CBAM importvrijgave: van CN-code naar certificaten

Je staalzending staat klaar bij de grens. De douane vraagt niet om je toekomstige CBAM-certificaten, maar om de juiste CBAM-verantwoordelijke en diens rekeningnummer. Als je pas na vrijgave ontdekt dat de CN-code, oorsprong of leveranciersdata niet kloppen, is de fout al duur.

CBAM is vanaf 2026 daarom eerst een importvrijgavepoort en daarna een emissie- en certificatenproces. Deze gids bouwt die keten voor de importeur of compliance-eigenaar: van CN-code en bronhouder naar autorisatie, douaneaangifte, uitzonderingsqueue en een menselijk vrijgavebesluit.

Wat je nodig hebt voor een CBAM-vrijgave

CBAM-importvrijgave is een controleerbare keten waarin een douaneregel, productidentiteit, oorsprong, leveranciersinstallatie, ingebedde emissies, autorisatie en vrijgavebesluit aan dezelfde import zijn gekoppeld. De douane controleert de formele grenspoort. Je eigen proces bewaakt daarna of bewijs, geldigheid en financiële gevolgen compleet genoeg zijn voor de volgende stap.

Begin met het juiste mentale model. De definitieve CBAM-periode is op 1 januari 2026 begonnen. Voor de meeste CBAM-goederen geldt een enkele massadrempel van meer dan 50 ton per importeur per kalenderjaar. Voor waterstof en elektriciteit geldt die drempel niet. De Europese Commissie noemt cement, ijzer en staal, aluminium, meststoffen, elektriciteit en waterstof als de zes sectoren, met precursoren en bepaalde verdere producten in de relevante lijst.

De Commissie beschrijft de definitieve CBAM-regels als een autorisatie-, aangifte- en certificatenstelsel vanaf 1 januari 2026. De NEa begrenst de formele toelatingspoort: zonder geldige toelating van de importeur of een toegelaten indirecte vertegenwoordiger worden goederen niet vrijgegeven wanneer toelating vereist is, boven 50 ton CBAM-goederen per importeur per kalenderjaar, of bij waterstof en elektriciteit ongeacht de massa. Bij maximaal 50 ton van andere CBAM-goederen kan not_required gelden; dan bestaat geen toelatings- of aangifteplicht, maar je interne scope- en oorsprongcontrole blijft nodig.

De startset

Leg voor één importstroom de volgende gegevens klaar:

• Douane-identiteit: EORI-nummer van de importeur, aangever, vertegenwoordigingstype, niet-preferentiële oorsprong, invoerregeling en geplande datum van in het vrije verkeer brengen.
• Productidentiteit: artikelnummer, omschrijving, nettogewicht, land van productie, leverancier, installatie en de 8-cijferige CN-code uit de douaneaangifte.
• CBAM-scope: sector, CN-code uit Annex I, status in_scope, out_of_scope of review, reden, bronversie en datum van de volgende controle.
• Leveranciersdata: installatie-ID, productieproces, periode, directe en waar relevant indirecte emissies, precursoren, meetmethode, eenheid, bronhouder en bewijsversie.
• Bewijs: leveranciersverklaring, emissierapport, verificatierapport van een geaccrediteerde verificateur, betaalde koolstofprijs in het land van oorsprong en documenten die een aftrek ondersteunen.
• Autorisatie: aanvraagstatus, CBAM-rekeningnummer, verantwoordelijke aangever, startdatum, vervaldatum van een tijdelijke status en een controle of de aangiftepartij hetzelfde EORI gebruikt.
• Besluit: blocked, pending_review, released of withdrawn, inclusief eigenaar, tijdstip, gebruikte bronversies, reden en eventueel de gekoppelde douaneaangifte.

Controleer de CN-code niet op een productnaam of een leveranciersfactuur. De Combined Nomenclature van de Commissie bepaalt de 8-cijferige CN-code die in de EU-douaneaangifte wordt gebruikt. De CN-code uit die aangifte bepaalt vervolgens of het product onder CBAM valt. Gebruik bij twijfel het tariefsysteem van de Nederlandse Douane of vraag een formele classificatiebeoordeling aan.

Accounts en rollen

In Nederland loopt de toelating via het nieuwe CBAM-register. Voor toegang noemt de NEa eHerkenning op minimaal EH3. In het Europese register is EU Login met twee-factor-authenticatie nodig. De CBAM Registry-pagina van de Commissie beschrijft de Authorisation Management Module, de emissiemodule voor installaties buiten de EU en de controlemodule voor goederen, emissies en certificaten. Dit zijn echte afzonderlijke modules. Een leveranciersportaal of een spreadsheet vervangt het register niet.

Wijs minimaal deze rollen toe:

• Classificatie-eigenaar: beslist over CN-code, oorsprong en CBAM-scope.
• Leveranciersbeheer: vraagt ontbrekende emissie- en bewijsdata op en bewaakt deadlines.
• Data-eigenaar: beheert eenheden, bronhiërarchie, versies en de koppeling tussen importregel en installatie.
• Compliance of kwaliteit: beoordeelt emissiemethode, verificatie, koolstofprijs en uitzonderingen.
• Douane-eigenaar: zorgt dat het juiste CBAM-rekeningnummer in de aangifte terechtkomt.
• Vrijgever: sluit de uitzondering of blokkeert de importstroom. Deze rol mag niet automatisch dezelfde zijn als de persoon die een bestand uploadt.

De Europese Commissie publiceerde op 14 augustus 2026 aparte definitieve richtlijnen voor importeurs, installatie-exploitanten en emissieberekening. Bewaar in je proces de versie van de richtlijn en de datum waarop je haar hebt gecontroleerd. De richtlijnen zijn uitleg, geen vervanging van de verordening.

Concrete stappen: van CN-code naar vrijgavebesluit

De CBAM-route begint niet bij CO₂. Ze begint bij de importregel voor de voorgenomen douaneaangifte: daarin leg je productidentiteit, CN-code, oorsprong, hoeveelheid en importeur vast vóór een mens het dossier vrijgeeft. Daarna koppel je autorisatie, leveranciersdata en bewijs aan dezelfde sleutel. De controleerbare uitkomst is een importregel waarvan iemand kan uitleggen waarom die door mag, nog wacht of moet worden geblokkeerd.

1. Maak de importregel aan vóór de douaneaangifte

Maak een intern import_case_id aan zodra een order, transportopdracht of leveranciersfactuur CBAM kan raken. Koppel ordernummer, zending, container of vrachtbrief, leverancier, artikel, verwachte hoeveelheid en datum van vrij verkeer. Gebruik niet het toekomstige CBAM-certificaatnummer als primaire sleutel. Dat certificaat komt pas later in de jaarlijkse afwikkeling.

Leg ook de marktrol vast. Bij een importeur die in de EU is gevestigd ligt de CBAM-verantwoordelijkheid in beginsel bij de importeur. Bij een importeur buiten de EU ligt die verantwoordelijkheid bij de indirecte douanevertegenwoordiger. Een directe vertegenwoordiger neemt de CBAM-verantwoordelijkheid niet over. Leg die keuze vast vóór iemand de aangifte indient.

Controleerbare uitkomst: één importregel heeft één verantwoordelijke CBAM-aangever en één verwachte datum waarop de goederen in het vrije verkeer komen.

2. Controleer CN-code, oorsprong en drempel samen

Gebruik de 8-cijferige CN-code uit je douaneclassificatie en toets die tegen de actuele CBAM-lijst. Een product dat staal bevat valt niet automatisch onder CBAM. Alleen de CN-code in de officiële lijst telt. Omgekeerd kan een product met een onopvallende handelsnaam wel onder een opgenomen code vallen.

Controleer daarna de niet-preferentiële oorsprong. Goederen die volledig in de EU zijn geproduceerd vallen niet onder CBAM. De huidige uitzondering geldt voor goederen uit IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland, plus enkele genoemde gebieden. Bij actieve veredeling en passieve veredeling moet je de douaneprocedure apart beoordelen. De NEa beschrijft deze oorsprongsexcepties, procedures en de massa-eis voor importeurs.

Tel voor de drempel het nettogewicht van alle relevante CBAM-goederen per importeur en kalenderjaar op. De grens is niet 50 ton per product, per CN-code, per zending of per douane-expediteur. Zodra de importeur boven 50 ton komt, geldt de verplichting voor de volledige invoer in dat kalenderjaar. Er is dus geen vrijgestelde eerste 50 ton.

Maak deze telling een vaste datastroom uit je douaneaangiften. Laat een handmatige spreadsheet alleen als tijdelijke controle dienen. Een aparte CBAM-teller per expediteur geeft een vals groen resultaat.

Controleerbare uitkomst: scope_status, origin_status, annual_mass_to_date, threshold_status en threshold_owner zijn gevuld en gebaseerd op dezelfde importeur.

3. Zet de autorisatiepoort vóór vrijgave

Heeft de importeur meer dan 50 ton relevante goederen op jaarbasis, vraag dan de status van toegelaten CBAM-aangever aan vóór de import. In Nederland loopt dat via het Europese register en de route van de NEa. De douane controleert bij de invoeraangifte of de importeur of indirecte vertegenwoordiger toegelaten is. Na goedkeuring krijg je een CBAM-rekeningnummer dat in de douaneaangifte wordt opgenomen.

De NEa legt uit dat een niet-toegelaten partij geen vrijgave voor het vrije verkeer krijgt en dat een aanvraag uiterlijk vóór de import moet zijn ingediend. De tijdelijke overgang voor aanvragen die uiterlijk 31 maart 2026 zijn ingediend, is geen algemene uitsteloptie voor nieuwe importeurs. Als zo’n aanvraag wordt afgewezen, kan alsnog een boete volgen.

Modelleer de autorisatie als een poort met vier uitkomsten:

1. authorised: rekeningnummer is geldig voor de importeur of verantwoordelijke vertegenwoordiger.
2. application_pending_eligible: alleen als de aanvraag tijdig is ingediend en de tijdelijke regels werkelijk op deze import van toepassing zijn.
3. not_required: de importeur blijft onder 50 ton en importeert geen waterstof of elektriciteit.
4. blocked: geen geldige toelating, verkeerde aangever, onduidelijke vertegenwoordiging of verkeerde rekening.

Een import onder 50 ton krijgt nog steeds een scope- en oorsprongcontrole. De drempel haalt alleen de toelatings- en aangifteplicht weg als je eronder blijft. Het is geen vrijbrief om CN-codes of leveranciersdata niet te registreren.

Controleerbare uitkomst: vóór het indienen van de aangifte staat vast wie de CBAM-aangever is, welk rekeningnummer wordt gebruikt en op welke regel de beslissing rust.

4. Vraag leveranciersdata op met een versieerbaar sjabloon

Vraag geen losse PDF met de tekst “carbon footprint”. Vraag per installatie en productiebatch om een vast gegevensrecord. Leg minimaal vast:

Actual emissions mag je in de definitieve periode alleen gebruiken wanneer de gegevens volgens de CBAM-regels zijn geverifieerd. De installatie-exploitant buiten de EU kan zijn installatie en emissierapport in de O3CI-module van het CBAM-register delen. De importeur zoekt die data vervolgens terug met het EORI van de aangever. Als de leverancier niet meewerkt of de verificatie niet op tijd rond is, mag je voor de aangifte de officiële standaardwaarden van de Commissie gebruiken. Dat is een berekeningsroute, geen toestemming om een eigen gemiddelde te verzinnen.

De Commissie-richtlijn over de berekening van ingebedde emissies van 14 augustus 2026 behandelt onder meer precursoren, meetgrenzen, data-kwaliteit en het gebruik van standaardwaarden. De keuze tussen werkelijke en standaardwaarden moet als versie in je importdossier staan.

Controleerbare uitkomst: per importregel is er een installatie, emissieroute, periode, bronhouder, bewijsstatus en eigenaar voor ontbrekende data.

5. Normaliseer en koppel zonder data te overschrijven

Maak één canoniek importrecord. Laat SAP S/4HANA, Microsoft Dynamics 365 Finance, Odoo, je douanepakket en een leveranciersportaal niet rechtstreeks elkaars velden overschrijven. Elk systeem mag eigenaar zijn van een deel van de waarheid, maar één laag moet de relatie tussen import, product, CN-code, leverancier, installatie, bewijs en status bewaren.

Bewaar per waarde zowel de bronwaarde als de genormaliseerde waarde. Voorbeelden:

{
  "import_case_id": "IMP-2026-00481",
  "importer_eori": "eigen EORI uit je dossier",
  "cn_code": "8-cijferige code uit de douaneaangifte",
  "origin": "land van niet-preferentiële oorsprong",
  "quantity_kg": 60000,
  "scope_status": "in_scope",
  "authorisation_status": "authorised",
  "supplier_installation_id": "leveranciers-ID",
  "emissions_route": "actual_verified",
  "evidence_version": "rapport-ID en versie",
  "exception_status": "none",
  "release_status": "pending_review"
}

Gebruik geen lege waarde als betekenis. missing, not_applicable, pending_validation, expired en conflict zijn verschillende toestanden met verschillende acties. Een verlopen emissierapport moet een nieuwe leverancierstaak krijgen. Een conflict tussen factuur, paklijst en douanecode moet naar classificatie. Een niet-toepasselijke precursor moet een reden bevatten. Dezelfde scheiding tussen bron, bewijsversie, geldigheid, uitzonderingen en menselijke vrijgave zie je terug in een controleerbaar EUDR-zendingdossier met geolocatie en DDS-status.

Controleerbare uitkomst: een nieuwe leveranciersfile maakt een nieuwe versie of uitzondering aan en kan geen al vrijgegeven bronwaarde stilzwijgend vervangen.

6. Bouw de uitzonderingsqueue

Zet elk probleem dat een menselijke beslissing nodig heeft in één queue. Minimaal deze redenen horen erin:

• CN-code staat niet in de actuele CBAM-lijst of is niet op 8 cijfers bevestigd.
• Niet-preferentiële oorsprong ontbreekt of valt in een uitzonderingsland dat niet is gecontroleerd.
• Cumulatieve massa overschrijdt 50 ton, maar autorisatie of rekeningnummer ontbreekt.
• Leveranciersinstallatie is onbekend, de productieperiode past niet of de data horen bij een andere batch.
• Verificatie ontbreekt, is verlopen of de verificateur dekt de gerapporteerde periode niet.
• Precursoren zijn niet toegewezen of de eenheden kunnen niet worden gereproduceerd.
• Een koolstofprijs wordt geclaimd zonder bewijs van betaling en eventuele compensatie.
• De douaneaangifte bevat een andere hoeveelheid, oorsprong of CN-code dan het interne dossier.

Geef elk queue-item een eigenaar, uiterste datum, bronlink, versie en beslisactie. Geen antwoord van leverancier is geen besluit. De actie is dan bijvoorbeeld default_value_route, shipment_hold_internal, classification_review of legal_review.

7. Laat de mens vrijgeven vóór de douaneaangifte

De interne vrijgaveknop is in dit model een echte pre-importpoort. Dien geen douaneaangifte in zolang het dossier pending_review is. De vrijgever moet minimaal deze zeven vragen beantwoorden:

1. Klopt de importeur en is de CBAM-aangever uniek?
2. Klopt de 8-cijferige CN-code met de voorgenomen douaneaangifte?
3. Klopt de niet-preferentiële oorsprong en is een uitzondering uitgesloten of onderbouwd?
4. Is de jaarlijkse massa juist opgeteld per importeur?
5. Is een vereiste toelating of een geldige not_required-status aantoonbaar?
6. Is de emissieroute compleet, versieerbaar en reproduceerbaar, actual verified of de officiële default-value-route?
7. Zijn openstaande uitzonderingen beoordeeld en is het pre-importbesluit vastgelegd?

Pas na een released-besluit geef je het dossier door voor de douaneaangifte. In deze gids is dat een bewuste interne risicokeuze: ontbrekende leveranciersdata houden de import op pending_review totdat een mens de actual- of default-value-route heeft beoordeeld. De formele douanecontrole blijft daarnaast bestaan en controleert waar nodig de toelating en het CBAM-rekeningnummer; een interne released-status vervangt die wettelijke controle niet. Ook bij not_required sla je de vrijgavebeslissing op, maar je blokkeert niet op een CBAM-rekeningnummer dat volgens de NEa niet nodig is.

Valkuilen die je vrijgaveproces breken

Je telt per zending in plaats van per importeur

Wat er misgaat: vier expediteurs zien elk 18 ton en markeren hun deel als onder de grens. De importeur komt samen op 72 ton en heeft vanaf overschrijding een toelating en aangifteplicht.

Mitigatie: tel nettogewicht uit alle douaneaangiften per importeur, per kalenderjaar. Gebruik EORI als sleutel. Geef de eigenaar een waarschuwing ruim vóór 50 ton.

Je behandelt de CN-code als leveranciersdata

Wat er misgaat: een leverancier noemt “steel brackets”, terwijl de douaneclassificatie een andere 8-cijferige code oplevert. Je CBAM-scope wordt dan gebaseerd op vrije tekst.

Mitigatie: laat de douanecode uit het classificatieproces komen. Sla leverancierscode en interne artikelcode apart op. Een wijziging van CN-code opent automatisch een nieuwe scope-review.

Je denkt dat staal automatisch onder CBAM valt

Wat er misgaat: een product bevat staal, maar de CN-code staat niet in de officiële CBAM-lijst. Of je mist een opgenomen downstream product omdat de productnaam niet als “staal” klinkt.

Mitigatie: toets de exacte 8-cijferige code, niet de materiaalsamenstelling of marketingnaam. Bewaar de lijstversie en controledatum.

Je laat een standaardwaarde verdwijnen in een eigen gemiddelde

Wat er misgaat: drie leveranciers sturen onvergelijkbare CO₂-factoren. Iemand maakt er één gemiddelde van en kan later niet aantonen welke methodiek of productieperiode eronder lag.

Mitigatie: kies per importregel expliciet tussen actual_verified en de officiële default_value-route. Bewaar de waardeversie, bron en reden. Gebruik een leveranciersplatform alleen voor dataverzameling. De aangifte blijft in het CBAM-register jouw verantwoordelijkheid.

Je verwart vrijgave met certificaten

Wat er misgaat: een team wacht op certificaten vóór iedere container, terwijl de certificaten voor de import van 2026 pas vanaf februari 2027 worden verkocht. Of het team denkt dat een autorisatie automatisch bewijst dat de emissiedata kloppen.

Mitigatie: maak drie momenten expliciet. Controleer autorisatie en rekeningnummer waar vereist, laat daarna een mens het interne dossier vóór indiening vrijgeven, en voer de emissie-, bewijs- en certificaatadministratie vervolgens door voor de jaarlijkse aangifte.

Je vergeet de ingangsdatum van vrij verkeer

Wat er misgaat: de aankoopdatum of productiedatum bepaalt het CBAM-jaar in je ERP. De relevante datum is de plaatsing onder de regeling “in het vrije verkeer brengen”.

Mitigatie: neem de douanedatum over in het importrecord. Gebruik die datum voor de jaartelling, de aangifte en de prijsperiode van certificaten.

Je geeft een leverancier één gedeeld account

Wat er misgaat: een leverancier kan een bestand uploaden én jouw vrijgavebesluit wijzigen. Achteraf is onduidelijk wie de data heeft bevestigd.

Mitigatie: gebruik persoonlijke accounts, minimale rechten en een aparte vrijgeversrol. De Commissie vereist voor registergebruik EU Login met 2FA. Leg uploads, wijzigingen, reviews en vrijgaven vast in een audit trail.

Beslis-kader: welke CBAM-aanpak past bij jouw situatie?

De juiste route hangt minder af van je aantal importregels dan van de combinatie van volume, bronvariatie en foutkosten. Eén importeur met 20 stabiele imports uit één installatie kan met een beheerde spreadsheet werken. Een importeur met 60 ton verdeeld over tientallen leveranciers heeft een dataprobleem, ook als iedere individuele zending klein is.

Kies CBAM-register plus gecontroleerde spreadsheet als je onder 50 ton blijft, geen waterstof of elektriciteit importeert, één of twee leveranciers hebt en iedere regel door één compliance-eigenaar wordt nagekeken. De spreadsheet is dan een tijdelijke werklaag naast het officiële register, niet de juridische administratie.

Kies CBAM-register plus n8n-intake en uitzonderingsqueue als leveranciers periodiek CSV of PDF aanleveren, je ERP en douanepakket geen gedeelde status hebben en je vooral ontvangst, validatie, herinneringen en versiebeheer wilt automatiseren. Op 30 september 2026 beschreef de n8n-documentatie de Community Edition als gratis zelf te hosten; dezelfde peildatum geldt voor de genoemde beperkingen, waaronder geen projecten, omgevingen, sharing, SSO, Git-versiebeheer en externe secrets. Beheer, back-ups, monitoring en beveiliging zijn niet gratis. De huidige n8n Cloud Starter-prijs is €20 per maand bij jaarlijkse facturatie voor 2.500 workflow-uitvoeringen, gecontroleerd op 30 september 2026. Dat is een orkestratieprijs, geen CBAM-complianceprijs. De n8n-documentatie beschrijft deze Community Edition-beperkingen.

Kies maatwerk data-sync als meerdere ERP-, TMS-, QMS- of leveranciersbronnen samenkomen, de CN-code en oorsprong uit verschillende systemen komen, je installaties en precursoren op batchniveau moet koppelen of je per import een reproduceerbaar besluit nodig hebt. Je bouwt dan een workflow én een canoniek datamodel met bronhiërarchie, foutstatussen, autorisatiecontrole, audit trail en een eigenaar per uitzondering.

De keuzehulp geeft hetzelfde advies als het geschreven kader. Een automatisering die alleen bestanden verplaatst is te klein voor de laatste route. De kern is de data-eigenaarschap: wie mag een afwijking sluiten, wie bevestigt een bron en wie tekent voor vrijgave?

Uitgewerkt voorbeeld: 60 ton staal uit China

Dit is een rekenvoorbeeld met expliciete aannames, geen klantcase. De importeur heet Delta Components B.V., een fictieve, expliciet geanonimiseerde Nederlandse entiteit; het EORI-nummer publiceer ik niet. In het tweede kwartaal van 2026 importeert Delta 60.000 kg overige stalen bouten met kop uit China. De reproduceerbare classificatie is CN-code 73181595 (8 cijfers; “overige” binnen 7318 15), niet alleen heading 7318. De CBAM-scope komt uit Annex I van Verordening (EU) 2023/956, geconsolideerde versie CELEX 02023R0956-20251020, gecontroleerd op 30 september 2026. De CN-code is gecontroleerd via de TARIC/CLASS-informatie van de Commissie op 30 september 2026; TARIC kan daarna nog een 10-cijferige declaratiecode vereisen.

Stap 1: de koperstest vóór de orderbevestiging

De importeur maakt IMP-2026-00481 aan en vult in:

• importeur: Delta Components B.V. (fictieve, geanonimiseerde naam); EORI niet gepubliceerd;
• oorsprong: China, niet een door CBAM uitgezonderd land;
• hoeveelheid: 60.000 kg nettogewicht;
• periode: april tot en met juni 2026;
• product: overige stalen bouten met kop, CN-code 73181595;
• CBAM-lijstversie: Annex I van Verordening (EU) 2023/956, geconsolideerd op 20 oktober 2025, gecontroleerd op 30 september 2026;
• classificatiebron en controledatum: TARIC/CLASS van de Europese Commissie, 30 september 2026;
• CBAM-status: in_scope, na controle van de exacte code tegen de genoemde lijstversie;
• autorisatie: authorised, met rekeningnummer van de importeur;
• leveranciersinstallatie: één producent, één productieperiode;
• emissieroute: actual verified, met een verificatierapport dat die periode dekt.

De jaarlijkse teller stond vóór deze import op 12 ton. Na ontvangst komt de teller op 72 ton. De importeur is dus boven de grens en de aangifteplicht geldt voor de volledige 2026-invoer, niet alleen voor de laatste 10 ton. De autorisatie en het rekeningnummer worden vóór de douaneaangifte gecontroleerd, maar de interne released-beslissing komt daar nog vóór.

Stap 2: leveranciersdata en pre-importvrijgave

Vóór de geplande aangifte levert de leverancier eerst een spreadsheet zonder verificatierapport. De workflow zet de importcase op pending_review, maakt een taak voor leveranciersbeheer en dient nog geen douaneaangifte in. Er is dus ook nog geen douanevrijgave. Dit voorbeeld kiest bewust voor de interne pre-importpoort: ontbrekende leveranciersdata blokkeren de indiening totdat een mens de route beoordeelt.

Na drie dagen deelt de installatie-exploitant via de CBAM Registry O3CI-module het emissierapport. De importeur koppelt het rapport aan de installatie-ID, controleert de productieperiode en legt de verificatie vast. De oorspronkelijke spreadsheet blijft als bronversie bewaard. Ze wordt niet overschreven. De vrijgever zet het dossier daarna op released; pas vervolgens gaat het naar de douaneaangifte en de formele douanecontrole.

Stap 3: certificaten als jaarafwikkeling

Voor dit rekenvoorbeeld neem ik aan dat het geverifieerde verslag 1,10 ton CO₂ per ton product rapporteert. Dat levert vóór correcties 66 ton CO₂ op, dus 66 certificaten. Dit is niet automatisch het definitieve in te leveren aantal: de aangifte corrigeert nog voor de ingebedde gratis toewijzing en een aantoonbaar betaalde koolstofprijs in het land van oorsprong.

De Commissie publiceert de prijs van certificaten in 2026 per kwartaal. Voor Q1 2026 was de gepubliceerde prijs €75,36 en voor Q2 2026 €75,28. Q3 2026 stond op 30 september 2026 nog gepland voor publicatie op 5 oktober. Bij 66 ongewijzigde certificaten zou de Q2-rekenwaarde €4.968,48 zijn, maar de uiteindelijke verplichting kan lager uitvallen door de genoemde correcties. Certificaten voor 2026-import worden vanaf februari 2027 gekocht. Vanaf 2027 moet aan het einde van elk kwartaal bovendien minimaal 50% van de benodigde certificaten voor de cumulatieve jaarimport op de rekening staan. De Commissie publiceert deze prijsregeling en de kwartaaldata; de NEa werkt de 50%-regel en de jaarlijkse inlevering uit.

De eerste CBAM-aangifte over 2026 moet uiterlijk 30 september 2027 in het CBAM-register staan. De NEa beschrijft de aangiftevolgorde, de emissieroutes en de 30 september-deadline. De importeur moet dus op de importdag al een dossier bouwen dat een jaar later nog reproduceerbaar is.

Wat de vrijgever vastlegt

De vrijgever sluit de queue met een besluitrecord:

{
  "import_case_id": "IMP-2026-00481",
  "importer_name": "Delta Components B.V. (fictieve, geanonimiseerde naam)",
  "cn_code": "73181595",
  "cbam_list_version": "Annex I Verordening (EU) 2023/956, CELEX 02023R0956-20251020",
  "classification_source_checked_at": "TARIC/CLASS, 2026-09-30",
  "decision": "released",
  "decided_by": "bevoegde medewerker",
  "decided_at": "2026-06-18T10:30:00+02:00",
  "evidence": ["emissierapport-versie-2", "verificatie-rapport-47"],
  "scope_check": "in_scope",
  "authorisation_check": "passed",
  "annual_mass_after_import_kg": 72000,
  "estimated_embedded_emissions_tco2": 66,
  "next_action": "submit customs declaration after internal pre-import release"
}

De datum en namen in dit codevoorbeeld zijn aannames voor de werking van de workflow. In productie komen ze uit je eigen logboek. Belangrijker dan de berekening is de herleidbaarheid: iemand kan zien welke CN-code, importhoeveelheid, installatie, rapportversie en autorisatie de beslissing droegen.

Vergelijking: spreadsheet, n8n of maatwerk

De actuele n8n-prijspagina rekent cloudplannen af per workflow-uitvoering en noemt voor Starter 2.500 uitvoeringen. Vergelijk die prijs niet met CBAM-software alsof n8n de wettelijke aangifte doet. Het is een technische schakel in je eigen proces.

De goedkoopste route is alleen de beste route als je de regels ook aantoonbaar kunt uitvoeren. Bij 18 leveranciers is een gratis spreadsheet zelden gratis: je betaalt met ontbrekende bronversies, vergeten herinneringen en een kwartaal waarin niemand weet welke data de importeur heeft vrijgegeven. Bij één stabiele bron is maatwerk juist verspilling. Kies op de foutkosten en het aantal eigenaars, niet op de aantrekkelijkheid van de tool.

De koperstest is uiteindelijk eenvoudig. Kan iemand per import zonder zoekwerk zeggen welke code en oorsprong zijn gebruikt, wie de CBAM-aangever was, welk bewijs geldig was, welke uitzondering is beoordeeld en waarom een mens de vrijgave gaf? Als één antwoord ontbreekt, is je CBAM-proces nog geen vrijgavepoort maar een verzameling losse bestanden.

Een correcte import eindigt daarom niet bij “de container is binnen”. Ze eindigt bij een versieerbaar besluit dat de grenscontrole, de leveranciersbron en de latere certificaataangifte met elkaar laat kloppen.