Alisina NawabiHet Belgische federaal parket verdenkt een oud-onderzoeksleider van chipfabrikant BelGaN in Oudenaarde van spionage voor China en van het doorsluizen van bedrijfsgeheimen naar een Chinees bedrijf, bevestigt het parket aan RTBF en De Standaard.
De verdenking gaat niet over een lek aan de grens, maar over iemand met legitieme toegang binnen het bedrijf. Het onderzoek zou volgens het parket kunnen aantonen dat gespecialiseerde intellectuele eigendom over de productie van galliumnitride-chips onrechtmatig naar het buitenland is overgebracht. Voor een Nederlands technologiebedrijf verschuift daarmee de vraag. De overnametoets kijkt naar wie er binnenkomt. Dit dossier gaat over wat een sleutelfiguur daarna nog kan meenemen.
Wat het parket onderzoekt
De verdachte is H.L., een 52-jarige man uit Leuven met de Belgische en de Chinese nationaliteit, geboren in Peking. Hij werd op 10 mei opgepakt op Brussels Airport toen hij aan boord wilde gaan van een vlucht naar China, en zit sinds dat voorjaar in voorlopige hechtenis. Het federaal parket, in België bevoegd voor spionage, bevestigde de aanhouding nadat RTBF en De Standaard de zaak naar buiten brachten.
Het onderzoek draait om spionage, deelname aan een criminele organisatie en het onrechtmatig meedelen van bedrijfsgeheimen. Daar komen volgens de tenlastelegging ook misbruik van vennootschapsgoederen en faillissementsmisdrijven bij. De federale gerechtelijke politie van Oost-Vlaanderen voerde onder leiding van een onderzoeksrechter huiszoekingen en inbeslagnames uit; computerdragers en communicatie worden nog geanalyseerd. Een tweede verdachte wordt nog gezocht: Alan Zhen Zhou, algemeen directeur van BelGaN van 2022 tot 2024.
Van BelGaN naar GaNkool
BelGaN is de opvolger van Mietec, ooit een boegbeeld van de Vlaamse chipindustrie. In februari 2022 kocht een consortium van in Hongkong geregistreerde investeerders de fabriek in Oudenaarde. Zhou werd algemeen directeur en sprak toen over de kans van zijn leven om een GaN-Valley in Europa te beginnen. Een paar maanden later ontstond GaNkool, een onderneming met identieke activiteiten in de Chinese provincie Fujian.
Op zijn professionele profiel staat H.L. sinds augustus 2022 als wetenschappelijk specialist bij BelGaN, zonder enige Chinese functie. Een officiële mededeling van de Fuzhou New Area uit maart 2023 presenteert hem wel als technisch directeur van GaNkool, als hoofdspreker naast Zhou op een colloquium over derde-generatiehalfgeleiders. In juli 2024 ging BelGaN failliet en verloren ruim 400 mensen hun baan. De website van GaNkool noemt het failliete BelGaN nog altijd een van zijn partners.
Galliumnitride is de technologie waar het om draait. Deze halfgeleider maakt compactere en efficiëntere componenten mogelijk voor elektrische auto's, telefoonladers, zonne-installaties en datacenters, en wordt ook in de ruimtevaart en de defensie-industrie gebruikt.
De verdediging betwist de kwalificatie
H.L. betwist de feiten en geldt als onschuldig zolang het onderzoek loopt. Zijn advocaat Dimitri de Beco kreeg bij de onderzoeksgerechten gelijk over de kwalificatie: zijn cliënt blijft aangehouden, maar niet langer wegens spionage. Zelfs als de feiten vaststaan zou het volgens hem gaan om diefstal van fabrieksgeheimen, een zaak van economisch recht en niet van staatsveiligheid.
Waarom dit een bestuursvraag is
De Belgische Staatsveiligheid signaleerde de mogelijk strafbare feiten en gaf ze door aan het parket. In haar jaarverslag beschrijft die dienst het patroon: Chinese bedrijven investeren in ondernemingen met veelbelovende technologie om er toegang toe te krijgen en vervolgens in China een spiegelbedrijf op te zetten dat diezelfde technologie produceert. Het federaal parket telde vorig jaar ongeveer vijftien spionagedossiers, en dat aantal loopt op.
In Nederland ligt de eerste zeef bij de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames. Het Bureau Toetsing Investeringen ontving in 2025 78 meldingen, rondde er 76 af en gaf 66 onvoorwaardelijke goedkeuringen, zonder een enkel verbod of een voorwaardelijke goedkeuring, bij een gemiddelde doorlooptijd van 37 dagen. Die toets beoordeelt het moment van de transactie. De constructie die het Belgische parket vermoedt, speelt zich af in de jaren daarna, binnen de muren, via iemand die er hoort te zijn.
Dat grensvlak kent de AIVD ook. In zijn jaarverslag over 2025 wijst de dienst erop dat Chinese onderzoekers met wie westerse instellingen samenwerken onder druk gezet kunnen worden om opgedane technologische kennis te delen.
Daarmee verschuift het zwaartepunt van kennisveiligheid. Exportcontrole en investeringstoetsing regelen wie er aan de voordeur staat, maar dit dossier gaat over wat er jarenlang binnen zit, in een sector die in Nederland goed is voor 45,6 miljard euro omzet en ruim 43 duizend banen. Zolang het onderzoek loopt is er geen veroordeling. De vraag die het dossier nu al op de bestuurstafel legt is een andere: welke sleutelpersoon heeft toegang tot welke kennis, wie ziet wat daarmee gebeurt, en wat verdwijnt er mee op de dag dat iemand vertrekt.
Veelgestelde vragen
Je kennis in eigen huis
Bij een verhaal over weglekkende bedrijfskennis komt het aan op waar je data staat en wie erbij kan. Ik denk daarin met je mee, ontwerp de inrichting en bouw hem ook, self-hosted waar dat kan.
Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.
