Spaanse toezichthouder beboet camera's die continu geluid opnemen op de werkvloer

De Spaanse privacytoezichthouder AEPD beboet een metaalbedrijf met 4.000 euro omdat de beveiligingscamera's op de werkvloer jarenlang ook continu geluid opnamen. De opnames waren niet noodzakelijk en niet proportioneel, oordeelt de toezichthouder in zaak PS-00637-2025.

Het opvallende zit in de grond van de boete. Het bedrijf had wel informatieborden opgehangen die beeld en geluid aankondigden, en toch viel de sanctie. De AEPD rekent de overtreding namelijk niet af op de informatieplicht, maar op artikel 5.1.c van de AVG: dataminimalisatie. Voor een Nederlandse werkgever verschuift daarmee de vraag die je over je camerasysteem moet stellen. Niet of het gemeld is, maar waarom die microfoon eigenlijk aan staat. En dat is een inrichtingskeuze die vaak niet bij de werkgever zelf ligt: in deze zaak leverde een extern beveiligingsbedrijf het systeem in 2019, inclusief geluid.

Zeven camera's, zeven dagen bewaartermijn, één ontslagdossier

Het systeem bestond uit zeven camera's in gemeenschappelijke ruimtes: gangen, de entree en het directiekantoor. Vijf hingen op plekken met inbraakrisico, de twee andere, in het magazijn en in een kantoor aan de straatzijde, draaiden 24 uur per dag. De beelden en het geluid werden versleuteld zeven dagen bewaard bij de beveiligingsleverancier, en alleen de veiligheidsverantwoordelijke kon erbij via zijn telefoon. Op papier een keurig ingerichte omgeving.

De klacht kwam van een werknemer die stelde dat het ontslagdossier tegen hem op één bewijsstuk berustte: de camerabeelden met geluid. Het bedrijf verdedigde de audio met twee argumenten: een inbraak met braakschade in 2023, en het gedrag van deze medewerker tegenover collega's en directie. De AEPD wees beide af. Voor het ontslagdossier hadden verklaringen van collega's of leidinggevenden volstaan, en voor de inbraak was beeld op zichzelf al bruikbaar bewijs. Geluid opnemen mag daarom alleen in uitzonderlijke en in tijd begrensde situaties, niet als permanente voorziening.

De toezichthouder staat daarin niet alleen. De Spaanse Audiencia Nacional oordeelde op 29 september 2025 (SAN 4102/2025) al dat een spraakopnamesysteem een indringend karakter heeft en een zwaardere onderbouwing van noodzaak en proportionaliteit vraagt, omdat het privégesprekken kan vastleggen. Naast de boete moet het bedrijf de audiofunctie binnen een maand uitschakelen en dat aan de AEPD aantonen.

Wat de Nederlandse lat is

Artikel 5.1.c geldt in Nederland net zo hard als in Spanje, en de Autoriteit Persoonsgegevens legt de lat voor cameratoezicht op werknemers al even strak. Cameratoezicht moet noodzakelijk zijn en het doel mag niet op een minder ingrijpende manier te bereiken zijn, en het mag niet op zichzelf staan maar hoort onderdeel te zijn van een breder pakket maatregelen. Daar bovenop geldt een medezeggenschapseis: de ondernemingsraad moet hebben ingestemd voordat het cameratoezicht van start gaat.

In januari 2026 werd de AP nog concreter na een klacht over camera's in bussen van Arriva. Permanent cameratoezicht op de vaste werkplek van werknemers is niet toegestaan, ook niet wanneer de beelden alleen achteraf worden bekeken. "Cameratoezicht mag nooit een verkapt middel zijn om werknemers te volgen of te beoordelen", zei AP-vicevoorzitter Monique Verdier daarbij. Arriva paste vervolgens camera's, protocollen en werkinstructies aan.

De praktische consequentie is klein maar concreet. Vraag bij je beveiligingsleverancier op of de microfoon in je camera's, deurbelunits of intercomrecorders actief is, leg per camera doel en bewaartermijn vast, en zet audio uit tenzij je per situatie kunt uitleggen waarom beeld alleen niet volstaat. Dezelfde toets duikt op zodra je data door software laat lopen: dataminimalisatie en doelbinding blijven overeind, ook nu de EU met de Omnibus-voorstellen de AVG-regels versoepelt.

Van grondslag naar noodzaak

Dit is niet de eerste Spaanse audiozaak van dit jaar, maar wel een andere. In mei 2026 kreeg een telefoonreparatiezaak eveneens 4.000 euro boete, en toen draaide het om het ontbreken van een grondslag en van informatie aan het personeel, de artikelen 6 en 13 van de AVG. Nu vult de toezichthouder de andere helft in: ook als je het netjes meldt en er een grondslag bij bedenkt, sneuvelt de maatregel op het simpele feit dat hij te veel vastlegt.

Dat verschuift het zwaartepunt van papierwerk naar techniek. Een privacyverklaring en een bordje bij de deur repareren niets aan een systeem dat standaard meer opneemt dan het doel rechtvaardigt. Het bedrag van 4.000 euro is klein, maar het bevel om de audiofunctie te verwijderen is dat niet: dat raakt de configuratie zelf, en die staat bij veel bedrijven al jaren onaangeroerd sinds de installateur vertrok.