringen gaat over vastgestelde fraude in dat segment en kan niet aan AI worden toegeschreven. De twee voorbeelden tonen gebruik van AI, maar de bron rapporteert geen totaal, aandeel of trend voor AI-vervalste claims.

EIOPA ziet fraudedetectie als een gebied waar verzekeraars AI nog vaker willen inzetten, terwijl het Verbond bij de nieuwe voorbeelden menselijke beoordeling als noodzakelijk noemt. Voor een bedrijf blijft daarmee de herkomst van een foto of document een onderdeel van het claimdossier, maar een afwijkend beeld is op zichzelf geen oordeel over de claim. De volgende jaarcijfers moeten uitwijzen of AI-vervalst bewijs een afzonderlijk meetbare categorie wordt.