VS werkt aan exportregel die Chinese huur van AI-chips via Thailand en Singapore verbiedt

Het Amerikaanse ministerie van Handel werkt aan een exportregel die Chinese bedrijven verbiedt Amerikaanse AI-chips op afstand te huren via datacenters in Thailand en Singapore. Zakenkrant The Information meldde dat op 28 augustus. Het ministerie kan de conceptregel al in september met brancheorganisaties delen om commentaar op te halen.

Voor wie rekenkracht huurt in plaats van koopt, verschuift daarmee iets in het contract. De regel richt zich niet op Nederlandse afnemers maar op de aanbieders: een cloud- of GPU-leverancier met capaciteit in Zuidoost-Azië zou moeten vaststellen en vastleggen wie er werkelijk achter elk account zit. Die plicht zakt door naar de klant, als herkomstvragen, doorgeefverboden en een leverancier die het recht bedingt capaciteit in te trekken. Amerikaanse aanbieders als AWS, Microsoft Azure en Google Cloud vrezen dat de nalevingskosten oplopen en dat buitenlandse klanten naar niet-Amerikaanse platforms uitwijken.

Waarom er nu nog niets tegen te doen is

Onder de bestaande exportregels telt alleen de fysieke verzending van een chip als export. Een Chinees lab dat een trainingsopdracht naar een GPU-cluster in Bangkok stuurt, verplaatst geen hardware: de data gaan heen, de modelgewichten komen terug, de kaart blijft in het rek. Adviesopinies van het Bureau of Industry and Security uit 2009, 2011 en 2014 stellen dat het op afstand beschikbaar stellen van rekenkracht geen exporthandeling is, waardoor de aanbieder juridisch geen exporteur is.

Dat gat is groot. Onderzoeksinstituut IAPS rekende voor dat China met de gerapporteerde 670.000 H100-equivalenten aan gehuurde capaciteit zijn toegang tot geavanceerde AI-rekenkracht in 2026 met ongeveer 60 procent zou vergroten.

Of Handel deze bevoegdheid heeft

De grootste onzekerheid zit niet in de inhoud maar in de bevoegdheid. Een advocaat van Baker McKenzie zei tegen The Information dat het in de exportcontrolepraktijk breed erkend is dat Handel een regel over toegang op afstand onder de huidige wet niet kan handhaven. Het ministerie reguleert van oudsher het vervoer van fysieke goederen, niet netwerktoegang.

Het wetsvoorstel dat die basis moet leveren, de Remote Access Security Act, passeerde op 12 januari 2026 het Huis van Afgevaardigden met 369 tegen 22 stemmen en wacht sindsdien in de Senaatscommissie voor bankzaken. Ook als die wet er komt, moet BIS daarna nog vastleggen welke onderdelen onder de beperking vallen, welke vergunningplicht geldt en hoe aanvragen worden beoordeeld. Afgevaardigde Josh Gottheimer vatte de bedoeling van het voorstel samen: tegenstanders mogen de exportcontroles niet omzeilen door simpelweg te huren wat ze niet mogen kopen.

Er is een kortere route, en die ligt er al. De regering-Biden legde in haar laatste weken de Foundry Due Diligence Rule vast: cloudaanbieders en datacenterexploitanten moeten verifiëren wie hun eindgebruikers zijn voordat ze zware AI-rekenkracht leveren. De regering-Trump erfde die regel en liet weten hem niet te handhaven. Precies die klantcontrole is nu het alternatief waar Handel op kan terugvallen zonder nieuwe wet.

De aanleiding heet Kimi K3

Directe trigger is Kimi K3, het open-weight model van het Chinese Moonshot AI. Michael Kratsios, directeur van het wetenschaps- en technologiebureau van het Witte Huis, beschuldigde Moonshot op 22 juli op X ervan dat het bedrijf Anthropics Fable distilleerde met een intern platform voor grootschalige distillatie tegen Amerikaanse modellen, en daarvoor Nvidia-servers in Thailand gebruikte. Dat is dezelfde route die de conceptregel nu wil dichtzetten.

Wat hier zichtbaar wordt, is dat het handhavingspunt van de grens naar het contract schuift. De regel die dat als eerste probeerde, de AI Diffusion Rule, werd op 13 mei 2025 ingetrokken zonder dat er ooit een vervanger verscheen, en sindsdien lapt Washington het dossier bij met losse brieven en gerichte maatregelen. Dat OpenAI en Google via hun Singaporese entiteiten AI-diensten leverden aan Chinese bedrijven op de Amerikaanse zwarte lijst liet in juli al zien hoe ver dat gat reikt. Wie AI-capaciteit inkoopt, koopt er een stuk Amerikaans handelsbeleid bij, en dat beleid landt niet bij de douane maar in je leveringsvoorwaarden.