Betalingsfraude springt 30% omhoog: 198 miljoen euro schade in 2025

Het Nederlandse betalingsverkeer kreeg in 2025 te maken met fors meer fraude. Het aantal frauduleuze transacties bij overschrijvingen, kaartbetalingen en contante geldopnames steeg met 30% tot ongeveer 658.000, met een totale schade van 198 miljoen euro, 22% meer dan een jaar eerder. Dat meldt De Nederlandsche Bank (DNB), die deze cijfers voor het eerst in deze vorm publiceert. Voor elk bedrijf dat geld ontvangt of overmaakt, en dat zijn ze allemaal, is dit geen ver-van-mijn-bedshow: een groot deel van de groei zit precies bij de betaalmethodes die ondernemers dagelijks gebruiken.

De cijfers: waar de schade zit

In verhouding tot het totale betalingsverkeer blijft fraude een klein deel: op elke 100.000 betalingen waren er volgens DNB zeven frauduleus. Maar op de ongeveer 27 miljoen betalingen per dag komt dat neer op zo'n 1.800 criminele transacties per dag, goed voor ruwweg 540.000 euro dagelijks. De drie gemeten categorieën lopen sterk uiteen.

Kaartbetalingen kennen veruit de meeste gevallen: 514.000 frauduleuze transacties in 2025, ruim een kwart meer dan in 2024, vooral bij online betalingen. De schade steeg daar van 36 miljoen naar ongeveer 41 miljoen euro. Bij Europese bankoverschrijvingen was de stijging in aantallen het grootst, met 55% naar 129.000 gevallen, en hier zit ook de meeste schade: 148 miljoen euro, tegen 121 miljoen in 2024. Fraude bij contante geldopnames kwam minder vaak voor, maar groeide eveneens, van ongeveer 12.000 naar 15.000 gevallen en van 6 naar 10 miljoen euro schade. De cijfers dekken ongeveer twee derde van de markt; e-money, incasso en sommige overschrijvingen ontbreken nog.

Waarom de fraude juist nu groeit

De oorzaken verschillen per betaalmethode, maar er loopt een rode draad doorheen: criminelen kiezen voor wegen die moeilijk terug te draaien zijn. Bij overschrijvingen zit de groei vooral bij instant betalingen, waarbij het geld binnen tien seconden op de rekening van de ontvanger staat, en bij betalingen naar het buitenland. Eenmaal verstuurd is het geld in beide gevallen vrijwel niet meer terug te halen. Slachtoffers worden daarbij misleid om zelf over te maken, via valse betaalinstructies, beleggingsfraude of bankhelpdeskfraude.

Dat laatste is precies de truc waarvoor KNAB onlangs zelf waarschuwde: oplichters bellen met een vervalst banknummer en doen zich voor als bankmedewerker om je tot een handeling te bewegen. Bij kaartbetalingen draait het vaker om gestolen kaartgegevens, buitgemaakt via phishing, dezelfde stroom buitgemaakte inloggegevens waar opsporingsacties als Operatie Endgame in één klap 24 miljoen gestolen credentials terugvonden. De gegevens die vandaag uit een datalek komen, financieren morgen een frauduleuze transactie.

Wat dit betekent voor jouw bedrijf

De cijfers gaan over consumenten en bedrijven door elkaar, maar de zakelijke kant is vaak de aantrekkelijkste: hogere saldi, grotere bedragen en een medewerker die onder tijdsdruk sneller meewerkt. Factuurfraude, CEO-fraude en een gespoofd telefoontje naar de financiële administratie passen allemaal in het beeld dat DNB schetst. En omdat de groei juist zit bij instant betalingen die je niet meer terugdraait, telt elke seconde tussen de betaling en het moment dat je doorhebt dat er iets mis is.

De verdediging is geen enkele tool, maar een paar werkafspraken die je vooraf vastlegt. Laat betalingen boven een drempel altijd door een tweede persoon aftekenen. Verifieer elke wijziging van een rekeningnummer of een spoedbetaling via een kanaal dat je zelf kiest, bel terug op een nummer dat je al kent, nooit op een nummer uit de mail of het telefoontje zelf. Stel limieten en meldingen in zodat een afwijkende betaling opvalt voordat het geld weg is, zoals je dat ook doet als je betaalbevoegdheid met harde limieten en escalatiepoorten gecontroleerd uitdeelt. En train de mensen met financiële toegang expliciet op deze trucs, want één klik onder druk volstaat.

De explosieve stijging die DNB nu in cijfers vangt, leunt niet op geavanceerde hacks maar op misleiding en snelheid. Dat is slecht nieuws en goed nieuws tegelijk: je kunt er als bedrijf vandaag iets aan doen, zonder dat je daar dure software voor nodig hebt. Wie zijn betaalproces zo inricht dat haast nooit een betaling kan forceren, haalt de scherpste randen van dit risico weg.