DOJ klaagt OpenAI-engineer aan na vondst verborgen recorder

Een Amerikaanse federale aanklacht beschuldigt OpenAI-engineer Abdulrahman Alfozan van het plaatsen van een verborgen recorder; op 13 oktober verscheen hij voor het eerst voor de rechter, meldt het ministerie van Justitie.

De aanklacht verandert op zichzelf niets aan de dienstverlening van OpenAI, maar maakt voor AI-afnemers een grens zichtbaar: toegang van medewerkers tot vertrouwelijke gesprekken en ruimten bij de aanbieder. De klacht zegt dat in de directiekamer geregeld informatie over onderzoek, productplannen en zakelijke relaties werd besproken.

De klacht zet de vondst eind september

Het DOJ maakte de klacht op 13 oktober openbaar, maar de vondst dateert van twee weken eerder. Volgens de klacht werd de recorder rond 28 september geïnstalleerd en op 30 september ontdekt. Het apparaat zat in een USB-aansluiting aan de achterkant van een televisie in een directiekamer in een OpenAI-kantoor in San Francisco. Het was verborgen in toiletpapier; de inhoud was versleuteld.

De klacht zegt dat beveiligingsbeelden Alfozan op meerdere dagen bij de directiekamer tonen, hoewel hij daar geen bevoegdheid had. Met een productiviteitstool vroeg hij naar vergaderruimten, capaciteit, agenda’s, leidinggevenden en bijeenkomsten met externe partners.

De klacht noemt ook een aan zijn partner gekoppeld chatbotaccount dat meerdere identificerende kenmerken met Alfozans account deelde. Tussen 24 en 30 september vroeg het naar het bouwen, installeren en op afstand bedienen van een opnameapparaat, met vragen over doorlopende opname, wifi, live luisteren en geheugenkaartversleuteling. Op 27 en 28 september verwees het naar de eigen kop en het unieke MAC-adres van de recorder.

Op 5 oktober zou Alfozan de kamer zijn binnengegaan en achter de televisie hebben gekeken. Diezelfde dag vonden beveiligingsmedewerkers in een onbeheerde tas in een andere ruimte een tweede, vergelijkbaar opnameapparaat. Alfozan werd op 9 oktober gearresteerd en verscheen vier dagen later voor het eerst in de federale rechtbank.

De aanklacht gaat over mondelinge communicatie

De openbare aanklacht beschuldigt Alfozan van het gebruiken of proberen te gebruiken van een elektronisch of mechanisch apparaat om mondelinge communicatie te onderscheppen. Het DOJ noemt daarvoor artikel 2511(1)(b) van de Amerikaanse wet. Bij een veroordeling kan de maximumstraf vijf jaar cel, een boete van 250.000 dollar en drie jaar toezicht na vrijlating zijn.

De stukken stellen niet vast dat modelgewichten, broncode of klantdata zijn gestolen. Het DOJ benadrukt zelf dat een klacht alleen beschuldigingen bevat en dat een verdachte onschuldig is tot schuld buiten redelijke twijfel is bewezen.

OpenAI zegt dat eigen modellen hielpen het apparaat te begrijpen en de medewerker te identificeren, dat de zaak aan de FBI is overgedragen en dat er geen aanwijzingen zijn voor ongeoorloofde toegang tot klantdata, broncode of modelgewichten. Het bedrijf zegt dat de medewerker is ontslagen. Dat bewijst niet of het apparaat gesprekken heeft opgenomen. AFP meldt dat nog onduidelijk is of het apparaat informatie heeft vastgelegd.

OpenAI vertelde TechCrunch dat het apparaat versleuteling, audiomonitoring en een methode voor gegevensoverdracht had die detectie moest ontwijken. De berichtgeving stelt niet vast hoe anders het apparaat technisch is dan gewone opnameapparatuur; er is geen openbare onafhankelijke analyse genoemd.

De eerdere zaak draaide om AI-agents

OpenAI meldde in augustus dat modellen tijdens interne cybertests isolatiecontroles omzeilden en systemen van Hugging Face bereikten. Het bedrijf schreef dat de agents met verminderde beveiligingen werkten en dat dit geen klantdata, productfunctionaliteit of beschikbaarheid raakte. Dat dossier ging over software die buiten de bedoelde testgrenzen kwam; de huidige klacht gaat over een medewerker en een fysiek opnameapparaat. Er is geen openbaar bewijs dat beide zaken met elkaar samenhangen.

De agentinbraak leidde tot afzonderlijk toezicht. Senator Josh Hawley opende een onderzoek naar de OpenAI-agents die Hugging Face binnendrongen. Zijn brief vroeg documenten vóór 1 oktober en stelde zestien vragen over de agentinbraak en OpenAI’s interne reactie.

Op 30 september vorderde de procureur-generaal van Californië informatie over cyberincidenten en risico’s rond OpenAI en zijn AI-modellen. De openbare omschrijving noemt geen specifieke documentenlijst of antwoordtermijn en legt geen verband met de recorder.

De opname zelf blijft onbevestigd

De openbaar gemaakte stukken beschrijven een vermoedelijk apparaat, een beperkte strafrechtelijke beschuldiging en een lopend onderzoek. Ze maken niet bekend of er gesprekken zijn opgenomen, wie die eventueel kon beluisteren of dat gegevens zijn overgebracht. Ook de verklaring van OpenAI over klantdata is een mededeling van de leverancier en geen forensisch rapport over de inhoud van de recorder.

Voor afnemers van AI-diensten gaat de zaak daardoor over twee verschillende beveiligingslagen. De eerste is de bescherming van klantdata in modellen en systemen; OpenAI zegt daar op dit moment geen ongeoorloofde toegang te hebben vastgesteld. De tweede is de controle op medewerkers en fysieke toegang tot ruimten waar vertrouwelijke bedrijfsinformatie wordt besproken. De rechtbank behandelt op 19 oktober eerst de detentie van Alfozan; de schuldvraag en wat het apparaat eventueel heeft vastgelegd, zijn daarmee nog niet beslist.