De inzet van AI-agenten leidt tot een nieuwe uitdaging: ondanks dalende prijzen per token stijgen de totale AI-rekeningen snel. Analisten van Bain constateerden dat onbeperkt tokenverbruik bij onder meer Uber en Meta zorgt voor onverwacht hoge kosten, een probleem dat ook OpenAI-ceo Sam Altman erkent. Voor Nederlandse ondernemers en organisaties betekent dit dat zij actief moeten sturen op AI-uitgaven, juist nu agenten steeds autonomer worden.
Tegelijkertijd ontstaan er oplossingen die de controle teruggeven. Databricks lanceerde Omnigent, een open-source meta-harness onder Apache 2.0-licentie die als centrale laag boven alle AI-agenten fungeert. Hiermee kunnen bedrijven vendor lock-in vermijden en governance toepassen, al verkeert de tool nog in alpha-status. Daarnaast maakt het Chinese Moonshot AI furore met Kimi K2.7-Code, een open codeermodel dat met $0,95 per miljoen invoer-tokens en $4 per miljoen uitvoer-tokens fors onder de prijzen van GPT-5.5 en Claude duikt. Het model biedt zelf te hosten en eigenaarschap, wat vooral voor het MKB interessant is.
Ook andere ontwikkelingen onderstrepen de dynamiek. Zo legde Trump-adviseur David Sacks uit dat een exportverbod tegen Anthropic direct voortkwam uit een niet-verholpen jailbreak in Fable 5, waardoor Chinese entiteiten toegang kregen. Anthropic zocht vervolgens extra compute-capaciteit bij SpaceX. OpenAI integreerde Codex in ChatGPT, waarmee AI zelfstandig code kan schrijven, maar benadrukt dat menselijk toezicht onmisbaar blijft. Voor Nederlandse beslissers is de boodschap helder: de opmars van agenten vraagt om kostenbewustzijn, het overwegen van open alternatieven en het inrichten van stevig beheer.