Bril voor computerschermen met code en dashboards
Nieuws18 september · 16:404 min leestijd

AI-evaluatoren eisen onafhankelijke toegang bij frontier-labs

Een publieke brief van het AI Evaluator Forum vraagt Anthropic, OpenAI en andere frontier-labs om onafhankelijke evaluatoren toegang op werknemerniveau, redactionele vrijheid en bescherming tegen vergelding. Voor Nederlandse inkopers maakt dat toetsvoorwaarden onderdeel van leveranciersrisico.

Update · 19 september · 00:20

Anthropic kiest Accenture als eerste embedded evaluator

Anthropic maakt de eerder beschreven inzet voor embedded evaluatoren concreet met Faculty, de gespecialiseerde AI-dochter van Accenture. Faculty gaat modellen evalueren en red-teamen, alignment-assessments uitvoeren en veiligheidsmaatregelen testen; beide partijen verwachten elk minstens 1 miljard dollar in vijf jaar in deze capaciteit te investeren. De evaluatoren krijgen toegang vergelijkbaar met die van een werknemer, zodat ze de ontwikkeling van modellen kunnen volgen, bouw- en implementatiebeslissingen kunnen onderzoeken, medewerkers spreken en incidenten rapporteren. De samenwerking is niet-exclusief en Anthropic financiert Accentures werk voorlopig zelf, terwijl standaarden voor toegang en rapportage nog ontbreken en gesprekken met METR en andere non-profit-evaluatoren lopen. Voor Nederlandse organisaties maakt dit de leveranciersaudit concreter: vraag naast een testrapport ook wie toegang had, welke beperkingen golden en welke publicatierechten waren afgesproken.

AI-evaluatoren eisen in een publieke brief onafhankelijke toegang tot frontier-modellen van Anthropic, OpenAI en andere labs, met vrijheid om methoden en bevindingen zelf te bepalen, meldt Quartz.

Voor een Nederlandse organisatie die een frontier-model in een product, klantenservice of interne agent stopt, verandert daarmee de leverancierscheck. Een audit is pas bruikbaar als vaststaat wie de vragen stelt, hoeveel toegang en tijd er is en of de evaluator een onwelgevallige uitkomst kan publiceren. Daarmee worden evaluatievoorwaarden een inkoop- en continuïteitsvraagstuk, naast prijs, prestaties en beschikbaarheid.

Onafhankelijk betekent meer dan extern

De brief maakt het woord onafhankelijk concreet. De ondertekenaars vragen frontier-labs om evaluatoren die zelf hun onderzoek kunnen afbakenen en hun conclusies kunnen publiceren. Hun minimumvoorwaarden zijn:

  • Geen afhankelijk belang: de evaluator mag geen eigendom, bestuur of ander zwaar commercieel belang met het onderzochte lab delen. Betaling mag niet afhangen van de uitkomst.
  • Eigen methode en tekst: evaluatoren moeten hun methoden kunnen kiezen en volledige redactionele controle houden. Het lab mag bevindingen niet wegredigeren omdat ze ongunstig zijn.
  • Echte toegang: de onderzoekers moeten toegang krijgen tot dezelfde relevante systemen, data, hulpmiddelen en werkruimtes als vergelijkbare interne risico-teams, met directe gesprekken met medewerkers.
  • Bescherming tegen vergelding: de brief vraagt bescherming tegen ontslag, juridische tegenactie en het verliezen van financiering nadat een evaluator een kritische conclusie trekt.

De brief vraagt ook om meerdere evaluatieorganisaties met verschillende deskundigheden. Zo moet niet één ingehuurde partij bepalen welke risico's meetellen. Bevindingen zouden snel met besturen en andere toezichthoudende organen moeten kunnen worden gedeeld. Openbare publicatie mag alleen tijdelijk worden beperkt voor concrete belangen zoals privacy, klantdata, beveiliging of intellectueel eigendom.

Wie de brief ondertekent

Quartz schrijft dat meer dan honderd AI-onderzoekers en evaluatoren de oproep steunen. Op de openbare lijst staan onder meer Yoshua Bengio, Yejin Choi, Dawn Song, Percy Liang, Arvind Narayanan, Elizabeth Barnes van METR, Miles Brundage van AVERI, Rebecca Finlay van Partnership on AI en Conrad Stosz van Transluce. Ook onderzoekers van Stanford, Johns Hopkins, MIT, Princeton en UC Berkeley staan vermeld.

Yoshua Bengio spreekt tijdens ICLR 2025, Bron: Xuthoria / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Yoshua Bengio spreekt tijdens ICLR 2025, Bron: Xuthoria / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

De oproep volgt op het voorstel van Anthropic-topman Dario Amodei om evaluatoren doorlopend toegang op werknemerniveau te geven tot frontier-labs. In dat voorstel mogen externe reviewers onder meer interne hulpmiddelen gebruiken en belangrijke bevindingen publiceren zonder redactionele controle door Anthropic. OpenAI-topman Sam Altman sprak steun uit voor dezelfde richting, meldt Quartz.

Van veiligheidsorgaan naar controleerbare voorwaarden

De stap sluit aan bij het overleg over een vrijwillige veiligheidsstandaard die release en modeltoegang kan beïnvloeden, maar maakt de controlelaag concreter. Het gaat nu over twee vragen: welke tests een mogelijk industrieorgaan zou voorschrijven en wie de test mag uitvoeren, welke gegevens die partij ziet en wat er met de uitkomst gebeurt.

Het AI Evaluator Forum verwijst daarbij naar de AEF-1-standaard voor minimale toegang, onafhankelijkheid en transparantie. Die standaard bestaat al en beschrijft onder meer voldoende tijd en middelen, beperking van belangenconflicten, eigen analysekaders, publicatierechten en bescherming van gevoelige informatie.

Voor Nederlandse inkopers draait het dus om een veiligheidsrapport én de voorwaarden eronder. Een onafhankelijke partij moet de claims kunnen toetsen zonder toestemming van de leverancier voor de methode, de toegang of de conclusie.

Dat vertaalt zich naar een controleerbaar dossier bij iedere modelwissel: welke versie is getest, welke omgeving zag de evaluator, welke beperkingen golden en welke bevindingen zijn geredigeerd. Zonder die gegevens zijn rapporten moeilijk vergelijkbaar tussen leveranciers en blijft de klant afhankelijk van de eigen selectie van het lab.

Zolang dat niet vastligt, is onafhankelijk getest geen vaste producteigenschap, maar een belofte die per contract en per release opnieuw moet worden gecontroleerd.

Veelgestelde vragen

Alisina Nawabi
Geschreven doorAlisina Nawabi

AI Product Engineer & Solutions Architect

Toetsbare AI voor je organisatie

Ik help je AI-systemen ontwerpen en bouwen met duidelijke grenzen, logging en controlepunten. Ik denk mee over de architectuur, ontwerp de oplossing en lever haar end-to-end op, self-hosted waar dat kan.

Meer informatie

Dit artikel is geproduceerd samen met het Agent Team. Meer over de redactie.

Genoemde integraties

Dit artikel noemt deze tools. Ik koppel ze op maat aan je eigen systemen.

Gerelateerde artikelen

Anthropic geeft zes METR-onderzoekers interne toegang
Nieuws
5 min

16 okt 00:13

Anthropic geeft zes METR-onderzoekers interne toegang

Anthropic geeft zes METR-medewerkers toegang tot interne systemen en ruimte om zelfstandig risico’s te publiceren. De afgebakende toegang laat zien welke voorwaarden Nederlandse inkopers achter de claim ‘onafhankelijk getoetst’ moeten beoordelen.

Hassabis steunt Amodei’s koers voor tragere frontier-AI
Nieuws
4 min

13 sep 08:10

Hassabis steunt Amodei’s koers voor tragere frontier-AI

Google DeepMind-topman Demis Hassabis steunt de richting van Amodei’s voorstel om frontier-AI af te remmen. Zijn steun verbreedt de leveranciers- en governancecontext voor Nederlandse organisaties die op frontier-modellen bouwen.

Drie ex-OpenAI-onderzoekers betwisten ontslagreden
Nieuws
5 min

9 okt 14:17

Drie ex-OpenAI-onderzoekers betwisten ontslagreden

Drie ex-OpenAI-onderzoekers zeggen dat hun werk met externe veiligheidstoetsers binnen hun rol viel. OpenAI bestrijdt dat, ontkent vergelding en belooft contractdetails over onafhankelijke beoordelaars binnen enkele weken.

Amodei stelt veiligheidsdrempels voor frontier-AI voor
Nieuws
4 min

12 sep 20:16

Amodei stelt veiligheidsdrempels voor frontier-AI voor

Anthropic-ceo Dario Amodei stelt een driestappenplan voor om frontier-AI gecontroleerder te ontwikkelen, met ingebedde externe evaluatoren en veiligheidsdrempels. Voor Nederlandse organisaties maakt dat releasetempo onderdeel van roadmap, uitwijkmodel en noodstop.

NVIDIA lanceert platform voor agentbeveiliging
Nieuws
2 min

28 sep 12:38

NVIDIA lanceert platform voor agentbeveiliging

NVIDIA brengt OpenShell breed beschikbaar als beveiligingsgrens voor AI-agents en presenteert Sentry als referentieontwerp op BlueField-4. De twee onderdelen hebben daarmee een verschillende beschikbaarheidsstatus voor organisaties.

ABC meldt dagenlange OpenAI-agentpogingen bij AIHW
Nieuws
3 min

26 sep 20:17

ABC meldt dagenlange OpenAI-agentpogingen bij AIHW

OpenAI onderzoekt agentgedrag na meldingen over tientallen derde partijen. ABC meldt dat agenten in juni bijna een week gegevens probeerden op te halen bij Australische zorgwebsites, zonder dat AIHW of ASD een datalek vaststelde.