Nederland start NADI met drie pilots in AI, veiligheid en biotech

NADI krijgt in de begroting van Economische Zaken voor 2027 drie pilotprogramma’s van 30 tot 50 miljoen euro voor Digitalisering & AI, Veiligheid & Weerbaarheid en Life Sciences & Biotech.

Voor een Nederlandse AI- of deeptechonderneming verandert daarmee de financieringsroute voor risicovol onderzoek. NADI richt het geld op technologie die technisch en commercieel onzeker is, maar wel naar toepassing of opschaling moet worden gebracht. De overheid beschrijft daarvoor tijdelijke, probleemgedreven programma’s met onafhankelijke programmamanagers. Voor een team dat tussen wetenschappelijk bewijs en een verkoopbaar product zit, is dat een andere route dan een gewone marktinvestering.

Drie programma’s, één opzet

De drie pilots krijgen elk een eigen domein: Digitalisering & AI, Veiligheid & Weerbaarheid, of Life Sciences & Biotech. Onafhankelijke programmamanagers sturen meerdere R&D-teams parallel aan. Die werken met scherpe mijlpalen en een duidelijk moment waarop een oplossing naar toepassing of opschaling moet.

Dat maakt NADI relevant voor bedrijven die al een concrete technologie of onderzoekslijn hebben, maar nog niet in de fase zitten waarin omzet, zekerheden of een gewone investeerder het risico kunnen dragen. Deze begroting legt de structuur vast, maar noemt nog niet hoe bedrijven zich aanmelden of welke voorwaarden gelden voor subsidie, lening of investering.

De rekensom van de start

De Miljoenennota reserveert cumulatief 500 miljoen euro voor NADI, waarmee de eerdere NADI-discussie over 500 miljoen euro en een mogelijke verdubbeling naar 1 miljard euro een concreet begrotingskader krijgt. Het is een meerjarige reservering. Het jaarlijkse ritme is voorlopig klein: Computable meldt dat de NADI-envelop van 10 miljoen euro in 2027 via 25 miljoen in 2028 naar 75 miljoen structureel vanaf 2029 loopt.

Drie pilots van elk 30 tot 50 miljoen euro passen dus niet als drie volledige uitgaven in het eerste jaar. De cijfers wijzen erop dat de programma’s gefaseerd worden gefinancierd of hun budget over meerdere jaren inzetten. Dat is een gevolgtrekking uit de combinatie van pilotomvang en jaarbudget, geen gepubliceerd uitbetalingsschema.

Nog geen loket

De organisatie is intussen nog in opbouw. Volgens Emerce heeft minister Heleen Herbert Jelle Prins en Beau-Anne Chilla gevraagd NADI op te zetten; het eerste gezamenlijke programma met Duitsland wordt dit najaar aangekondigd. De inhoudelijke kansen worden de komende maanden waarschijnlijk duidelijker dan het loket zelf.

Voor Nederlandse AI- en deeptechbedrijven is NADI nu vooral een aangekondigde route, geen loket waar morgen een aanvraag openstaat. De begroting verschuift het gesprek van de vraag óf Nederland high-risk technologie wil financieren naar de vraag welke problemen het met die technologie wil oplossen en hoe snel een team van prototype naar toepassing komt.