Mila en Mozilla bouwen open-source AI-fundament

Mila en Mozilla bouwen een open-source AI-fundament waarmee organisaties modellen lokaal kunnen draaien, meldt Mozilla, en verwachten binnen zes maanden werkende referentie-implementaties voor bedrijfs-, overheids- en publieke toepassingen.

Voor een Nederlandse organisatie verschuift daarmee de technische keuze van alleen een model of API naar de laag die zo’n model in een bedrijfsproces laat werken. Het initiatief richt zich op standaardisatie, integratie, governance, toegangsbeheer en onderhoud, precies de onderdelen die tussen een gedownload model en productie zitten. Wie data binnen de eigen omgeving wil houden, krijgt er dus een route bij, maar die route gaat ook over infrastructuur en dagelijks beheer.

De Canadese regering steunt het plan. Mila leidt de technische uitvoering en coördinatie, Mozilla levert technische expertise en Hypertec helpt de eerste Canadese implementaties op Hypertec-hardware te versnellen. De bekendgemaakte financiering bestaat uit 5 miljoen Canadese dollar als startinvestering en nog 1 miljoen Canadese dollar van Hypertec in het eerste jaar.

Mila brengt voor dit werk een gemeenschap van bijna 2.000 onderzoekers en professionals mee. Mozilla levert 25 jaar ervaring met open infrastructuur waarop anderen verder bouwen. De organisaties zoeken ook bedrijven, onderzoeksinstellingen, overheden, financiers en ontwikkelaars die de laag mee willen vormen.

Geen nieuw model, wel een nieuwe laag

Het product is geen nieuw model, maar een open fundament rond bestaande en toekomstige modellen. De eerste helft is een open standaard met interfacecontracten, zodat een onderdeel van de stack vervangen kan worden zonder de hele omgeving opnieuw te ontwerpen. De tweede helft is een referentie-implementatie die organisaties op eigen machines of gekozen infrastructuur kunnen installeren, met het model, de controles, de data, governance en toegangsrechten onder eigen beheer. De initiatiefnemers beschrijven de basislaag als vrij beschikbaar, zodat de fundamentele onderdelen niet aan één leverancier vastzitten.

Mozilla noemt een kleine fabrikant als voorbeeld. Die kan met het systeem een privé-assistent voor medewerkers draaien die handleidingen, procedures en projectbestanden doorzoekt, rapporten opstelt, technische vragen beantwoordt en helpt bij het schrijven van code. Omdat de opzet lokaal moet kunnen draaien, blijven bedrijfsgegevens binnen de eigen omgeving.

Dat is een ander aanbod dan alleen een model-API. Een organisatie koopt dan niet uitsluitend toegang tot een model, maar krijgt een basis om modellen, hulpmiddelen en beleidsregels te verwisselen. De laag bestaat vandaag nog niet als publiek product. De eerste referentie-implementaties zijn aangekondigd voor binnen zes maanden.

De productiekloof is het doelwit

De uitvoeringskloof is meetbaar. Mozilla schrijft dat 79 procent van de ontwikkelaars die AI-functionaliteit toevoegen open modellen gebruikt, terwijl slechts 53 procent van de teams productie haalt. Kosten, beveiliging, integratie en onderhoud houden de rest tegen. In de nieuwste meting van Mozilla bereiken open modellen 12 procentpunt minder vaak productie dan gesloten modellen.

De timing is relevant omdat open modellen qua mogelijkheden dichter bij gesloten systemen komen, terwijl hardware, hosting en beheer de keuze nog bepalen. Een recente meting van open-weightmodellen die ongeveer 4,4 maanden achterlopen op gesloten frontiermodellen laat precies die combinatie zien: de gewichten zijn beschikbaar, maar productie vraagt een aparte technische laag.

De afgelopen zes maanden hebben Mila en Mozilla de architectuur ontworpen, componenten per laag gekozen en de werking end-to-end getest. De tweejarige ambitie is groter: open-source AI moet daarna volledig en eenvoudig inzetbaar zijn voor bedrijven, overheden en andere organisaties.

De aankondiging maakt open AI vandaag niet plug-and-play. Zij maakt wel concreet waar de concurrentie verschuift: van wie de beste gewichten heeft naar wie de laag eromheen betrouwbaar, veilig en verwisselbaar maakt. Voor Nederlandse organisaties is dat de relevante keuzeruimte: niet alleen een model kiezen, maar bepalen hoeveel van de uitvoering bij een leverancier blijft wanneer model, prijs of toegang verandert.