Streamer klaagt Twitch en Amazon aan om AI-training op streams

Twitch en Amazon zijn aangeklaagd door streamer Warren Pandiscia, die in een class action stelt dat het inzetten van zijn streams als trainingsmateriaal voor Amazons generatieve AI contractbreuk oplevert. De zaak ligt sinds 20 augustus bij de federale rechtbank in San Francisco.

Het interessante zit in de grondslag. De eiser voert geen privacyzaak maar een contractzaak. Het bewijs bestaat uit de voorwaarden en het privacybeleid die Twitch zelf publiceerde, plus het feit dat het bedrijf die documenten op de lanceerdag herschreef. Dat maakt de zaak leerzaam voor elke organisatie die een dataverwerking standaard aanzet en de eigen kleine lettertjes daarna bijwerkt: die aanpassing is zelf het bewijsstuk. Voor bedrijven met content op platforms verschuift het onderwerp van een advies van een toezichthouder naar een civiele schadeclaim.

Vier eisen, en geen zelfstandige privacyclaim

De dagvaarding van 37 pagina's voert vier aanspraken op: schending van een impliciet contract en van de plicht tot redelijkheid en billijkheid (alleen tegen Twitch), ongerechtvaardigde verrijking, schending van het expliciete contract, en overtreding van de Californische Unfair Competition Law. Een zelfstandige privacyclaim staat er niet tussen.

De voorgestelde groep is breed: alle makers op twitch.tv van wie content zonder toestemming is gebruikt om Amazons AI-producten te trainen, volgens de dagvaarding potentieel miljoenen mensen. Twitch had in 2026 ruim 240 miljoen maandelijkse gebruikers en tussen de 3,2 en 6,9 miljoen makers die per maand live gaan. Het belang van de zaak is op grond van de Class Action Fairness Act op meer dan 5 miljoen dollar gesteld. Gevraagd wordt om een verbod, terugbetaling, afdracht van de behaalde winst en schadevergoeding, met een jury.

Pandiscia, een streamer uit Connecticut met ongeveer duizend volgers, stelt dat Amazon door de commerciële modellen een overweldigende prikkel had om trainingsdata op ongekende schaal te verzamelen. In plaats van licenties af te sluiten, gebruikten de bedrijven volgens hem gewoon de streams. Zelf zette hij de instelling uit zodra hij ervan hoorde. De dagvaarding wijst er ook op dat wie in het kanaal van een ander chat, onder de instelling van die host valt en niet onder de eigen keuze.

Twitch herschreef zijn voorwaarden op de dag van de lancering

De kern van het contractverhaal is een tekstwijziging. Tot 11 augustus stond in artikel 8(a)(i) van de gebruikersvoorwaarden dat Twitch de licentie op content mocht uitoefenen "in connection with monetizing the Twitch Services". Op 12 augustus, dezelfde dag dat de AI-schakelaar live ging, werd dat "in connection with Twitch and/or its affiliates' business", waarbij Amazon de affiliate is. Dezelfde wijziging voegde een nieuwe passage toe waarin de gebruiker Twitch zou opdragen elk videofragment, audiosegment, beeld en stuk tekst te bewaren. Die tekst stond in geen enkele eerdere versie.

De redenering van de eiser is simpel: als de oude licentie AI-training al dekte, was die verruiming niet nodig geweest, en zou een opt-out op een onherroepelijke licentie niets betekenen.

Het privacybeleid volgt hetzelfde patroon. De versie van 15 januari 2026 somde de doelen op waarvoor Twitch gegevens gebruikte, van beveiliging tot aanbevelingen, en noemde AI-training niet. Op 12 augustus kwam die zin er alsnog bij, met een verwijzing naar Amazons "Generative AI Development Disclosure". Toen de advocaten die link op 20 augustus aanklikten, bleek hij dood.

Twee andere passages maken het scherper. Het privacybeleid beloofde dat Twitch zijn praktijken niet wezenlijk minder beschermend zou maken voor gegevens die eerder waren verzameld, zonder toestemming van de betrokkenen. Een tweede belofte: gebruikers krijgen vooraf bericht en kunnen weigeren voordat gegevens met derden worden gedeeld. En de voorwaarden verbieden gebruikers in artikel 7 en 10 precies wat hier op schaal gebeurde: datamining, scrapen en het geautomatiseerd binnenhalen van materiaal van het platform.

De periode waarover de zaak loopt begint op 27 oktober 2023. Dat is geen willekeurige datum. De dagvaarding wijst erop dat Mike Minton, in 2024 nog chief monetization officer van Twitch, op een evenement van The Information al zei dat Twitch-content werd gebruikt voor Amazons AI-ontwikkeling. In een prototypefase, zei hij erbij, niet op productieschaal. Makers hoorden dat toen niet, en een opt-out bestond nog niet.

Twitch en Amazon reageerden niet op verzoeken om commentaar en er is nog geen rechter aan de zaak toegewezen. Een dagvaarding is een verwijt, geen vaststelling.

Wat een Nederlandse organisatie hieruit haalt

De zaak loopt onder Californisch recht en een Nederlands bedrijf hoort niet bij de eisende groep. Overdraagbaar is de manier waarop het verwijt is opgebouwd. Alle vier de eisen putten uit documenten die het bedrijf zelf online zette: een licentiedoel, een belofte over terugwerkende kracht, een belofte over voorafgaande kennisgeving. Wie in eigen voorwaarden of privacyverklaring zo'n belofte heeft staan en later een dataverwerking standaard aanzet, levert het tegenbewijs mee.

Aan de andere kant van de tafel geldt hetzelfde. Voor een bedrijf met een bedrijfsaccount, video's, klantenchats of productbeelden op een platform is de vraag niet alleen waar de schakelaar staat, maar ook welke versie van de voorwaarden gold op het moment dat het materiaal werd geüpload. Twitch zette de instelling voor streams, VODs, clips en chats op 12 augustus aan bij bestaande accounts, en de opt-out werkt alleen vooruit.

Daarmee krijgt hetzelfde onderwerp binnen twee weken een tweede juridische laag. De Autoriteit Persoonsgegevens riep gebruikers op 20 augustus op om die instelling zelf uit te zetten, haar derde zulke oproep in zestien maanden na Meta en LinkedIn. Daar bleef het bij een advies. Een class action is dat niet. Waar een toezichthouder een gebruiker een handeling adviseert, vraagt een civiele rechter aan het platform om geld terug te geven en om de praktijk te staken.

Dat is de echte verschuiving. Zolang "standaard aan" alleen een toezichtvraag was, kon een platform wachten op een oordeel dat jaren op zich laat wachten. Nu de constructie via het contractenrecht wordt aangevallen, hangt de uitkomst niet af van wat een toezichthouder van opt-out vindt, maar van wat het platform in zijn eigen voorwaarden had beloofd en wanneer het die tekst veranderde.