Proton lanceert Lumo 2.0: privacy-chatbot moet ChatGPT en Copilot evenaren

Proton heeft vandaag Lumo 2.0 gelanceerd, een flinke update van zijn versleutelde AI-chatbot die het grootste pijnpunt van de eerste versie moet wegnemen: sterke privacy, maar een chatbot die volgens gebruikers vaak te traag en te beperkt aanvoelde. Het Zwitserse bedrijf, vooral bekend van zijn VPN- en e-maildiensten, presenteert de upgrade als het moment waarop je niet langer hoeft te kiezen tussen privacy en AI die daadwerkelijk bruikbaar is.

Wat er nieuw is

Lumo 2.0 is herbouwd op een nieuwe architectuur met twee standen: Fast voor dagelijkse vragen, tot 76 procent sneller dan versie 1.4, en Thinking voor complexere, meerstaps-taken met een zichtbaar redeneerproces, een mogelijkheid die in de vorige versie ontbrak. De chatbot is nu ook multimodaal: je kunt afbeeldingen uploaden en laten analyseren, nieuwe beelden laten genereren vanuit een prompt of schets, en bestaande beelden laten bewerken, allemaal binnen hetzelfde zero-access versleutelde gesprek.

Daar komt sterkere websearch bij, met live brongebruik en bronvermelding voor actueel nieuws, koersen en weer, plus een gebruikersgestuurd geheugen: jij bepaalt wat Lumo onthoudt, vergeet of nooit leert. Het contextvenster is verdubbeld en met Projects krijg je een eigen versleutelde werkruimte voor gesprekken die meerdere sessies beslaan. Voor terugkerende taken kun je met Custom Lumos een eigen assistent met vaste instructies bouwen.

Hoe goed is het echt

Op de Artificial Analysis Intelligence Index, een onafhankelijke benchmark over tien testen voor agentic taken, code, wetenschappelijk redeneren en algemene kennis, scoort Lumo 2.0 Lite 127 procent hoger dan Lumo 1.4 en Lumo 2.0 Max 240 procent hoger.

Die eigen cijfers vertellen een genuanceerder verhaal dan de marketing. Lumo 2.0 Max haalt 51 punten, ruim boven Claude Sonnet 4.6 (44) maar nog net onder GPT 5.5 (55) en Claude Opus 4.8 (56). Dat weerhoudt Proton-oprichter en CEO Andy Yen er niet van om grote woorden te gebruiken: "users can no longer perceive a qualitative difference between Lumo 2.0 Max and the latest models from OpenAI and Anthropic", aldus Yen in de aankondiging van Lumo 2.0. Voor de meeste dagelijkse taken, schrijven, samenvatten, code reviewen, klopt dat waarschijnlijk. Voor het zwaarste redeneerwerk loopt Proton nog net achter de absolute top.

Europese servers, Zwitsers recht

Het achterliggende verhaal blijft hetzelfde als bij de rest van Proton's productlijn. De chatbot draait op infrastructuur die het bedrijf zelf beheert in Europa, valt onder Zwitsers privacyrecht, en gesprekken zijn zero-access versleuteld: niet gelogd, niet gedeeld met derden, niet gebruikt om toekomstige modellen te trainen. In plaats van eigen modellen van OpenAI of Google te gebruiken, draait Lumo op een mix van open-source basismodellen, waaronder Qwen 3.5 en GLM 5.2, die uitsluitend op Proton's eigen servers draaien. Welk model een assistent onder de motorkap draait, bepaalt uiteindelijk wie je data te zien krijgt, niet het logo erboven. De broncode is open source, zodat onderzoekers de privacyclaims zelf kunnen controleren.

Voor bedrijven is er Lumo for Business: werknemersprompts worden niet gelogd en niet gebruikt om modellen te trainen, en omdat de data op Europese infrastructuur staat, is toegang niet onderhevig aan Amerikaanse Executive Orders of dataverzoeken.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf

Dat laatste punt is precies waar het voor een Nederlands bedrijf om draait. Vertrekkend AP-voorzitter Aleid Wolfsen waarschuwde deze week nog dat gegevens die je in een publieke chatbot plakt er nooit meer uitkomen, en dat een prompt met een klantnaam of medisch detail gewoon een AVG-verwerking is, vaak zonder dat de gebruiker dat beseft. Lumo for Business is een directe poging om dat probleem weg te nemen: geen training op je data, geen log, en een jurisdictie die je zelf kunt aanwijzen in plaats van een Amerikaanse leverancier die op last van zijn eigen overheid de stekker eruit kan trekken.

Dat raakt ook het soort leveranciersconcentratie en jurisdictierisico waar digitale soevereiniteit vooral nuchter risicobeheer over is, geen politieke stellingname: weet je waar je data staat, onder welk recht die valt, en wat er gebeurt als de voorwaarden veranderen. Qua prijs is Proton ook concurrerend: zo meldt Cybernews dat de betaalde Lumo-abonnementen beginnen bij 12,99 euro per maand en het zakelijke plan vanaf 14,99 euro per gebruiker, goedkoper dan het rond de 20 euro liggende premium-abonnement van ChatGPT of Claude.

Het is geen reden om vandaag je hele AI-stack om te gooien, vooral niet als je workflow draait op specifieke OpenAI- of Anthropic-integraties. Maar als je toch al een AVG-toolbeleid aan het opstellen bent, of structureel nadenkt over wat er gebeurt als een Amerikaanse leverancier morgen de voorwaarden wijzigt, is Lumo 2.0 voor het eerst een optie die qua functionaliteit niet meer ver achterloopt en qua prijs en jurisdictie net andersom scoort. Wil je Lumo naast andere privacy-veilige opties zoals Mistral Le Chat of een zelf-gehost model afwegen, dan loop ik dat af in mijn koperskeuze voor een privacy-veilige AI-chatbot voor het MKB.