Oplichters tonen het eigen nummer van slachtoffers

Fraudehelpdesk waarschuwt Nederlandse telefoongebruikers voor oproepen die hun eigen nummer tonen, gevolgd door een vals Amazon-bandje en een verzoek om meekijksoftware te installeren.

Voor Nederlandse organisaties is dit een controleprobleem: het nummer op het scherm vertelt niet wie werkelijk belt, terwijl een medewerker via een bandje en keuzemenu naar software-installatie kan worden gestuurd. De technische truc verandert dus niet de telefoonlijn van het bedrijf, maar wel de betrouwbaarheid van nummerherkenning als eerste controle.

Zo werkt de truc

De Fraudehelpdesk zegt meldingen te ontvangen van mensen die door hun eigen nummer worden gebeld. Op het bandje klinkt dat op hun naam een iPhone van €900 bij Amazon is besteld. Wie het keuzemenu gebruikt, komt bij een oplichter terecht die zich voordoet als Amazon-medewerker en om software vraagt waarmee hij kan meekijken. Security.nl beschrijft dezelfde route van bandje naar software-installatie, waarmee de oplichter geld kan overschrijven of schadelijke software kan plaatsen.

Bij spoofing staat een ander nummer in beeld dan waarmee werkelijk wordt gebeld. Het telefoongesprek komt daardoor niet van het zichtbare nummer en betekent op zichzelf niet dat de telefoon of simkaart is overgenomen. ACM ConsuWijzer meldt dat ook het eigen nummer kan worden gespoofd en dat je contacten moet waarschuwen en de fraude bij Fraudehelpdesk en politie moet melden. Hetzelfde vertrouwensmechanisme zat in de KNAB-spoofing waarbij criminelen met het echte banknummer belden en om een QR-code vroegen.

Welke afspraak je medewerkers geeft

Een interne instructie hoeft niet lang te zijn. Het doel is dat een medewerker het gesprek niet gebruikt als bewijs dat de beller legitiem is en een tweede kanaal kiest zodra er om toegang, geld of gegevens wordt gevraagd.

1. Eigen nummer: neem niet op wanneer je eigen nummer belt. Blijf ook alert op andere telefoontjes en berichten, want het nummer kan bij oplichters bekend zijn.
2. Bandje of keuzemenu: hang op en bel niet terug. Bij een bandje met keuzemenu en een verzoek om geld, gegevens of software verbreek je de verbinding en bel je niet terug; zoek bij twijfel zelf het officiële nummer van de organisatie op.
3. Software, codes of geld: installeer niets en deel geen wachtwoorden, beveiligingscodes of betaalgegevens. De politie adviseert expliciet om geen software te installeren op verzoek van de beller.
4. Melden: waarschuw collega’s en contacten als het eigen nummer wordt misbruikt. Meld een poging bij de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie als iemand schade heeft geleden.

De betrouwbare controle ligt dus niet in het nummer dat oplicht op het scherm. Een zichtbaar nummer is een aanwijzing, geen identiteitsbewijs. Als een telefoontje om toegang, geld of software vraagt, hoort de verificatie buiten het gesprek plaats te vinden. Die afspraak maakt de truc minder afhankelijk van oplettendheid op een drukke werkdag.