7 op de 10 Britse MKB-beslissers vragen eerst AI om belastingadvies, daarna pas de accountant

Een nieuw Brits onderzoek zet een cijfer op een verschuiving die veel accountants en adviseurs al voelden: zeven op de tien MKB-beslissers handelen naar financieel, fiscaal of strategisch AI-advies voordat ze hun accountant bellen. Het is Britse data, dus niet één-op-één Nederlands, maar de richting is herkenbaar en de implicatie voor het Nederlandse MKB en zijn adviseurs is direct.

Het onderzoek is in opdracht van het accountingplatform Ravical uitgevoerd door onderzoeksbureau Censuswide onder 500 Britse MKB-beslissers: eigenaren, directeuren, CFO's en financieel managers, van zzp'ers tot bedrijven met 250 medewerkers of meer. Allemaal werken ze met een accountantskantoor. Dat maakt de uitkomst scherper: dit zijn geen klanten zonder accountant, maar mensen die er wel één hebben en de AI er toch eerst bij pakken.

Wat de cijfers zeggen

De kern is dat 70 procent vaak of altijd naar AI-advies handelt voordat de accountant geraadpleegd wordt, tegenover slechts 5 procent die dat zelden of nooit doet. De AI is daarmee niet langer een naslagwerk maar het eerste loket; de accountant wordt de tweede mening die de uitkomst valideert.

De rest van het onderzoek verklaart waarom die volgorde kantelt:

• Slechts 33 procent ziet de eigen accountant als een echte strategische partner die met ideeën en inzicht komt.
• 91 procent overwoog in het afgelopen jaar van accountantskantoor te wisselen.
• 92 procent zou meer betalen voor een vollediger pakket aan advies dat beter aansluit op wat ze nodig hebben.
• 90 procent verwacht dat nalevings- en compliancewerk binnen enkele jaren grotendeels door software of AI gedaan kan worden, en 35 procent denkt dat dat nu al grotendeels kan.

Wat opvalt: de vraag naar advies daalt niet, hij verschuift. Mensen willen niet minder begeleiding, ze willen sneller antwoord en advies dat vooruitkijkt in plaats van alleen terugkijkende administratie. Ravical-oprichter Joris Van Der Gucht vat het bondig samen: "Clients are now going to AI first. For an accountant, that is a harder place to stand. You become the second opinion, and you have to be better and faster than the tool the client already used."

Waarom dit voor Nederlandse adviseurs telt

Dit raakt de kern van waarom AI het verdienmodel van kennisintensieve dienstverleners ondermijnt, doordat efficiëntiewinst botst met het uurtje-factuurtje. Dit onderzoek voegt daar de klantkant aan toe. Het is niet alleen dat de adviseur het werk sneller kan doen, het is dat de klant de eerste, makkelijke laag advies al zelf bij een chatbot heeft gehaald voordat hij überhaupt aanklopt.

De cijfers zijn Brits, maar de onderliggende dynamiek kent geen grens. Een Nederlandse ondernemer die een btw-vraag of een liquiditeitsbeslissing heeft, stelt die vraag vanavond aan een AI, niet morgen aan zijn accountant. En dezelfde technologie zorgt ervoor dat elk MKB-bedrijf in principe toegang krijgt tot CFO-achtige analyse, mits de financiële basis op orde is. De makkelijke, gestandaardiseerde vraag wordt geautomatiseerd; het oordeel, de context en de verantwoordelijkheid blijven mensenwerk.

De waarschuwing in de data is even duidelijk als de kans. Dat 91 procent overweegt te wisselen en maar 33 procent zijn accountant een echte partner noemt, betekent dat klanten ontevreden zijn over reactief, compliancegericht werk, niet over advies op zich. Dat 92 procent meer wil betalen voor passender advies, laat zien dat de bereidheid om te betalen niet weg is. Hij verhuist alleen naar wie proactief meedenkt.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf

Werk je in advies, fiscaal of financieel, dan is de boodschap niet "AI neemt je werk over" maar "de eerste vraag komt nu bij een tool terecht, niet bij jou". Je waarde verschuift naar wat de chatbot niet kan: de klant kennen, het oordeel dragen, vooruitkijken en aansprakelijk zijn voor het advies. Het routinematige, gestandaardiseerde deel automatiseer je beter zelf dan dat je het aan de chatbot van je klant overlaat.

Ben je ondernemer, dan is het verstandig om AI te gebruiken als wat het is: een snelle eerste laag voor algemene vragen, geen vervanging voor iemand die jouw cijfers, je sector en de fiscale fijne kneepjes kent. AI dat een aftrekpost verkeerd inschat of een regel mist, kost je later meer dan het bespaarde.

De nuchtere conclusie: de markt voor financieel advies krimpt niet, hij herverdeelt zich. Wie de standaardvragen automatiseert en de menselijke uren reserveert voor echt oordeel en proactief meedenken, wint. Wie blijft factureren voor werk dat een gratis chatbot ook doet, voelt die 91 procent vroeg of laat aan de deur.