Carrefour bevestigt cyberaanval op koeling, Zweden meldt storing

Carrefour bevestigt een cyberaanval op koelinstallaties in vijftien van zijn 700 Belgische winkels; Delhaize en Spar melden vergelijkbare problemen, terwijl ook Zweedse supermarkten storingen melden.

De storing begint in operationele technologie: software die temperatuur en ontdooicycli van fysieke installaties regelt. Bij supermarkten en voedselbedrijven kan een instelling op afstand daardoor voorraad beschadigen en verkoop van verse of diepvriesproducten raken, ook als andere digitale diensten blijven werken. De continuïteitsvraag gaat daardoor ook over koelapparatuur, onderhoudspartijen en hun beheerverbindingen.

De schade verschilt per winkelgroep

De meldingen begonnen in de nacht van zondag op maandag. Delhaize zei dat een IT-incident de koeling van een veertigtal Belgische winkels verstoorde. Het concern vertelde de NOS dat ook vestigingen in Luxemburg zijn geraakt, maar noemde daar geen aantal voor. Carrefour omschreef de hinder als beperkt. Vooral enkele diepvriezers waren geraakt. Alle winkels bleven open en de producten waren beschikbaar.

Colruyt Group bevestigde problemen bij ongeveer vijf zelfstandig uitgebaatte Spar-superettes. De eigen Colruyt- en Okay-winkels bleven buiten schot. Ook slagerijgroep De Laet & Van Haver zag instellingen van koelinstallaties rond 03.00 uur van buitenaf veranderen. De medewerkers zetten het systeem stil voordat de temperatuur verder opliep, waardoor een deel van de voorraad behouden bleef. De verschillende meldingen leveren nog geen volledig overzicht van getroffen locaties op.

Sabcobel koppelt België aan Frankrijk

VRT meldt dat Sabcobel-CEO Stephan Moelans het Belgische ontdooimechanisme gelijkstelt aan dat in Frankrijk; een uitbater in Hoepertingen schatte de weggegooide voorraad op minstens 60.000 euro. Dat is een raming voor één winkel, geen totaalbedrag voor de incidenten. Sabcobel zette vanaf 01.00 uur technici in en kende een twintigtal getroffen installaties binnen de honderden die het in België beheert; volgens Moelans volstaat een software-update niet en moeten installaties fysiek worden aangepast. Die telling dekt Sabcobels eigen klantenbestand, niet de landelijke omvang. Moelans zei ook dat de meeste klanten sinds de Franse aanval op beheer via een beveiligde verbinding zijn overgestapt; hij maakte niet bekend of de getroffen installaties daar al onder vielen.

In de nacht van 11 op 12 oktober raakten de koelinstallaties van honderden Franse winkels ontregeld; Intermarché en Coopérative U moesten verse en diepvriesproducten afvoeren. De Franse supermarkten die toen voorraad verloren door verstoorde koelbesturing laten zien dat dezelfde instelling ook buiten België tot productschade leidt. Sekoia noemde op 13 oktober Spanje, Portugal, Polen, Duitsland en België zonder locaties of aantallen per land te bevestigen. De incidenten van 2 november bevestigen die oudere landenlijst niet: het gaat om nieuwe meldingen van een andere datum. Een overeenkomst in mechanisme bewijst evenmin dat dezelfde aanvallers achter beide gebeurtenissen zitten.

De eerdere waarschuwing noemt systemen, niet de ingang

Op 13 oktober waarschuwde het Belgische CCB na de Franse incidenten dat beheerinterfaces van vier productfamilies leken vanaf het publieke internet bereikbaar: Copeland xweb, Danfoss AK-SC, Danfoss AK-SM en Dixell xweb. De waarschuwing noemt geen exacte modellen of softwareversies en stelt niet vast dat internettoegang de aanvalsvector was. De CCB-waarschuwing over deze vier families koelregelaars geeft dus context voor het Franse incident, geen bewijs dat dezelfde apparatuur in België of Zweden is gebruikt.

Het CCB adviseerde publieke toegang te verwijderen, beheer via een beveiligd netwerk of VPN te laten lopen, firmware en wachtwoorden te controleren en ook de ontdooiconfiguratie na te lopen. Het vroeg organisaties bovendien hun afspraken met de koeltechnische dienstverlener en verzekeraar te controleren voordat ze dataverbindingen afsluiten. Die voorwaarden tellen mee bij incidentrespons: een verbinding blokkeren kan ook het beheer op afstand door de leverancier onderbreken.

Die aanbeveling komt van een koelinstallateur die zelf systemen beheert. Zijn kennis geeft zicht op zijn klantenbestand, maar geen onafhankelijke inventaris van alle merken, modellen of toegangsroutes die bij deze meldingen betrokken zijn. Geen van de openbare berichten noemt een kwetsbaarheidsnummer, gebruikte account of concrete ingang.

De Zweedse storing is nog niet gelijkgesteld

In Zweden meldden ICA en Coop problemen met koelingen en vriezers. Een ICA-filiaal schreef op sociale media dat zijn systemen waren gehackt en dat een temperatuur van 50 graden was ingesteld. De keten kan niet bevestigen dat er een hack was en zegt dat getroffen winkels niet aan het centrale ICA-netwerk waren gekoppeld. Coop meldde problemen bij zes winkels. ICA onderzoekt de omvang; de beschikbare informatie maakt niet duidelijk welk systeem bij de Zweedse locaties de temperatuur regelde.

Sabcobels bevestiging geldt voor Belgische installaties, niet voor Zweden. Ook de meldingen uit Luxemburg hebben nog geen openbaar aantal of technische beschrijving. De bronnen tonen daarmee een fysieke bedrijfsverstoring op meerdere plaatsen, maar niet één vastgestelde Europese aanvalsketen.

Voor Nederlandse retailers en voedselbedrijven ligt de gemeenschappelijke factor bij de digitale bediening van fysieke koeling. Een temperatuuralarm, een lokale noodprocedure en zicht op wie kan inloggen bepalen hoe snel een winkel voorraad kan beschermen. De Belgische en Franse meldingen delen volgens Sabcobel een mechanisme, maar de Zweedse storing is niet technisch op dezelfde manier verklaard. Zonder apparaatversies, toegangslogs en incidentrapporten blijft een overeenkomst in gevolgen een aanwijzing, geen bewijs voor één Europese campagne.