EU-vlaggen voor het Berlaymont-gebouw in Brussel
Nieuws19 november · 15:014 min leestijd

Commissie bevestigt AI-aanval na ruim tien dagen HR-uitval

De Commissie bevestigt AI-toolgebruik bij een cyberaanval en onderzoekt welke gegevens zijn geraakt. HR-systemen bleven ruim tien dagen verstoord; POLITICO noemt ARTEX, terwijl de aanvaller onbekend blijft.

De Europese Commissie bevestigt dat AI-tools bij de cyberaanval zijn gebruikt en meldt geen aanwijzing voor een personeelsbreed datalek; POLITICO noemt ARTEX en meldt ruim tien dagen uitval van HR-functies, terwijl de aanvaller onbekend blijft.

Uren boeken, verlof aanvragen en medische kosten indienen konden tijdelijk niet in de getroffen systemen, terwijl salarissen volgens POLITICO normaal zijn betaald. Voor een Nederlandse organisatie die HR, urenregistratie en verlof aan één platform koppelt, raakt zo’n storing direct de dagelijkse personeelsafhandeling; tegelijk blijft open of gegevens zijn ingezien.

De uitval raakte gewone HR-taken

De Commissie ontdekte de aanval op 22 oktober en startte meteen een onderzoek, schrijft VRT NWS. Woordvoerder Thomas Regnier noemde de omvang van de aanval voorlopig moeilijk in te schatten. De Commissie haalde uit voorzorg enkele toepassingen offline en zegt de nodige maatregelen te hebben genomen.

Sysper verzorgt salarisstroken, verlofaanvragen en urenstaten. De vertaaldienst en een voorziening voor medische vergoedingen werden ook geraakt. POLITICO meldt dat Sysper en MyPMO eerder deze week terugkwamen, al crashte Sysper woensdag kort opnieuw. De vertaaldienst viel dinsdag uit. Op donderdag werkte Sysper weer, maar Euronews meldde dat het zorgverzekeringsstelsel JSIS nog niet beschikbaar was. De bronnen gebruiken voor de medische vergoedingsfunctie verschillende namen, waardoor niet duidelijk is of zij dezelfde toepassing beschrijven.

Salarissen werden volgens POLITICO op tijd betaald. Sommige medewerkers konden geen uren registreren of verlof aanvragen. De salarisverwerking liep dus door, terwijl handelingen rond planning en verzuim deels stil lagen.

Het Berlaymont-gebouw in Brussel, hoofdkantoor van de Europese Commissie. Bron: Ank Kumar / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Het Berlaymont-gebouw in Brussel, hoofdkantoor van de Europese Commissie. Bron: Ank Kumar / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ARTEX is een raamwerk, geen dader

ARTEX is de naam die POLITICO en Euronews voor het gebruikte hulpmiddel geven. De Commissie heeft geen aanvaller geïdentificeerd. De officiële bevestiging van AI-toolgebruik vertelt dus niet wie het raamwerk bediende.

CERT-EU beschrijft ARTEX als een open-source raamwerk voor autonome penetratietests dat verkenning en kwetsbaarheidstests automatiseert. De operator stelt het doel en de toegestane reikwijdte in. De agent verdeelt die opdracht over stappen en gebruikt echte beveiligingstools. CERT-EU schrijft dat naleving afhangt van de configuratie en het model; een harde technische blokkade voor acties buiten die reikwijdte ontbreekt.

Op 8 oktober trok de maker publieke ARTEX-versies en onderhoud in, ruim een maand voordat de Commissieaanval publiek werd. Lokale kopieën en forks kunnen blijven bestaan.

CERT-EU meldde op 5 november dat verschillende dreigingsactoren wereldwijd ARTEX gebruikten en dat het vergelijkbare AI-gestuurde activiteiten tegen EU-instellingen had waargenomen die waarschijnlijk ARTEX gebruikten. De FBI waarschuwde op 13 november voor ARTEX-campagnes in meerdere sectoren, waaronder inbraken die volgens de waarschuwing binnen drie uur tot verhoogde rechten leidden. Dat zijn afzonderlijke meldingen. Ze tonen dat hetzelfde raamwerk bij verschillende campagnes kan opduiken, maar leggen geen verband tussen de daders.

Herstel zegt nog niets over datatoegang

Het onderzoek moet nog vaststellen of gegevens uit Sysper, JSIS of andere HR-systemen zijn ingezien. De Commissie zegt geen aanwijzingen te hebben gevonden voor een datalek dat het personeel als geheel raakt; dat is geen definitieve vaststelling over elke medewerker of elk record. De systemen bevatten namen, salarisschalen, woonadressen en contactgegevens, terwijl interne documenten op een apart platform staan.

POLITICO meldde mogelijke blootstelling van grote hoeveelheden persoonsgegevens op basis van een EU-bron. Die omvang is niet bevestigd en de Commissie onderzoekt de toegang nog.

Eerdere aanvallen raakten andere systemen

De Europese Commissie kreeg dit jaar ook te maken met aanvallen op andere digitale onderdelen. In januari werd haar centrale infrastructuur voor mobiele apparaten geraakt, met mogelijke blootstelling van personeelsnamen en telefoonnummers. In maart werd de cloudinfrastructuur achter de Europa-websites gecompromitteerd en werd ongeveer 91,7 GB aan gegevens gestolen, waaronder persoonlijke informatie en e-mailinhoud. Die incidenten betroffen andere systemen en leveren geen aanwijzing op dat dezelfde aanvallers achter de huidige campagne zitten.

Het incident laat twee parallelle herstelvragen zien: wanneer de werkprocessen terugkeren en wanneer de omvang van datatoegang vaststaat. Bij de Commissie zijn de meeste toepassingen hersteld; het onderzoek naar personeelsgegevens loopt nog. De volgende update moet de resterende dienstverlening en de uitkomst van het datatoegangsonderzoek afbakenen.

Veelgestelde vragen

Alisina Nawabi
Geschreven doorAlisina Nawabi

AI Product Engineer & Solutions Architect

Software met een herstelpad

Ik denk mee over waar je processen kwetsbaar zijn, ontwerp een passende oplossing en realiseer de software, koppelingen en automatisering van begin tot livegang. Waar dat kan, richt ik systemen self-hosted in.

Meer informatie

Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

Gerelateerde artikelen

Hansen noemt koelingsaanvallen een poging tot verstoring van de voedselketen
Nieuws
5 min

3 nov 02:26

Hansen noemt koelingsaanvallen een poging tot verstoring van de voedselketen

EU-landbouwcommissaris Christophe Hansen noemt de aanvallen op supermarktkoeling een poging om de voedselvoorziening te verstoren. De Commissie belooft samenwerking, terwijl een Belgisch strafonderzoek begint en technische samenhang onbekend blijft.

EU-Commissie presenteert donderdag Kids Act voor sociale media en AI-chatbots
Nieuws
4 min

15 sep 10:12

EU-Commissie presenteert donderdag Kids Act voor sociale media en AI-chatbots

De Europese Commissie presenteert donderdag de EU Kids Act. Het ontwerp maakt 15 jaar de grens voor zelfstandige accounts en trekt leeftijdscontrole door naar sociale media, online games en AI-chatbots.

FBI waarschuwt voor ARTEX-aanvallen met AI-agenten
Nieuws
5 min

13 nov 22:30

FBI waarschuwt voor ARTEX-aanvallen met AI-agenten

De FBI waarschuwt voor ARTEX-campagnes die AI-agenten inzetten om inbraken te versnellen. Het document noemt publieke portals, leverancierskoppelingen en cloudrechten, maar de campagnecijfers vragen om onderscheid.

ENISA en CERT-EU vinden 220 mogelijke beveiligingsproblemen met frontier-AI
Nieuws
5 min

13 nov 02:30

ENISA en CERT-EU vinden 220 mogelijke beveiligingsproblemen met frontier-AI

ENISA en CERT-EU onderzochten 27 EU-codebases met frontier-AI. Van 220 mogelijke beveiligingsproblemen waren er 88 beoordeeld; 95 procent daarvan werd bevestigd. De overige meldingen vroegen nog om menselijke controle.

België meldt aanwijzingen voor Iraanse banden bij koelingsaanvallen
Nieuws
5 min

12 nov 12:25

België meldt aanwijzingen voor Iraanse banden bij koelingsaanvallen

Belgische veiligheidsdiensten zien aanwijzingen voor mogelijke Iraanse banden bij aanvallen op koelinstallaties. Prévot zegt dat de informatie niet volstaat voor een officiële beschuldiging; het federale parket kan Quintins uitspraak nu niet bevestigen.

Frankrijk ontvangt Iraanse gezant na cyberaanval op supermarktkoeling
Nieuws
5 min

10 nov 20:56

Frankrijk ontvangt Iraanse gezant na cyberaanval op supermarktkoeling

Frankrijk ontving de Iraanse ambassadeur na een aanval op supermarktkoeling. Het Parijse parket beschrijft hoe aanvallers koelinstallaties via webinterfaces op afstand bedienden, ontdooicycli startten en temperatuuralarmen uitschakelden.